Từ những bước đi ban đầu nhiều bỡ ngỡ, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) ở Điện Biên dần lan tỏa và tạo dấu ấn rõ nét trong phát triển kinh tế nông thôn. Đến hết tháng 3/2026 toàn tỉnh có 147 sản phẩm OCOP, trong đó 142 sản phẩm đạt 3 sao và 5 sản phẩm đạt 4 sao. Con số này không chỉ vượt mục tiêu đề ra (90 - 100 sản phẩm), mà còn phản ánh sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cấp, ngành cùng sự hưởng ứng tích cực từ cơ sở.

92 chủ thể tham gia OCOP gồm hợp tác xã, doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất, đã góp phần tạo nên bức tranh nông nghiệp nông thôn đa sắc màu. Mỗi chủ thể là một “mắt xích” quan trọng trong hành trình nâng tầm sản vật địa phương, từ tổ chức sản xuất, cải tiến mẫu mã đến xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

Hợp tác xã (HTX) Hồng Phước hiện có 2 sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao, gồm: Miến dong và mắc ca. Nhờ chú trọng đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện mẫu mã, bao bì và xây dựng hệ thống phân phối, các sản phẩm của HTX hiện được tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành phố như: Hà Nội, Hải Phòng, Sơn La, Bắc Ninh…

Ông Lò Văn Pâng, Giám đốc HTX Hồng Phước chia sẻ: “Để sản phẩm có thể vươn xa hơn trên thị trường và khẳng định vị thế, HTX đã đầu tư nâng cấp hệ thống nhà xưởng sản xuất, đổi mới quy trình chế biến theo hướng chuyên nghiệp, đồng bộ. Tích cực hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng”.

Sản phẩm “Thịt trâu sấy Phìn Hồ” của HTX Nông nghiệp Phìn Hồ, bản Pháng Chủ, xã Si Pa Phìn là một trong những sản phẩm vừa được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao.

Chị Lò Thị Nhung, Giám đốc HTX Nông nghiệp Phìn Hồ, cho biết: Được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao, “Thịt trâu sấy Phìn Hồ” đã được nhiều người biết đến hơn, giá trị sản phẩm cũng tăng lên, với giá trung bình 800.000 đồng/kg. Chúng tôi mong là thời gian tới, sản phẩm của HTX sẽ được nhiều người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh biết đến, để nâng cao thu nhập cho các thành viên.

Chị Tòng Thị Hà, bản Chiềng Chung, xã Tuần Giáo chia sẻ: “Tôi rất ấn tượng với các sản phẩm OCOP nông sản của Điện Biên bởi chất lượng tự nhiên, hương vị đặc trưng và nguồn gốc rõ ràng. Bao bì sản phẩm cũng ngày càng được cải thiện, tiện lợi và đẹp mắt hơn. Tôi mong thời gian tới các sản phẩm OCOP của Điện Biên sẽ được phân phối rộng rãi hơn để người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận”.

Một hướng đi giàu tiềm năng khác đang được tỉnh đặc biệt quan tâm thúc đẩy là gắn phát triển OCOP với du lịch. Với bề dày văn hóa đặc sắc cùng cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, Điện Biên đang chú trọng nâng tầm sản phẩm OCOP trở thành “cầu nối” đưa câu chuyện về vùng đất, con người nơi biên cương đến với du khách gần xa.

Tỉnh Điện Biên đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ, ưu tiên để các cá nhân, tập thể phát triển sản phẩm OCOP thuộc nhóm dịch vụ du lịch. Từng bước hình thành những điểm đến gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa, nơi du khách không chỉ tham quan, khám phá mà còn được thưởng thức, lựa chọn và mang về những sản phẩm OCOP đậm dấu ấn Điện Biên.

Hiện nay, toàn tỉnh có 2 sản phẩm OCOP thuộc nhóm du lịch dịch vụ được công nhận, gồm: Điểm dịch vụ du lịch sinh thái nghỉ dưỡng Mường Then tại bản Ló, xã Thanh Nưa và HTX Pha Đin tại bản Háng Tàu, xã Quài Tở. Đây là những mô hình mở ra hướng đi mới, góp phần gắn kết phát triển sản phẩm OCOP với du lịch.

Với cách làm khoa học cùng không gian được chăm chút theo hướng gần gũi thiên nhiên, hài hòa với nét kiến trúc truyền thống của đồng bào địa phương, HTX Pha Đin đang dần trở thành điểm dừng chân hấp dẫn của du khách. Từ đầu năm đến nay, HTX Pha Đin đã đón hơn 15.000 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm.

Chị Trần Thị Mỹ Linh, Giám đốc HTX Pha Đin chia sẻ: “Việc được công nhận sản phẩm OCOP đã giúp HTX nâng cao uy tín và thu hút nhiều du khách hơn. Đây không chỉ là cơ hội để quảng bá hình ảnh, văn hóa địa phương mà còn mở ra hướng phát triển bền vững khi du lịch gắn với nông nghiệp và sản phẩm bản địa. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục hoàn thiện dịch vụ, đa dạng hoạt động trải nghiệm, để mỗi du khách khi đến Pha Đin đều có thêm những ấn tượng đẹp và mong muốn quay trở lại".

Chị Nguyễn Thị Phương Anh, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: “Tôi rất ấn tượng khi đến tham quan HTX Pha Đin, không gian vừa gần gũi thiên nhiên, vừa giữ được nét văn hóa truyền thống. Đặc biệt, chợ nông sản ngay trong khuôn viên HTX có nhiều sản phẩm OCOP đặc trưng như cà phê, mắc ca, thịt sấy… được giới thiệu rõ nguồn gốc. Tôi đã chọn mua một số sản phẩm làm quà, vừa ý nghĩa vừa mang đậm hương vị Điện Biên”.

Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Điện Biên đã tích cực triển khai nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Tỉnh đã tổ chức các đoàn doanh nghiệp tham gia triển lãm thương mại tại các tỉnh, thành phố trong nước: Hà Nội, Sơn La, Quảng Ninh... Đồng thời, tích cực tham gia các chương trình, sự kiện xúc tiến thương mại quy mô khu vực và toàn quốc, nhằm kết nối cung cầu, mở rộng đầu ra, góp phần nâng cao giá trị và vị thế sản phẩm nông nghiệp Điện Biên.

Hiện toàn tỉnh có 28.998 hộ sản xuất nông nghiệp được tập huấn sử dụng sàn thương mại điện tử; 3.871 hộ được đào tạo kỹ năng số và kỹ năng hoạt động trên không gian mạng; 1.194 hộ có tài khoản, gian hàng trực tuyến. Trên các sàn thương mại điện tử hiện đã có 493 sản phẩm nông nghiệp của tỉnh được giới thiệu, quảng bá.

Có thể thấy rằng, chương trình OCOP đã giúp tư duy sản xuất của các doanh nghiệp, HTX và hộ sản xuất chuyển từ “lượng” sang “chất”, từ sản xuất thô sang chế biến sâu, đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Mỗi sản phẩm OCOP được công nhận sẽ là những “tấm vé” thông hành, đưa sản phẩm đặc sản của Điện Biên bay xa, góp phần xây dựng nông nghiệp, nông thôn Điện Biên ngày càng phát triển bền vững.

Bài, ảnh: Sầm Phúc