Trên cơ sở Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM, ngày 15/7/2026, UBND tỉnh Điện Biên ban hành Quyết định số 55/QĐ-UBND quy định Bộ tiêu chí xã đạt chuẩn NTM và xã đạt chuẩn NTM hiện đại giai đoạn 2026 - 2030. Bộ tiêu chí gồm 10 tiêu chí với 47 chỉ tiêu, tập trung vào những nội dung cốt lõi như: Phát triển kinh tế, hoàn thiện kết cấu hạ tầng, bảo vệ môi trường, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Điểm mới đáng chú ý là các tiêu chí được phân thành 3 nhóm xã (nhóm 1, nhóm 2, nhóm 3), căn cứ vào điều kiện thực tiễn và đặc thù của từng địa bàn. Cách tiếp cận này góp phần khắc phục hạn chế của việc áp dụng một bộ tiêu chí chung cho tất cả các xã, bảo đảm mục tiêu xây dựng NTM sát với thực tế, phát huy lợi thế địa phương, đồng thời tạo cơ sở để bố trí nguồn lực và lựa chọn giải pháp thực hiện phù hợp, hướng tới nâng cao chất lượng và tính bền vững trong xây dựng NTM.

Ông Đỗ Quang Minh, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Kinh tế hợp tác (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: Việc xây dựng bộ tiêu chí NTM phù hợp với điều kiện thực tế của từng nhóm xã giúp các địa phương chủ động trong xác định mục tiêu, lựa chọn nội dung ưu tiên và tổ chức thực hiện. Căn cứ tiềm năng, lợi thế và nguồn lực hiện có để các xã xây dựng lộ trình cụ thể, tập trung giải quyết những vấn đề thiết thực đối với đời sống người dân. Qua đó, từng bước nâng cao chất lượng tiêu chí, phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân, bảo đảm xây dựng NTM đi vào chiều sâu và mang lại hiệu quả lâu dài.

Tại xã Tuần Giáo, việc triển khai Bộ tiêu chí NTM giai đoạn mới được cụ thể hóa bằng lộ trình thực hiện đối với từng tiêu chí chưa đạt, đồng thời ưu tiên lồng ghép các nguồn lực để đầu tư, hoàn thiện hệ thống hạ tầng thiết yếu. Địa phương chú trọng cơ cấu lại sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân, cải thiện cảnh quan, môi trường và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong xây dựng NTM. Các giải pháp được triển khai đồng bộ, bám sát điều kiện thực tế, hướng tới nâng cao chất lượng các tiêu chí, tạo chuyển biến rõ nét trong đời sống nông thôn và bảo đảm thành quả xây dựng NTM được duy trì bền vững.

Ông Phạm Hữu Chiến, Phó Chủ tịch UBND xã Tuần Giáo chia sẻ: UBND xã đã tiến hành rà soát, đánh giá toàn diện 10 tiêu chí theo Bộ tiêu chí NTM mới, xác định cụ thể những tiêu chí đã đạt, cơ bản đạt và chưa đạt để xây dựng phương án thực hiện phù hợp. Thời gian tới, xã tiếp tục huy động, lồng ghép các nguồn lực, tập trung triển khai những giải pháp trọng tâm nhằm củng cố, nâng cao chất lượng tiêu chí cơ bản đạt và hoàn thiện tiêu chí chưa đạt, phấn đấu hoàn thành mục tiêu theo lộ trình được giao.

Tương tự, tại xã Chiềng Sinh, hiện nay tỷ lệ hộ nghèo trên 20%; thu nhập bình quân đầu người còn thấp. Đây là những yếu tố hạn chế tác động trực tiếp đến việc thực hiện các tiêu chí xây dựng NTM. Ông Đỗ Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sinh cho biết: Để hoàn thành tiêu chí NTM theo kế hoạch UBND tỉnh giao vào năm 2028, xã đã xây dựng lộ trình và xác định nhiệm vụ trọng tâm cần ưu tiên thực hiện. Trong đó, chủ động phối hợp với Sở Công Thương triển khai nội dung liên quan đến dự án điện thuộc hợp phần dự án KOICA; chuẩn bị tốt các điều kiện cần thiết, thực hiện hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng, tạo thuận lợi để dự án được triển khai đúng tiến độ. Xã tập trung cơ cấu lại kinh tế, khai thác tiềm năng, lợi thế địa phương, tạo điều kiện để người dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, từng bước thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Tại xã Mường Chà, phát triển kinh tế nông thôn được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng tiêu chí NTM. Địa phương chú trọng phát huy tiềm năng, lợi thế sản xuất nông nghiệp, từng bước đa dạng hóa cây trồng, vật nuôi. Hiện nay, xã có hơn 280ha quế, 125ha sa nhân; tổng đàn gia súc, gia cầm đạt hơn 126.000 con. Đây là nền tảng quan trọng để xã thúc đẩy phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng NTM theo hướng thực chất và bền vững.

Ông Thùng Văn Viễn, bản Na Quang chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn mỗi người dân tiếp tục nâng cao ý thức, trách nhiệm, chủ động phát triển kinh tế gia đình, tích cực tham gia các phong trào thi đua và đóng góp công sức xây dựng NTM. Khi người dân đồng thuận, chung sức cùng chính quyền trong từng phần việc cụ thể, các tiêu chí NTM sẽ từng bước được hoàn thiện, không chỉ làm thay đổi diện mạo bản làng mà còn nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng cuộc sống. Qua đó, tạo nền tảng để quê hương ngày càng khởi sắc, phát triển bền vững”.

Bước vào giai đoạn mới, xây dựng NTM ở Điện Biên đang chuyển mạnh theo hướng thực chất, phù hợp với điều kiện và đặc thù của từng địa bàn, trong đó hiệu quả thực hiện các tiêu chí và sự đổi thay trong đời sống vật chất, tinh thần của người dân là thước đo quan trọng. Trên cơ sở đó, các địa phương chủ động xác định nhiệm vụ trọng tâm, khai thác tiềm năng, lợi thế, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tạo động lực phát triển kinh tế, từng bước hoàn thiện hạ tầng... Qua đó, không chỉ làm đổi thay diện mạo bản làng mà còn củng cố nền tảng để nông thôn Điện Biên phát triển đồng bộ, nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân.