Xác định cơ chế, chính sách dẫn đường để nông nghiệp khai thác lợi thế, thúc đẩy phát triển, tỉnh đã thường xuyên rà soát các chính sách không còn phù hợp để sửa đổi, thay thế. Tại kỳ họp thường lệ giữa năm 2026, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 23/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ thực hiện cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh, bền vững trên địa bàn tỉnh và Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND, quy định mức hỗ trợ thực hiện dự án phát triển sản xuất sử dụng nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo hành lang pháp lý và nguồn lực để thúc đẩy phát triển nông nghiệp.

Điểm nổi bật của Nghị quyết số 23 là phạm vi hỗ trợ rất toàn diện, bao phủ gần như toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp. Từ hỗ trợ phát triển sản xuất hàng hóa tập trung, chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa, đầu tư cơ sở giết mổ, chế biến nông sản, sản xuất thức ăn chăn nuôi, phân bón đến phát triển sản phẩm OCOP, cấp mã số vùng trồng, xây dựng hệ thống quản lý chất lượng, đầu tư hạ tầng khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao... đều được quy định cụ thể.

Một trong những chính sách được kỳ vọng tạo bước chuyển mạnh là hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp thông minh. Theo quy định, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ gia đình được hỗ trợ tối đa 50% kinh phí đầu tư xây dựng nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới tiết kiệm nước, tưới thông minh đối với nhiều loại cây trồng như rau, hoa, dược liệu, nho, dâu tây, cà phê, mắc ca, dứa, chanh leo. Mức hỗ trợ lên tới 1 tỷ đồng đối với doanh nghiệp, hợp tác xã; 700 triệu đồng đối với tổ hợp tác, nhóm hộ và 300 triệu đồng đối với hộ gia đình.

Là một trong những doanh nghiệp tiên phong đầu tư nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại Điện Biên, Công ty TNHH Cara Farm Việt Nam hiện phát triển gần 4ha cam ruột đỏ và bưởi da xanh tại phường Mường Thanh. Bà Nguyễn Thị Lan Hương, Giám đốc Công ty TNHH Cara Farm Việt Nam cho biết, chi phí đầu tư hệ thống nhà màng, tưới tự động và hạ tầng kỹ thuật khá lớn, trong khi thời gian thu hồi vốn kéo dài. Vì vậy, chính sách hỗ đối với doanh nghiệp, sẽ tạo thêm động lực để doanh nghiệp mạnh dạn mở rộng quy mô sản xuất, ứng dụng công nghệ hiện đại, nâng cao chất lượng nông sản và từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung.

Một điểm nghẽn khác nhiều năm qua là xây dựng mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Đây là điều kiện bắt buộc để nông sản tham gia chuỗi cung ứng hiện đại và xuất khẩu chính ngạch. Tuy nhiên, đến nay Điện Biên mới được cấp 16 mã số vùng trồng nội địa với tổng diện tích 75,6ha. Đáng chú ý, toàn tỉnh vẫn chưa có mã số vùng trồng nào phục vụ xuất khẩu. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, nhiều vùng chưa đạt diện tích tối thiểu theo quy định; việc ghi chép nhật ký sản xuất, truy xuất nguồn gốc còn hạn chế; nhận thức và năng lực thực hiện các yêu cầu kỹ thuật của một bộ phận doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân chưa đáp ứng yêu cầu.

Để tháo gỡ những khó khăn này, Nghị quyết số 23 quy định hỗ trợ 100% chi phí nhưng tối đa 50 triệu đồng cho mỗi mã số vùng trồng hoặc mã số cơ sở đóng gói, bao gồm kinh phí tập huấn, tư vấn xây dựng hồ sơ, lấy mẫu đất, nước, kiểm nghiệm chất lượng... Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đạt mục tiêu hỗ trợ cấp mã số vùng trồng cho 50.000ha và 20 mã số cơ sở đóng gói. Khi chính sách được triển khai đồng bộ, đây sẽ là cú hích quan trọng để nông sản Điện Biên từng bước đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Không dừng ở hỗ trợ sản xuất, nghị quyết còn mở đường thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao. Theo đó, doanh nghiệp đầu tư xây dựng hạ tầng khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được hỗ trợ 30% chi phí xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, hạ tầng khoa học công nghệ và hạ tầng xã hội, với mức hỗ trợ tối đa lên tới 50 tỷ đồng mỗi dự án. Đây là mức hỗ trợ lớn, thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc thu hút các nhà đầu tư chiến lược, hình thành những vùng sản xuất hiện đại và chuỗi chế biến.

Song song với đó, Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND bổ sung nguồn lực cho phát triển sản xuất thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia. Đối với dự án liên kết theo chuỗi giá trị, ngân sách Nhà nước hỗ trợ tối đa 100% tổng chi phí thực hiện dự án, không bao gồm chi phí nhân công của người dân. Chủ trì liên kết là doanh nghiệp, hợp tác xã được hỗ trợ tối đa 30% kinh phí đầu tư máy móc, thiết bị, xây dựng hạ tầng phục vụ liên kết.

Đối với dự án phát triển sản xuất cộng đồng, ngân sách Nhà nước hỗ trợ tối đa 60% tổng chi phí thực hiện dự án (không bao gồm chi phí nhân công của người dân), bảo đảm trong phạm vi dự toán được giao. Riêng các đối tượng thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, hộ gia đình có người có công với cách mạng… được hỗ trợ tối đa 100% kinh phí các nội dung thuộc chương trình mục tiêu quốc gia; các hộ gia đình khác được hỗ trợ tối đa 50% kinh phí.

Việc ban hành đồng thời hai nghị quyết về hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia đã tạo nên hệ thống chính sách tương đối đầy đủ. Khi cơ chế được khơi thông, người dân có thêm nguồn lực để đầu tư sản xuất, doanh nghiệp có thêm niềm tin để mở rộng đầu tư, hợp tác xã có điều kiện phát triển liên kết, còn chính quyền địa phương có cơ sở pháp lý để triển khai thống nhất. Đó chính là tiền đề quan trọng để Điện Biên hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp hàng hóa tập trung, xanh, thông minh, bền vững.