ĐBP - Hiện nay, tổng diện tích quế trên địa bàn xã Mường Nhé đạt khoảng 605ha, tập trung tại các bản: Si Ma, Cây Sổ, Vang Hồ, Huổi Cấu... Cây quế đang ngày càng được người dân lựa chọn trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nhất là trên những diện tích nương sản xuất kém hiệu quả.

So với nhiều loại cây khác, quế có lợi thế là cây lâu năm, có thể khai thác trong thời gian dài, phù hợp với những khu vực đất đồi dốc của Mường Nhé. Sau khoảng 7 - 8 năm, mỗi héc ta quế có thể cho hiệu quả kinh tế từ 350 - 400 triệu đồng. Trong khi đó, sau giai đoạn đầu cần bón phân, chăm sóc, người trồng chủ yếu phát cỏ, giữ cho cây không bị cạnh tranh dinh dưỡng. Đây là yếu tố phù hợp với điều kiện sản xuất của nhiều hộ dân khi nguồn lao động và khả năng đầu tư còn hạn chế.

Tại bản Mường Nhé 1, khoảng 20ha quế của hơn 20 hộ dân sinh trưởng tốt. Dọc tuyến đường vào bản, những nương quế được trồng rải rác hai bên, thay dần những cây trồng kém hiệu quả. Gia đình anh Hàng A Tổng là một trong những hộ trồng quế nhiều ở bản với gần 1ha. Ba năm trước, vợ chồng anh bắt đầu chuyển một phần diện tích nương sang trồng quế, cây phát triển khỏe, ít sâu bệnh. Tranh thủ lúc rảnh, anh lại lên nương phát cỏ, bẻ những cành, nhánh để cây phát triển tốt. Anh Tổng cho biết, trước đây bà con chủ yếu gieo trồng các loại cây ngắn ngày trên nương, nhiều công chăm sóc, hiệu quả lại phụ thuộc vào năng suất và giá bán từng vụ. Quế tuy phải chờ nhiều năm mới cho thu hoạch nhưng không mất nhiều công chăm sóc thường xuyên. “Cây quế chỉ cần bón phân thời gian đầu, sau đó chịu khó phát cỏ, không để cỏ lấn át cây là được” - anh Tổng chia sẻ.

Cây quế đang mở ra hướng đi mới trong sản xuất nông nghiệp ở Mường Nhé. Nếu cây trồng ngắn ngày tạo nguồn thu trước mắt thì quế được người dân tính toán như một khoản đầu tư lâu dài. Cùng với hiệu quả kinh tế, việc phát triển cây quế còn góp phần sử dụng những diện tích đất đồi, đất nương kém hiệu quả, giảm dần cách canh tác phụ thuộc vào việc gieo trồng từng vụ.

Đây cũng là cơ sở để Mường Nhé xác định quế là một trong những cây trồng cần được phát huy trong quá trình cơ cấu lại ngành nông nghiệp. Cụ thể hóa Nghị quyết số 04-NQ/ĐH, ngày 25/8/2025 của Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I và Nghị quyết số 11-NQ/TU, ngày 31/12/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh, bền vững giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035, xã Mường Nhé đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung khoảng 4.950ha. Trong tổng thể đó, quế được định hướng phát triển theo hướng vừa chăm sóc tốt diện tích hiện có, vừa mở rộng tại những khu vực có điều kiện phù hợp. Các bản Si Ma, Cây Sổ, Vang Hồ, Huổi Lúm... được xác định là những địa bàn có thể phát triển thêm vùng quế. Mục tiêu từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung khoảng 1.000ha. Điều quan trọng là việc mở rộng diện tích không thực hiện theo phong trào mà gắn với điều kiện đất đai, khí hậu, thổ nhưỡng và tập quán canh tác. Chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân lựa chọn cây trồng phù hợp, đồng thời khuyến khích những hộ có điều kiện chủ động đầu tư, hình thành các mô hình sản xuất để người dân tham khảo.

Ở bản Si Ma, anh Giàng A Vả là một trong những hộ mạnh dạn phát triển cây quế. Nhận thấy đất sản xuất chủ yếu là đồi dốc, phương thức canh tác còn hạn chế, anh quyết tâm tìm hướng làm ăn mới. Gia đình mua 12ha đất trống, đồi trọc để đầu tư sản xuất. Những năm đầu, anh kết hợp trồng ngô, sắn, lúa, sa nhân và một số loại cây khác theo phương châm “lấy ngắn nuôi dài”. Cuối năm 2020, sau khi tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm từ những vùng trồng quế, nhận thấy điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ở Si Ma phù hợp, anh Vả quyết định đầu tư 8ha quế trên diện tích đất đồi dốc. Cây quế phát triển xanh tốt, thích nghi với điều kiện tự nhiên của địa phương.

Sau hơn 5 năm chăm sóc, tháng 6/2026, gia đình anh Vả bán 2ha quế đầu tiên, thu khoảng 700 triệu đồng. Khoản thu này trở thành động lực để gia đình tiếp tục đầu tư mở rộng sản xuất. Không chỉ ở sản phẩm thô, anh Vả dự định đầu tư nồi chưng cất tinh dầu quế quy mô gia đình, hướng tới nâng giá trị sản phẩm sau thu hoạch.

Từ 500ha cuối năm 2025 lên khoảng 605ha hiện nay, cây quế đang có bước phát triển rõ nét ở Mường Nhé. Những nương quế xanh trên đất đồi không chỉ mang theo kỳ vọng về một nguồn thu trong tương lai mà còn cho thấy sự chuyển biến trong tư duy sản xuất của người dân. Khi lợi thế về đất đai, khí hậu được đặt trong định hướng phát triển phù hợp, loài cây này có thể trở thành một trong những hướng đi quan trọng, góp phần chuyển những diện tích nương kém hiệu quả thành vùng sản xuất hàng hóa, tạo sinh kế bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân.