Thực tế, nhiều sản phẩm của Điện Biên có lợi thế về nguyên liệu, hương vị và bản sắc địa phương, nhưng việc tiếp cận các kênh phân phối lớn vẫn hạn chế. Quy mô sản xuất nhỏ, thiếu liên kết, năng lực quản trị và quảng bá chưa đồng đều; nhiều chủ thể phụ thuộc vào khách hàng quen, thị trường truyền thống. Một số cơ sở sản xuất chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về hồ sơ pháp lý, truy xuất nguồn gốc, mẫu mã, bao bì và sản lượng cung ứng. Vì vậy, sản phẩm dù có chất lượng, nhưng vẫn khó tiếp cận thị trường có sức tiêu thụ lớn.

Tại hội nghị kết nối “Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam” do Sở Công Thương phối hợp với Tập đoàn Central Retail Việt Nam tổ chức, các doanh nghiệp, HTX và chủ thể OCOP được trực tiếp làm việc với bộ phận thu mua của hệ thống bán lẻ, tìm hiểu điều kiện đưa sản phẩm vào hệ thống GO! và Tops Market. Yêu cầu về chất lượng, mẫu mã, bao bì, nhãn mác, hồ sơ pháp lý, truy xuất nguồn gốc và khả năng cung ứng được trao đổi cụ thể. Qua đó, các chủ thể có thêm thông tin để rà soát, hoàn thiện sản phẩm trước khi tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại.

Theo ông Lường Tuấn Anh, Phó Giám đốc Sở Công Thương, thương mại điện tử ngày càng đóng vai trò quan trọng trong kết nối cung - cầu, quảng bá sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh. Với đặc thù địa bàn miền núi, biên giới, các nền tảng số giúp doanh nghiệp, HTX và chủ thể OCOP khắc phục hạn chế về khoảng cách địa lý, có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng trong và ngoài tỉnh. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả phương thức kinh doanh này, yếu tố quan trọng là nguồn nhân lực có kiến thức, kỹ năng và khả năng ứng dụng công nghệ vào quản lý, sản xuất, kinh doanh.

Cùng với quảng bá và bán hàng trực tuyến, việc nâng cao năng lực quản trị, hoàn thiện sản phẩm và tổ chức sản xuất cần được chú trọng. Theo đó, chính quyền các địa phương cần chủ động nắm bắt khó khăn của từng HTX, chủ thể OCOP để hỗ trợ phù hợp; đồng thời tăng cường kết nối với doanh nghiệp, nhà phân phối, tổ chức hoạt động xúc tiến thương mại gắn với nhu cầu thực tế. Việc hỗ trợ chủ thể hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng, bao bì, nhãn mác, hồ sơ truy xuất nguồn gốc; cung cấp thông tin về thị trường, xu hướng tiêu dùng và yêu cầu của hệ thống phân phối, cần có sự đồng hành của các sở, ngành chức năng.

Từ thực tế đó, thời gian qua, tỉnh và các sở, ngành, địa phương đã tổ chức nhiều chương trình phổ biến kiến thức, tập huấn kỹ năng số cho doanh nghiệp, HTX, hộ kinh doanh và chủ thể OCOP. Nội dung tập trung vào xây dựng thương hiệu, sáng tạo nội dung, quay dựng video, livestream, bán hàng trên sàn thương mại điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quảng bá sản phẩm.

Với chị Hà Thị Kim Phước, cơ sở thịt gác bếp Chung Phước, xã Mường Ảng, việc tham gia khóa đào tạo, tập huấn kỹ năng số đã mở ra cách làm mới trong giới thiệu sản phẩm. Chị Phước cho biết: Những kiến thức được hướng dẫn tại lớp tập huấn giúp bản thân tự tin hơn khi sử dụng các nền tảng số, biết cách quay dựng, lựa chọn nội dung và giới thiệu sản phẩm sinh động hơn. Việc tự thực hiện các video giúp cơ sở tiết kiệm chi phí quảng bá, chủ động tiếp cận khách hàng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các kênh bán hàng truyền thống.

Tuy nhiên, có cơ hội kết nối chưa đồng nghĩa với việc giữ được thị trường. Thực tế tại HTX miến dong Hồng Phước, xã Nà Tấu cho thấy, lượng hàng bị hoàn trả trên các sàn thương mại điện tử chiếm khoảng 10% đơn hàng gửi đi. Theo ông Lò Văn Pâng, Giám đốc HTX, việc kiểm soát hàng hoàn trả đang gặp khó khăn. Chi tiết này cho thấy, bên cạnh tìm kiếm khách hàng, các HTX cần quan tâm hơn đến quản lý đơn hàng, đóng gói, vận chuyển và kiểm soát rủi ro. Bởi những hạn chế trong khâu phân phối không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà ảnh hưởng đến uy tín sản phẩm và khả năng duy trì quan hệ với khách hàng.  

Từ khó khăn thực tế, Liên minh HTX tỉnh tập trung tư vấn, hỗ trợ các đơn vị khắc phục những hạn chế trong quản trị, xây dựng phương án sản xuất kinh doanh, quản lý tài chính, marketing, xúc tiến thương mại và liên kết tiêu thụ. Phương thức hỗ trợ được chú trọng theo hướng cầm tay chỉ việc, gắn nội dung tập huấn với hoạt động thực tế của từng HTX. Qua đó, giúp các đơn vị từng bước nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, duy trì chất lượng, bảo đảm nguồn cung và xây dựng mối liên kết ổn định lâu dài với đối tác.