Tháng 2/2026, xã Quảng Lâm triển khai mô hình trồng lạc đỏ TB29 vụ xuân hè năm 2026 tại bản Na Cô Sa 3 trên diện tích 3,3ha với sự tham gia của 30 hộ dân. Tham gia mô hình, các hộ dân được hỗ trợ 100% giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vật tư sản xuất và tập huấn kỹ thuật từ khâu làm đất, gieo trồng đến chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh.

Sau gần 5 tháng triển khai, đến hết tháng 6/2026, mô hình đã cho thu hoạch với kết quả khả quan. Qua đánh giá, so với các giống lạc địa phương trước đây, giống TB29 có khả năng sinh trưởng khỏe, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng vùng cao Quảng Lâm nên tỷ lệ đậu quả cao, hạt chắc, ít sâu bệnh và thời gian sinh trưởng phù hợp với lịch thời vụ của địa phương.

Ông Sàng A Hồ, Trưởng bản Na Cô Sa 3 cho biết: “Trước đây bà con chủ yếu trồng các giống lạc cũ, năng suất thấp, thường bị sâu bệnh nên hiệu quả kinh tế không cao. Từ khi được cấp ủy, chính quyền xã hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hỗ trợ giống, phân bón và hướng dẫn kỹ thuật, bà con rất yên tâm sản xuất. Qua vụ đầu tiên, chúng tôi thấy giống lạc đỏ TB29 phát triển tốt, năng suất cao hơn trước nên bà con rất phấn khởi và mong muốn tiếp tục mở rộng diện tích”.

Cùng với việc hỗ trợ vật tư, địa phương đặc biệt chú trọng chuyển giao tiến bộ kỹ thuật. Cán bộ chuyên môn thường xuyên xuống đồng ruộng hướng dẫn người dân chăm sóc, theo dõi sâu bệnh và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh. Nhờ đó, phần lớn diện tích lạc sinh trưởng đồng đều, tỷ lệ cây phát triển tốt đạt cao.

Ông Lò Văn Tâm, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Lâm cho biết: Mô hình lạc đỏ TB29 là một trong những bước đi nhằm đa dạng hóa cơ cấu cây trồng của địa phương. Qua thực tế triển khai giống cây phù hợp với điều kiện tự nhiên của xã, mang lại hiệu quả kinh tế tích cực và được người dân đồng tình hưởng ứng. Đây là cơ sở để xã tiếp tục nghiên cứu, nhân rộng các giống cây trồng có năng suất, chất lượng cao, từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp và tăng thu nhập cho người dân.

Hiện nay, xã Quảng Lâm đang từng bước xây dựng chiến lược chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng lâu dài với các loại cây công nghiệp có giá trị như cà phê và mắc ca. Thực hiện kế hoạch phát triển cây cà phê và mắc ca năm 2026, UBND xã đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân tại 13/14 bản tham gia trồng mới. Kết quả, toàn xã có 238 hộ đăng ký tham gia, với 144,03ha đất đủ điều kiện sau khi rà soát, xác minh.

Đến ngày 21/7/2026, công tác triển khai trồng cà phê, mắc ca cơ bản bảo đảm tiến độ theo kế hoạch của tỉnh, tạo điều kiện thuận lợi để người dân tổ chức trồng và chăm sóc vùng nguyên liệu theo định hướng. Để tạo động lực cho người dân chuyển đổi sản xuất, UBND xã giao Trung tâm Dịch vụ tổng hợp chủ trì phối hợp với các đơn vị liên kết triển khai cấp phát cây giống và vật tư cho người dân.

Đến nay, toàn xã đã cấp 482.195 cây giống cà phê, 48.220kg phân lân, 55.108kg phân NPK tổng hợp cho 230 hộ dân trên diện tích 137,77ha. Theo kế hoạch, địa phương sẽ tiếp tục cấp 19.012 cây mắc ca cùng 3.720kg phân NPK để thực hiện trồng xen cà phê.

Qua kiểm tra thực tế tại các bản Quảng Lâm, Trạm Púng và một số khu vực, phần lớn diện tích cà phê mới trồng đều sinh trưởng ổn định, cây phát triển tốt, thích nghi với điều kiện tự nhiên. Người dân đã chủ động che chắn, bón lót, chăm sóc và bảo vệ cây sau trồng, góp phần nâng cao tỷ lệ cây sống.

Ông Lò Văn Tiến, Trưởng bản Quảng Lâm chia sẻ: Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đặc biệt là đưa cây cà phê và mắc ca vào sản xuất theo chủ trương của địa phương đã tạo niềm tin rất lớn cho người dân. Chúng tôi được Nhà nước hỗ trợ giống, phân bón, hướng dẫn kỹ thuật nên bà con rất yên tâm. Dù đây là cây trồng mới nhưng chúng tôi kỳ vọng sẽ tạo nguồn thu ổn định, góp phần xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế bền vững.

Thay vì sản xuất manh mún, tự cung tự cấp, nhiều hộ dân trên địa bàn xã đã bắt đầu làm quen với phương thức sản xuất theo quy trình kỹ thuật, liên kết với các đơn vị cung ứng vật tư và hướng tới hình thành vùng sản xuất tập trung. Hiện nay, xã Quảng Lâm đang triển khai 7 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất gắn với trồng mới cây cà phê và mắc ca.

Nhiều dự án đã hoàn thành bước đăng ký, họp bản, rà soát đối tượng, đo đạc diện tích, xác minh điều kiện đất đai và hoàn thiện hồ sơ theo quy định. Song song với đó, địa phương định hướng thành lập 7 tổ hợp tác liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, tạo điều kiện để người dân liên kết sản xuất, tiếp cận thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Từ hiệu quả bước đầu của mô hình đến việc mở rộng diện tích cà phê, mắc ca đã cho thấy hướng đi cụ thể trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại xã Quảng Lâm. Đặc biệt là sự thay đổi tư duy sản xuất của người dân khi mạnh dạn áp dụng tiến bộ kỹ thuật, tham gia mô hình liên kết và hướng tới sản xuất hàng hóa, nông nghiệp chính là động lực để phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững.