Sau hơn 1 năm tham gia mô hình trồng mía thử nghiệm với gần 2ha tại bản Suối Voi, anh Nguyễn Ngọc Tú nhận thấy cây mía sinh trưởng tốt, khá phù hợp với điều kiện đất đai, nhất là vùng đất đồi. Theo anh Tú, so với một số cây trồng quen thuộc, mía có ưu điểm sau một lần trồng có thể khai thác trong nhiều năm, giảm công sức và chi phí tái trồng. Bởi vậy, sau đợt thu hoạch đầu tiên, gia đình anh đã chọn những cây sinh trưởng tốt làm giống để mở rộng diện tích. Đến nay, gia đình anh có hơn 5ha mía.

Hơn 1ha mía của gia đình chị Chang Thị Lờ, bản Suối Voi cũng phát triển tốt. Chị Lờ cho biết, qua thực tế sản xuất, cây mía dễ trồng, phát triển nhanh, phù hợp với đất đai và không đòi hỏi quá nhiều công chăm sóc. Gia đình chị đang tập trung chăm sóc, theo dõi quá trình sinh trưởng và giữ lại những cây mía tốt để tiếp tục làm giống, nhân rộng diện tích cho mùa vụ tiếp theo.

Ở xã Sín Thầu, cây mía đang được trồng tại các bản Phứ Ma, Tá Miếu và Suối Voi. Các hộ lựa chọn cây sinh trưởng tốt sau mỗi đợt thu hoạch để tiếp tục xuống giống. Cách làm này vừa giúp người dân chủ động nguồn giống, vừa có thêm thời gian theo dõi, đánh giá khả năng thích nghi và hiệu quả của cây mía trên từng khu vực đất.

Ông Đặng Quý Chu, Trưởng phòng Kinh tế xã Sín Thầu cho biết: Mô hình trồng mía được xã triển khai từ tháng 7/2024. Thời gian đầu, xã phối hợp với Công ty TNHH Xuất nhập khẩu nguyên liệu Giang Thành Trung Vân (Trung Quốc) triển khai khoảng 5ha để người dân làm quen với giống, kỹ thuật canh tác và đánh giá khả năng thích nghi của cây trồng với điều kiện thực tế. Qua thực tế sản xuất, cây mía sinh trưởng tốt, phù hợp với một số diện tích đất đồi tại địa phương.          

Trên cơ sở sơ kết, đánh giá mô hình trồng mía tại xã Sín Thầu tháng 6/2026, cơ quan chức năng và Công ty TNHH Xuất nhập khẩu nguyên liệu Giang Thành Trung Vân (Trung Quốc) đánh giá cây mía có khả năng thích nghi khá tốt với điều kiện sản xuất tại địa phương. Khảo sát bước đầu cho thấy, năng suất có thể đạt khoảng 80 tấn/ha, những diện tích chăm sóc tốt có thể đạt từ 80 - 100 tấn/ha.

Theo thông tin từ phía doanh nghiệp, giá mía hiện ở mức khoảng 300 tệ/tấn (tương đương khoảng 1,17 triệu đồng/tấn theo tỷ giá hiện tại). Đây là mức giá tham khảo để địa phương và người dân có thêm cơ sở tính toán hiệu quả khi mở rộng vùng trồng. Tuy nhiên, sản phẩm mía tại Sín Thầu hiện chủ yếu được giữ lại làm giống, nhân rộng diện tích, chưa hình thành sản lượng thương phẩm để tiêu thụ. Vì vậy, hiệu quả kinh tế thực tế cần tiếp tục được đánh giá, nhất là chi phí về giống, phân bón, chăm sóc, thu hoạch, vận chuyển và khả năng tiêu thụ khi mở rộng diện tích trồng mía.

Theo ông Đặng Quý Chu, Trưởng phòng Kinh tế xã Sín Thầu, mía được trồng khoảng tháng 3 đến tháng 12 cho thu hoạch. Đặc biệt, sau một lần trồng, diện tích có thể tiếp tục khai thác trong 4 - 5 năm mới phải trồng lại, giúp giảm công sức, chi phí tái trồng so với những cây phải gieo trồng lại hằng năm. So với các loại cây trồng truyền thống như ngô, sắn... cây mía dễ trồng, sinh trưởng nhanh và cho năng suất cao hơn.

Từ kết quả bước đầu, xã Sín Thầu tiếp tục định hướng người dân trên địa bàn nhân giống, mở rộng diện tích trồng mía. Đến nay, toàn xã đã phát triển 32ha, theo kế hoạch, đến hết năm 2026, xã phát triển thêm 150ha và phấn đấu đến năm 2028 hình thành vùng nguyên liệu khoảng 500ha mía.

Để hoàn thành mục tiêu đề ra, cấp ủy, chính quyền xã Sín Thầu tập trung tuyên truyền, vận động người dân mở rộng diện tích tại những khu vực phù hợp. Chỉ đạo các phòng chuyên môn hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, lựa chọn cây sinh trưởng tốt để làm giống, từng bước chủ động nguồn giống tại chỗ. Địa phương phối hợp với doanh nghiệp theo dõi, đánh giá mô hình, từng bước xây dựng phương án liên kết sản xuất và tiêu thụ khi vùng nguyên liệu hình thành.

Tín hiệu tích cực từ những diện tích trồng mía đầu tiên tại Phứ Ma, Tá Miếu và Suối Voi, cây mía được kỳ vọng trở thành một hướng sản xuất mới ở Sín Thầu. Nếu tiếp tục chứng minh được hiệu quả, tổ chức sản xuất bài bản và có đầu ra ổn định, vùng nguyên liệu mía không chỉ góp phần khai thác tốt hơn tiềm năng đất đai mà còn mở thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân.