Theo Quyết định số 134/QĐ-UBND của UBND tỉnh Điện Biên phê duyệt danh sách thôn bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thôn bản đặc biệt khó khăn; xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi khu vực I, II, III giai đoạn 2026 - 2030, toàn tỉnh có 1.446 thôn bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, 923 thôn bản đặc biệt khó khăn; 45 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bao gồm: 2 xã khu vực I, 5 xã khu vực II và 38 xã khu vực III.

Có những xã 100% là thôn, bản vùng đặc biệt khó khăn như: Mường Toong, Nà Bủng, Nậm Nèn, Tìa Dình... Ở các xã này, hạ tầng giao thông thiếu đồng bộ, đường liên bản xuống cấp, mùa mưa thường xuyên sạt lở, chia cắt. Không ít bản vùng sâu thiếu nước sinh hoạt, thiếu đất sản xuất, người dân thiếu việc làm ổn định. Điều kiện tiếp cận giáo dục, y tế và dịch vụ xã hội cơ bản còn nhiều hạn chế; tỷ lệ hộ nghèo cao…

Vì vậy, việc xác định rõ địa bàn khó khăn là căn cứ để triển khai hiệu quả các chương trình, dự án, chính sách hỗ trợ. Khi các xã, bản được phân loại cụ thể theo từng khu vực I, II, III, địa phương sẽ có cơ sở để ưu tiên đầu tư hạ tầng, bố trí nguồn vốn, xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế.

Ngày 13/4/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định 762-QĐ/UBND công bố địa bàn cấp xã về ưu đãi đầu tư. Theo đó, toàn tỉnh có 43 xã, phường thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (trừ phường Điện Biên Phủ và Mường Thanh).

Nhiều năm qua, từ nguồn lực của Trung ương và địa phương, hàng loạt công trình giao thông, điện lưới thủy lợi, trường học, trạm y tế tại vùng khó khăn của Điện Biên đã được đầu tư xây dựng, như điện lưới quốc gia tại bản Phảng Củ và Háng Chua (xã Sáng Nhè), đường bê tông bản Đắng (xã Nà Tấu)... Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh đã đầu tư 1.129 công trình hạ tầng kinh tế - xã hội ở thôn, bản đặc biệt khó khăn. Hơn 395.000 lượt hộ dân được hỗ trợ vay vốn phát triển kinh tế.

Bản Huổi Cảnh và bản Mốc C5 (xã Mường Nhà) là 2 trong số 923 thôn, bản đặc biệt khó khăn của tỉnh, nên được quan tâm đầu tư hoàn thiện cơ sở vật chất, hạ tầng thiết yếu. Để đáp ứng nhu cầu nước sinh hoạt cho người dân, giai đoạn 2025 - 2026, tỉnh đã phê duyệt đầu tư dự án cấp nước cho 2 bản với kinh phí 5,68 tỷ đồng.

Anh Thào A Di, Trưởng bản Mốc C5 cho biết: Sau hơn 20 năm di dân ra biên giới lập bản, đến nay đời sống người dân đã có nhiều đổi thay. Được tỉnh quan tâm, đầu tư nước sinh hoạt, người dân rất phấn khởi. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn cần sự quan tâm của Đảng, Nhà nước. Hiện nay, bản có 25 hộ, song phần lớn là hộ nghèo và cận nghèo; bản chưa có điện, sóng điện thoại chập chờn; nước sinh hoạt khó khăn. Bản mong được quan tâm, đầu tư hơn nữa, góp phần ổn định cuộc sống người dân.

Xã Xa Dung có 20 bản thì 100% thuộc diện đặc biệt khó khăn. Nhu cầu đầu tư rất lớn, từ giao thông, điện, nước sinh hoạt đến trường học... Những năm gần đây, nhờ các chương trình mục tiêu quốc gia, nhiều công trình dân sinh từng bước được triển khai, song so với nhu cầu thực tế vẫn còn khoảng cách khá xa. Việc xác định Xa Dung là địa bàn đặc biệt khó khăn giúp địa phương được ưu tiên bố trí nguồn lực, mở ra cơ hội để người dân tiếp cận nhiều chính sách hỗ trợ về sinh kế, giáo dục, y tế, tín dụng ưu đãi.

Cùng với việc xác định địa bàn khó khăn, UBND tỉnh đã ban hành danh mục dự án tiềm năng kêu gọi, thu hút đầu tư từ nguồn vốn ngoài ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh giai đoạn năm 2026 - 2030. Theo đó, lĩnh vực nông nghiệp 30 dự án, 5 dự án lâm nghiệp; công nghiệp - chế biến - chế tạo 35 dự án; điện và năng lượng 3 dự án; văn hóa - du lịch - dịch vụ - thể thao 24 dự án...

Việc xác định đúng địa bàn khó khăn giúp tỉnh hoạch định chính sách sát thực tế, mở cơ hội thu hút nguồn lực đầu tư cho phát triển lâu dài. Khi các xã, bản đặc biệt khó khăn được đưa vào danh mục ưu tiên, nhiều cơ chế hỗ trợ về đất đai, thuế, tín dụng, hạ tầng được áp dụng, tạo điều kiện để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm từng bước “kéo gần” khoảng cách phát triển giữa vùng thấp và vùng cao, giữa trung tâm với khu vực biên giới, đặc biệt khó khăn.

Điện Biên phấn đấu đến năm 2030 cơ bản không còn thôn, bản đặc biệt khó khăn. Đây là mục tiêu khó khăn trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, việc xác định đúng địa bàn khó khăn càng có ý nghĩa quan trọng. Mỗi chính sách đúng và trúng sẽ tạo ra những thay đổi rõ rệt trong đời sống người dân. Đó là tiền đề quan trọng để tỉnh từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, nâng cao đời sống nhân dân và tạo nền tảng phát triển bền vững.