Trước đây, phần lớn hộ kinh doanh nộp thuế theo hình thức khoán thường sử dụng tài khoản cá nhân hoặc thậm chí tài khoản của người thân để giao dịch. Nhiều trường hợp chỉ dùng một tài khoản cho tất cả các hoạt động, từ nhận tiền bán hàng, thanh toán chi phí kinh doanh đến chi tiêu sinh hoạt gia đình hoặc nhận chuyển tiền cá nhân. Điều này khiến dòng tiền kinh doanh và chi tiêu cá nhân bị trộn lẫn, gây khó khăn cho việc theo dõi doanh thu cũng như công tác quản lý của cơ quan chức năng.

Theo Thông tư số 25/2025/TT-NHNN, từ ngày 1/3/2026, toàn bộ dòng tiền thu - chi phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh bắt buộc phải thực hiện thông qua tài khoản đứng tên chính thức của hộ kinh doanh, trùng khớp với thông tin trên Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Quy định này đồng nghĩa với việc các chủ hộ không thể tiếp tục sử dụng tài khoản cá nhân như trước đây để nhận tiền bán hàng hoặc thanh toán cho đối tác. Cùng với đó, tên tài khoản thanh toán phải trùng khớp với họ và tên trên giấy tờ tùy thân hợp pháp như căn cước công dân hoặc hộ chiếu.

Mới đây, Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 5/3/2026 của Chính phủ và Thông tư 18/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính tiếp tục siết chặt yêu cầu minh bạch hóa các tài khoản ngân hàng và ví điện tử sử dụng cho hoạt động kinh doanh. Theo đó, toàn bộ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đang hoạt động phải thông báo danh sách tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử phục vụ kinh doanh cho cơ quan thuế. Đây không chỉ là thủ tục hành chính mà còn là công cụ để ngành thuế đối chiếu dữ liệu, giám sát biến động dòng tiền so với doanh thu kê khai.

Trong quá trình triển khai, nhiều hộ kinh doanh ban đầu tỏ ra băn khoăn khi phải mở hoặc chuyển đổi tài khoản để tách bạch dòng tiền cá nhân và dòng tiền kinh doanh.

Bà Nguyễn Thị Hồng, tiểu thương kinh doanh mặt hàng thiết bị vệ sinh, gạch tại phường Điện Biên Phủ chia sẻ: Trước đây các hộ kinh doanh như chúng tôi thường dùng một tài khoản cá nhân cho tất cả các hoạt động của gia đình và buôn bán. Theo quy định mới, tôi phải mở riêng một tài khoản cho việc kinh doanh. Ngoài ra, việc phải thông báo lại mỗi khi thay đổi số tài khoản hoặc đổi ví điện tử cũng là một rào cản.

Cùng chung quan điểm như bà Hồng, anh Nguyễn Văn Thăng, chủ đại lý kinh doanh hàng tạp hóa tại khu vực chợ Bản Phủ chia sẻ: Trước đây việc buôn bán chủ yếu diễn ra bằng tiền mặt, khi khách chuyển khoản thì anh cũng sử dụng luôn tài khoản cá nhân để nhận tiền. “Bây giờ theo quy định mới phải tách riêng tài khoản kinh doanh, ban đầu cũng thấy hơi bất tiện vì phải thay đổi thông tin thanh toán cho khách hàng và đối tác. Tuy nhiên sau khi thực hiện thì việc quản lý thu – chi lại rõ ràng hơn, dễ theo dõi doanh thu mỗi ngày.” - anh Thăng cho biết.

Dù vậy, thực tế vẫn còn một bộ phận hộ kinh doanh giữ thói quen hạn chế thanh toán chuyển khoản hoặc sử dụng nhiều tài khoản cá nhân khác nhau để phân tán dòng tiền, nhằm che giấu doanh thu và duy trì mức thuế khoán thấp. Trước yêu cầu chuẩn hóa theo quy định mới, các ngân hàng thương mại, cơ quan thuế đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi thuận tiện hơn, với các giải pháp hỗ trợ trong việc mở tài khoản đúng tên, đúng mục đích sử dụng, đồng thời tư vấn quy trình giao dịch phù hợp với đặc thù kinh doanh.

Đặc biệt, để thuận lợi cho việc chuẩn hóa quy định mới, thời gian qua Thuế tỉnh Điện Biên đã rà soát, cập nhật dữ liệu đối với toàn bộ hộ kinh doanh thuộc diện quản lý. Kết quả, hơn 13.125 hộ kinh doanh đã được rà soát, cập nhật thông tin, đạt 100%. Các hộ kinh doanh được hướng dẫn cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile để thực hiện kê khai và nộp thuế điện tử. Trong tổng số hộ được rà soát, 11.318 hộ có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm; 1.807 hộ có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm. Việc chuẩn hóa dữ liệu cùng với triển khai các ứng dụng quản lý thuế điện tử đã tạo nền tảng quan trọng để cơ quan chức năng kiểm soát, hộ kinh doanh thực hiện theo quy định mới.

Việc chuẩn hóa dữ liệu cùng với triển khai các ứng dụng quản lý thuế điện tử đã tạo nền tảng quan trọng để cơ quan chức năng kiểm soát hoạt động kinh doanh hiệu quả hơn. Khi hệ thống tài khoản được minh bạch, việc đối soát dữ liệu giữa cơ quan thuế và các ngân hàng thương mại sẽ trở nên tự động hóa, giảm thiểu sai lệch trong kê khai. Vì vậy, quy định mới được xem là giải pháp quan trọng để đưa các hoạt động này vào khuôn khổ, đảm bảo sự công bằng giữa các hộ kinh doanh tuân thủ và các hộ cố tình trục lợi.

Việc tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho chính các hộ kinh doanh. Khi dòng tiền được quản lý rõ ràng, chủ hộ dễ dàng theo dõi lãi – lỗ, kiểm soát chi phí và đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh.

Anh Nguyễn Văn Như, hộ kinh doanh phường Mường Thanh chia sẻ: Khi mở tài khoản riêng cho hoạt động kinh doanh và thực hiện thanh toán qua ngân hàng, tôi thấy việc quản lý tiền bạc rõ ràng hơn. Mỗi ngày chỉ cần kiểm tra lịch sử giao dịch là có thể biết được doanh thu, chi phí. Ban đầu phải làm quen với cách thức mới nhưng về lâu dài lại rất thuận lợi cho việc kinh doanh.

Theo Thuế tỉnh Điện Biên, việc áp dụng tài khoản chính chủ đối với hộ kinh doanh được xem là một phần trong tiến trình hiện đại hóa quản lý tài chính, phù hợp với xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt và chuyển đổi số. Quy định này không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước, mà quan trọng hơn là giúp hộ kinh doanh xây dựng nền tảng tài chính minh bạch, chuyên nghiệp, từ đó phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh ngày càng hiện đại. Thực tế sau thời gian đầu làm quen, nhiều tiểu thương đã chủ động thực hiện và từng bước thích ứng với quy định mới.