ĐBP - 9 tháng đầu năm 2026, kinh tế Điện Biên tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, GRDP tăng 9,81% so với cùng kỳ năm trước, vượt 0,12 điểm phần trăm so với kịch bản đề ra. Đặc biệt, mức tăng trưởng 11,67% trong quý III đã tạo động lực để tỉnh bước vào chặng nước rút. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm 11,02%, quý IV vẫn còn khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi phải phát huy cao nhất các động lực tăng trưởng, tháo gỡ điểm nghẽn và chuyển nhanh nguồn lực thành năng lực sản xuất.

Theo báo cáo của UBND tỉnh, 9 tháng đầu năm, tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP) ước đạt 23.720,98 tỷ đồng, tăng 9,81% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn 0,12 điểm phần trăm so với mục tiêu kịch bản đề ra. Với kết quả này, Điện Biên xếp thứ 13/34 tỉnh, thành phố về tốc độ tăng trưởng.

Điểm đáng chú ý là tăng trưởng được duy trì ở cả 3 khu vực kinh tế chủ yếu. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 5,66%; công nghiệp và xây dựng tăng 13,28%; khu vực dịch vụ tăng 10,07%. Kết quả này cho thấy nền kinh tế đang giữ được sự ổn định, đồng thời những động lực tăng trưởng mới tiếp tục được hình thành. Đặc biệt, quý III/2026, GRDP của tỉnh ước tăng 11,67%, đạt mục tiêu đề ra, đứng thứ 8/34 tỉnh, thành phố về tốc độ tăng trưởng. Kết quả này tạo nền tảng quan trọng để Điện Biên tiếp tục tăng tốc trong những tháng cuối năm.

Tuy nhiên, phía trước vẫn là một chặng đường không dễ dàng. Để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm 11,02%, GRDP năm 2026 cần đạt khoảng 33.841,29 tỷ đồng. Trong khi đó, 9 tháng mới đạt 23.720,98 tỷ đồng, đồng nghĩa quý IV phải đạt khoảng 10.120,31 tỷ đồng, tăng khoảng 13,97% so với cùng kỳ.

Trong bức tranh chung đó, nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò nền tảng. Những năm gần đây, Điện Biên tập trung tái cơ cấu ngành theo hướng phát triển sản xuất hàng hóa, hình thành vùng nguyên liệu gắn với lợi thế của địa phương. Cà phê và mắc ca đang trở thành những cây trồng chủ lực trong định hướng này.

Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã trồng mới 12.450,65ha cà phê, nâng tổng diện tích cà phê ước đạt 20.843,78ha, tăng 159,62% so với cùng kỳ và đạt 119,14% kế hoạch. Diện tích mắc ca trồng mới đạt 7.113,86ha, nâng tổng diện tích toàn tỉnh lên khoảng 19.474,71ha, đạt 105,92% kế hoạch. Những con số về diện tích đang mở ra dư địa lớn cho nông nghiệp hàng hóa, song bài toán đặt ra trong quý IV không chỉ là mở rộng diện tích mà quan trọng hơn là nâng cao giá trị từ những diện tích đã hình thành.

Cùng với đó, sản xuất vụ đông trên cánh đồng Mường Thanh được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Tỉnh dự kiến tổ chức sản xuất 400ha, gồm 200ha ngô ngọt và 200ha đậu tương Nhật. Việc rà soát diện tích, bảo đảm nguồn nước, xác định lịch gieo trồng, năng suất dự kiến, cơ sở thu mua và thời gian thu hoạch được thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, gắn sản xuất với thị trường. Đồng thời, tỉnh chủ động trong công tác phòng, chống dịch, kiểm soát vận chuyển động vật, vệ sinh, tiêu độc, khử trùng và hướng dẫn tái đàn an toàn. Giữ vững sản xuất, bảo đảm sản lượng và đầu ra để khu vực nông nghiệp tiếp tục đóng vai trò nền tảng cho tăng trưởng chung.

Nếu nông nghiệp tạo nền thì công nghiệp, xây dựng được xác định là những động lực cần được tăng tốc mạnh hơn trong quý IV. 9 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp ước tăng 15,7%, tuy nhiên vẫn thấp hơn mục tiêu tăng trưởng năm 18,52%. Khoảng cách này cho thấy dư địa để công nghiệp đóng góp nhiều hơn vào tăng trưởng vẫn còn, nhưng thời gian để khai thác dư địa không còn nhiều. Vì vậy, tỉnh đang tập trung rà soát các cơ sở, dự án có khả năng tăng sản lượng trong quý IV; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn về nguyên liệu, thị trường, điện năng và thủ tục đầu tư. Đối với lĩnh vực năng lượng, tỉnh đôn đốc tiến độ 4 dự án thủy điện đang thi công với tổng công suất 51MW; phối hợp đẩy nhanh các dự án Trạm biến áp 220kV Điện Biên, đường dây 220kV Điện Biên - Sơn La và các dự án lưới điện trung, hạ áp.

Cùng với đó, 7 dự án nguồn điện đã được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư, với tổng công suất 816,8MW, tổng vốn đầu tư trên 22.790 tỷ đồng, đang được tập trung tháo gỡ các vấn đề về đấu nối. Các dự án năng lượng chậm tiến độ, không còn khả năng triển khai cũng được rà soát, phân loại để có phương án xử lý, tránh kéo dài, chiếm giữ nguồn lực đất đai và quy hoạch.

Một động lực quan trọng khác của tăng trưởng những tháng cuối năm là đầu tư công. Đến ngày 30/9, tổng vốn đầu tư năm 2026, bao gồm cả vốn kéo dài, ước giải ngân 4.116,304 tỷ đồng, đạt 70% kế hoạch vốn thực tế giao. Trong đó, vốn đầu tư công giải ngân 3.400,684 tỷ đồng, đạt 75% kế hoạch; vốn ngoài đầu tư công đạt 715,620 tỷ đồng, tương đương 53,2% kế hoạch. Với khối lượng vốn còn lại lớn, tăng tốc giải ngân trong quý IV không chỉ là nhiệm vụ tài chính mà còn là giải pháp trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng. Mỗi công trình được đẩy nhanh tiến độ, mỗi đồng vốn được đưa vào nền kinh tế đúng thời điểm sẽ tạo thêm việc làm, thúc đẩy sản xuất vật liệu, vận tải, xây dựng và dịch vụ, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa đến nhiều khu vực của nền kinh tế.

Bởi vậy, tỉnh yêu cầu rà soát cụ thể từng dự án, chủ đầu tư, nguồn vốn, khối lượng hoàn thành và số vốn còn phải giải ngân; xây dựng tiến độ theo từng tuần, từng tháng; tập trung tháo gỡ những vướng mắc về đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, xây dựng và thủ tục chuyên ngành. Những dự án chậm tiến độ, không có khả năng hấp thụ vốn sẽ được xem xét điều chuyển vốn sang những dự án có tiến độ tốt hơn.

Cùng với thúc đẩy sản xuất và giải ngân, việc hoàn thiện quy hoạch, hạ tầng và không gian phát triển mới cũng được tỉnh tập trung thực hiện. Quy hoạch tỉnh Điện Biên thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 điều chỉnh và các quy hoạch chung xã, phường đã được phê duyệt sẽ là cơ sở để tổ chức lại không gian phát triển, thu hút đầu tư và khai thác tốt hơn các tiềm năng, lợi thế. Tỉnh cũng đồng thời tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh các dự án có vai trò tạo động lực và tăng cường kết nối, trong đó có Dự án đầu tư xây dựng đoạn tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang, nâng cấp đường từ Quốc lộ 12 đến cửa khẩu A Pa Chải cùng các dự án giao thông, điện, đô thị, nhà ở xã hội, chương trình mục tiêu quốc gia và dự án ODA.

Mục tiêu tăng trưởng 11,02% trong năm 2026 đặt Điện Biên trước yêu cầu phải tạo bứt phá trong quý cuối năm. Với mức tăng trưởng 9,81% sau 9 tháng và 11,67% trong quý III, tỉnh đã có nền tảng quan trọng để bước vào chặng nước rút. Để biến nền tảng đó thành kết quả cuối cùng, từng ngành, từng địa phương phải tiếp tục xác định rõ phần việc, tiến độ và trách nhiệm; tập trung vào những động lực có khả năng tạo giá trị ngay trong năm.

Quý IV sẽ là thời điểm kiểm chứng năng lực điều hành, khả năng hấp thụ nguồn lực và sức bật của nền kinh tế. Khi các điểm nghẽn được tháo gỡ, nguồn vốn được giải ngân đúng tiến độ, sản xuất được khơi thông và các dự án động lực được đẩy nhanh, những nguồn lực sẵn có sẽ có thêm cơ hội chuyển hóa thành giá trị thực, hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026.