Những ngày qua, chị Lường Thị H., tổ 10, phường Mường Thanh lo lắng khi con trai 6 tuổi có những biểu hiện bất thường. Không ít lần chị gọi con ăn cơm hay trước giờ đi ngủ nhưng chỉ nhận lại sự im lặng, mải xem điện thoại với những đoạn video nối tiếp nhau và không chú ý đến xung quanh. Khi bị thu điện thoại con chị đã phản ứng gay gắt, khóc, vùng vằng bỏ vào phòng khóa trái cửa.

“Khoảng hơn một tháng nay, thói quen sinh hoạt của con tôi có nhiều xáo trộn. Có hôm cháu xem điện thoại nhiều, sáng dậy mệt mỏi, ăn uống thất thường. Khi không được xem thì cáu gắt, thậm chí nói lại những câu trên mạng mà người lớn nghe cũng giật mình” chị H. chia sẻ.

Lo lắng trước những biểu hiện bất thường, gia đình chị H. đã đưa con đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh kiểm tra sức khỏe. Qua thăm khám và trao đổi, bác sĩ cho biết nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc trẻ sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều, nhất là vào buổi tối. Việc tiếp xúc kéo dài với màn hình cùng những nội dung không phù hợp trên mạng xã hội đã ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ và tâm lý của trẻ.

Trường hợp em N.Q.T. (7 tuổi) tổ 23, phường Điện Biên Phủ cũng khiến gia đình không khỏi lo lắng. Trước đây, mỗi khi tan học, T. thường sang nhà hàng xóm chơi cùng bạn hoặc phụ giúp bố mẹ việc nhà. Thời gian gần đây, T. thu mình trong phòng, dành phần nhiều thời gian xem điện thoại.

Chị Nguyễn Thị N., mẹ em N.Q.T, bộc bạch: “Có hôm tôi thấy con xem những clip đánh nhau rồi bắt chước lời nói trên mạng, thậm chí có những câu từ không phù hợp. Nhắc nhở thì cháu tỏ ra khó chịu, phản ứng lại”.

Không chỉ tác động đến sức khỏe và tâm lý, môi trường mạng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường đối với trẻ em. Trong đó, nguy cơ bị lừa đảo, dụ dỗ qua mạng xã hội đang trở thành mối lo hiện hữu. Điển hình như câu chuyện của Giàng Thị A., xã Nà Hỳ. Cách đây vài năm, khi mới 16 tuổi, qua mạng xã hội, A. quen biết một đối tượng. Bị dẫn dụ bởi những lời hứa hẹn về công việc nhẹ nhàng, thu nhập cao, A. đã tin tưởng đi theo đối tượng đến tỉnh Lào Cai rồi vượt biên. Chỉ khi đặt chân đến nơi xa lạ, A. mới nhận ra mình bị lừa bán.

Những ngày sau đó là chuỗi thời gian ám ảnh khi A. phải lao động vất vả, sống trong sự kiểm soát và không có cơ hội liên lạc với gia đình. Phải đến khi trốn tới gần khu vực biên giới, A. được lực lượng chức năng phát hiện, hỗ trợ đưa trở về.

Thực tế cho thấy, khi thiếu sự giám sát và định hướng kịp thời, trẻ em rất dễ trở thành đối tượng chịu tác động trực tiếp từ những nguy cơ tiềm ẩn trên không gian mạng. Ngay cả người lớn, việc phân biệt đúng, sai trong “ma trận” thông tin hiện nay cũng không hề đơn giản, với trẻ em lại càng khó khăn hơn.

Trước tình hình đó, thời gian qua, tỉnh Điện Biên đã triển khai nhiều giải pháp cụ thể nhằm bảo vệ trẻ em và thanh, thiếu niên trước những rủi ro trên môi trường mạng, nâng cao nhận thức, kỹ năng sử dụng internet an toàn cho cộng đồng.

Ông Nguyễn Cao Thương, Phó Trưởng phòng Quản lý Văn hóa và Gia đình, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết: Hằng năm, đơn vị phối hợp với các ngành liên quan đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng đến cả phụ huynh và trẻ em. Nội dung tập trung vào nhận diện, phòng tránh lừa đảo, bạo lực mạng, xâm hại trẻ em trên không gian số. Đồng thời lồng ghép linh hoạt trong hoạt động tại trường học, khu dân cư, hệ thống truyền thanh cơ sở và các chương trình văn hóa quần chúng.

Công an tỉnh với vai trò nòng cốt trong công tác đảm bảo an ninh trật tự thời gian qua đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nghiệp vụ nhằm phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm. Trọng tâm là rà soát, phát hiện, xử lý các đối tượng lợi dụng mạng xã hội để lừa đảo, dụ dỗ, xâm hại trẻ em; theo dõi, nhận diện sớm những phương thức, thủ đoạn mới để kịp thời cảnh báo. Cùng với đó, trực tiếp tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền tại trường học, hướng đến đối tượng là học sinh, sinh viên. Từ năm 2025 đến nay, đã có hàng nghìn lượt học sinh trên địa bàn tỉnh được tiếp cận thông tin, trang bị kỹ năng nhận diện rủi ro và cách xử lý khi gặp tình huống nguy hiểm trên không gian mạng.

Em Trịnh Anh Thảo, học sinh lớp 12B5, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn chia sẻ: “Qua các buổi tuyên truyền, em cũng như các bạn hiểu rõ hơn về những thủ đoạn lừa đảo trên mạng, đặc biệt là các hình thức giả danh, dụ dỗ. Từ đó, biết cách cẩn trọng hơn khi sử dụng mạng xã hội và sẽ nhắc nhở người thân cùng nâng cao cảnh giác”.