Tổng diện tích tự nhiên của toàn tỉnh là hơn 954.803ha. Song diện tích của các địa phương có sự chênh lệch lớn; trong đó, lớn nhất là xã Sín Thầu, chiếm 5,42% diện tích toàn tỉnh; phường Mường Thanh nhỏ nhất, chỉ chiếm 0,29%. Qua kiểm kê, nhóm đất nông nghiệp (bao gồm đất trồng cây hàng năm, lâu năm, đất lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản...) chiếm hơn 887.945ha, tương đương 93% diện tích tự nhiên; đất phi nông nghiệp hơn 27.982ha, chiếm 2,93%; đất chưa sử dụng là 38.875,43ha, chiếm 4,07%.

Trong nhóm đất nông nghiệp, đất trồng cây hằng năm có diện tích hơn 435.930ha, chiếm 45,66% diện tích tự nhiên. Đây là nhóm đất có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh lương thực, do đó việc kiểm kê phải bảo đảm “đúng” từng loại đất, từng khoanh thửa, phản ánh sát thực tế sản xuất. Đất trồng cây hằng năm khác chiếm 347.345ha, phân bố rộng khắp, đòi hỏi quá trình kiểm kê phải “đủ”, bao quát toàn diện, không bỏ sót các diện tích nhỏ lẻ, phân tán. Đối với đất trồng cây lâu năm, diện tích hơn 18.952ha, chiếm 1,98% diện tích tự nhiên. Dù tỷ trọng không lớn nhưng đây là nhóm đất có giá trị kinh tế cao, gắn với phát triển cây công nghiệp và cây ăn quả. Việc xác định chính xác hiện trạng sử dụng đất nhóm này giúp địa phương có cơ sở điều chỉnh chiến lược phát triển nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị.

Đối với nhóm đất lâm nghiệp lớn, với diện tích hơn 430.349ha, không chỉ đơn thuần là nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế lâm nghiệp, khu vực đất lâm nghiệp còn giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong bảo vệ môi trường sinh thái, duy trì cân bằng khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học và nhất là góp phần giảm thiểu tác động của thiên tai. Yêu cầu đặt ra đối với công tác kiểm kê, thống kê đất lâm nghiệp phải được thực hiện một cách chặt chẽ, khoa học và đồng bộ, làm nền tảng cho công tác quy hoạch, quản lý và sử dụng bền vững tài nguyên rừng trong thời gian tới.

Không chỉ dừng lại ở kiểm kê, tỉnh Điện Biên đang triển khai mạnh mẽ Chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai theo Kế hoạch số 4997/KH-UBND ngày 19/9/2025 của UBND tỉnh. Đây được xác định là bước đột phá trong chuyển đổi số lĩnh vực đất đai, với mục tiêu hướng tới hệ dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”. Phạm vi triển khai trên toàn bộ 45 xã, phường, với trọng tâm là rà soát, cập nhật, chỉnh lý toàn bộ dữ liệu; đồng thời thu thập, số hóa và tạo lập dữ liệu đối với các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhà ở đã cấp nhưng chưa được đưa vào hệ thống.

Mục tiêu của kế hoạch được xác định rõ là làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai bảo đảm tính đầy đủ, đồng bộ, chính xác và kịp thời; phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công cho người dân, doanh nghiệp. Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng thửa đất”, các địa phương đã thành lập tổ công tác lưu động, trực tiếp đến từng hộ dân tuyên truyền, hướng dẫn kê khai, thu thập, đối chiếu thông tin giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất.

Xác định rà soát, kiểm kê đất đai sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp là nhiệm vụ quan trọng, xã Pú Nhung đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai bài bản, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ xã đến thôn, bản. Trên cơ sở phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, từng cán bộ được giao phụ trách địa bàn đã bám sát cơ sở, để tổ chức rà soát từng thửa đất, từng loại đất, bảo đảm số liệu thu thập đầy đủ, chính xác và sát thực tế. Quá trình thực hiện, xã chú trọng kết hợp giữa rà soát hồ sơ lưu trữ với kiểm tra thực địa; đồng thời, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa của việc kiểm kê đất đai.

Vì vậy, Pú Nhung là xã đầu tiên của tỉnh hoàn thành chiến dịch làm sạch dữ liệu đất đai. Xã được giao rà soát 236 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất. Ban Chỉ đạo xã đã tổ chức họp bàn, xây dựng kế hoạch cụ thể. Bằng sự quyết tâm, nỗ lực, những sáng kiến, cách làm sáng tạo và tinh thần trách nhiệm cao, chiến dịch 90 ngày làm sạch dữ liệu đất đai tại xã Pú Nhung chỉ cần 54 ngày để hoàn thành.

Với mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai của tỉnh kết nối đồng bộ với quốc gia và các ngành, thời gian qua việc làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai được tỉnh chú trọng thực hiện. Đến ngày 30/3, toàn tỉnh đã đo đạc, lập bản đồ địa chính được 55.807,35ha trên tổng số 281.579,59ha cần thực hiện, tại 18/45 xã, phường. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính đã triển khai tại 8/45 xã, phường, đạt 17,8%. Công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận tiếp tục được chú trọng với 144.979 trên tổng số 1.684.196 thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận.

Từ thực tiễn triển khai có thể thấy, “đúng” là yêu cầu xuyên suốt, thể hiện ở việc xác định chính xác từng loại đất, từng đối tượng sử dụng, từng ranh giới hành chính. “Đủ” là việc bảo đảm không bỏ sót bất kỳ diện tích nào, kể cả những khu vực khó tiếp cận, vùng sâu, vùng xa. “Sạch” là quá trình loại bỏ sai lệch, chuẩn hóa dữ liệu, bảo đảm tính minh bạch và khả năng khai thác lâu dài. Ba yếu tố này gắn kết chặt chẽ, tạo nên chất lượng tổng thể của công tác kiểm kê đất đai. Khi dữ liệu đất đai được tích hợp với các cơ sở dữ liệu quốc gia, giá trị của nó không chỉ dừng lại ở quản lý mà còn mở ra khả năng khai thác phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, từ quy hoạch, đầu tư đến quản lý thuế và dịch vụ công.

Có thể thấy ba yếu tố “đúng - đủ - sạch” đang được mở rộng thành một hệ giá trị cao hơn, bao gồm cả “sống - thống nhất - dùng chung”. “Sống” là dữ liệu luôn được cập nhật, phản ánh đúng hiện trạng; “thống nhất” là đồng bộ giữa các cấp, các ngành; “dùng chung” là khả năng chia sẻ, khai thác phục vụ nhiều mục tiêu khác nhau. Đây chính là nền tảng để xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai hiện đại, minh bạch và hiệu quả. Với tinh thần quyết tâm cao, tỉnh Điện Biên đang tập trung chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ để hoàn thành các mục tiêu đề ra. Kết quả kiểm kê đất đai cùng với Chiến dịch làm giàu, làm sạch dữ liệu không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước mà còn tạo nền tảng quan trọng để địa phương cùng cả nước xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai hiện đại, phục vụ phát triển bền vững trong giai đoạn mới.