ĐBP - Với lợi thế hệ thống sông, suối, hồ chứa thủy lợi, thủy điện phong phú, những năm gần đây, Điện Biên từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng mặt nước để phát triển nuôi trồng thủy sản. Từ những lồng cá trên lòng hồ sông Đà đến các ao nuôi ở vùng nông thôn, nghề nuôi thủy sản đang mở ra hướng phát triển kinh tế mới, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Thời gian qua, trên vùng lòng hồ sông Đà, xã Tủa Thàng đặc biệt chú trọng phát triển thủy sản. Không chỉ tận dụng diện tích mặt nước rộng lớn, người dân còn mạnh dạn đầu tư hệ thống lồng bè kiên cố, lán nổi, lưới chắn bảo vệ và lắp đặt hệ thống chiếu sáng phục vụ chăm sóc, quản lý đàn cá. Cùng với Tủa Thàng, các xã Quài Tở, Tuần Giáo, Mường Phăng, Thanh Nưa, Sam Mứn... cũng hình thành nhiều mô hình nuôi thủy sản mang lại hiệu quả kinh tế. Nguồn thức ăn được kết hợp linh hoạt giữa thức ăn công nghiệp và phụ phẩm nông nghiệp sẵn có tại địa phương, góp phần giảm chi phí sản xuất.

Anh Vì A Linh, thôn Huổi Só 2, xã Tủa Thàng cho biết: Sau khi được đăng ký cấp mã số nuôi lồng bè, anh tận dụng một phần diện tích mặt nước sông Đà đầu tư 4 lồng nuôi cá lăng, mỗi lồng có diện tích 6m². Với từng loại cá, anh lựa chọn nguồn thức ăn phù hợp, đồng thời chủ động phòng, chống dịch bệnh, theo dõi môi trường nước nên đàn cá sinh trưởng tốt. Mỗi năm, gia đình xuất bán khoảng 3 tấn cá thương phẩm, tạo nguồn thu nhập ổn định.

Bên cạnh phát triển nuôi cá lồng trên lòng hồ, người dân còn tận dụng diện tích đất để đào ao nuôi cá, tôm và các loại thủy sản khác. Nguồn nước được dẫn từ khe, mó tự nhiên; định kỳ 2 - 3 tháng tiến hành nạo vét, thay nước nhằm đảm bảo môi trường nuôi. Chú trọng khử trùng ao nuôi, lựa chọn con giống khỏe mạnh, tăng cường phòng bệnh và kịp thời thông báo cơ quan chuyên môn khi phát hiện dịch bệnh phát sinh.

Để khai thác hiệu quả tiềm năng mặt nước, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân vùng lòng hồ, ven sông phát triển nuôi cá lồng bè; tổ chức các lớp đào tạo nghề, tập huấn, chuyển giao kỹ thuật giúp người dân nắm vững quy trình nuôi an toàn, hiệu quả. Cùng với đó, các địa phương và tổ chức hội, đoàn thể tạo điều kiện để hội viên tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi đầu tư thuyền bè, lồng nuôi, phương tiện sản xuất; đồng thời hỗ trợ quảng bá sản phẩm, kết nối thị trường tiêu thụ, giúp người nuôi yên tâm mở rộng quy mô.

Theo bà Chu Thị Thanh Xuân, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường: Ngành đã tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương tổ chức sản xuất phù hợp điều kiện thực tế; triển khai các nội dung phát triển nuôi trồng thủy sản theo Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và các chương trình, kế hoạch phát triển ngành đã được phê duyệt. Đồng thời, tham mưu xây dựng Kế hoạch bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản giai đoạn 2026 - 2030.

Thời gian qua dù thời tiết diễn biến phức tạp, xuất hiện nắng nóng kéo dài, mưa lớn cục bộ gây ngập úng tại một số khu vực trũng thấp song nhờ chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống thiên tai và quản lý môi trường nuôi nên không xảy ra thiệt hại lớn đối với thủy sản. Một số ao nuôi xuất hiện hiện tượng thủy sản chết rải rác do biến động môi trường nước và dịch bệnh với quy mô nhỏ, đã được người dân xử lý kịp thời, không phát sinh thiệt hại trên diện rộng.

Đến nay, diện tích nuôi trồng thủy sản toàn tỉnh đạt trên 2.800ha (tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước). Sản lượng thủy sản đạt 2.600 tấn (tăng 3,85% so với cùng kỳ); trong đó sản lượng nuôi trồng đạt trên 2.400 tấn (tăng 2,6% so với cùng kỳ), sản lượng khai thác đạt 165 tấn. Riêng thủy sản lồng bè, toàn tỉnh duy trì 89 cơ sở nuôi thủy sản lồng bè với 568 ô lồng tại các hồ thủy lợi, thủy điện, tổng thể tích nuôi trên 70.000m³.

Nhờ ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật cùng việc triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách hỗ trợ, nhiều mô hình nuôi cá rô phi đơn tính, nuôi cá lồng trên hồ thủy lợi, thủy điện tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và hoàn thành các mục tiêu phát triển thủy sản của tỉnh.

Song song với phát triển sản xuất, công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản cũng được tăng cường. Các lực lượng chức năng thường xuyên tuyên truyền pháp luật, kiểm tra, kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản.

Từ đầu năm đến nay đã phát hiện 4 vụ vi phạm khai thác thủy sản bằng kích điện; xử phạt vi phạm hành chính 7 cá nhân với tổng số tiền 28 triệu đồng, tịch thu 3 bộ kích điện và 1 lưới bắt cá; hiện còn 1 vụ đang hoàn thiện hồ sơ xử lý theo quy định. Những biện pháp này góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, hạn chế các hình thức khai thác mang tính hủy diệt.

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, ngành Thủy sản tỉnh vẫn còn không ít khó khăn. Quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, phân tán; đối tượng nuôi chủ yếu là các loài truyền thống, chưa hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Hạ tầng phục vụ nuôi trồng thiếu đồng bộ, nhất là hệ thống cấp nước. Địa hình chia cắt, thiên tai diễn biến phức tạp cùng tình trạng thiếu nước vào mùa khô ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất và hiệu quả sản xuất. Bên cạnh đó, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, liên kết tiêu thụ sản phẩm còn hạn chế, đội ngũ cán bộ phụ trách thủy sản ở cơ sở còn mỏng.

Với lợi thế về điều kiện tự nhiên cùng hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng được hoàn thiện, thủy sản sẽ tiếp tục trở thành ngành kinh tế nhiều tiềm năng, góp phần khai thác hiệu quả mặt nước, nâng cao thu nhập và phát triển sinh kế bền vững cho người dân Điện Biên.

Bài, ảnh: Đức Kiên