Nhận diện nội dung và hành vi

Qua một đường dẫn trên mạng, anh Cháng A Sùng ở bản Co Đứa, xã Na Sang biết đến tà đạo “Bà cô Dợ”, qua nhiều lần truy cập anh tin theo rồi trở thành “trưởng nhóm” sinh hoạt tà đạo. Nhưng đó là câu chuyện cách đây nhiều năm về trước. Sau thời gian tin theo các đối tượng, anh Sùng nhận thấy nội dung tuyên truyền đi ngược phong tục của dân tộc Mông, trái giáo lý, giáo luật của các tôn giáo được Nhà nước công nhận, anh cùng gia đình tự nguyện từ bỏ. Anh Sùng chia sẻ: “Mọi người hãy chấp hành nghiêm túc, sinh hoạt tôn giáo theo đúng quy định và cảnh giác, không tin, không nghe theo luận điệu tuyên truyền của tà đạo "Bà cô Dợ’”.

Hiến pháp khẳng định quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; Nhà nước tôn trọng và bảo hộ quyền này. Pháp luật nghiêm cấm lợi dụng tôn giáo để vi phạm pháp luật. Ranh giới nhận diện nằm ở nội dung, mục đích, hành vi và hệ quả đối với an ninh, trật tự, khối đại đoàn kết, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, không nằm ở việc có đạo hay không.

Theo đồng chí Vàng Văn Thành, Phó Trưởng phòng PA02, Công an tỉnh Điện Biên, dấu hiệu cần cảnh giác là xuyên tạc giáo lý, phủ nhận phong tục; thần bí hóa cá nhân; hứa hẹn chữa bệnh, lợi ích vật chất để lôi kéo. Nguy hiểm hơn là nội dung kích động chia rẽ dân tộc, tôn giáo, ly khai, tự trị; xúi giục bỏ lao động, không thực hiện nghĩa vụ công dân hoặc gây mất an ninh, trật tự. Trên mạng xã hội, nội dung sai lệch ẩn trong video, bài giảng cắt ghép, lời mời cầu nguyện hoặc nhóm kín, được giải thích bằng tiếng dân tộc và truyền qua người quen, thông tin dễ tạo lòng tin. Cán bộ phải xác định nguồn phát tán, người tác động, mục đích và hệ quả; tránh nhận định cảm tính.

Xã Na Sang có tín đồ Công giáo và Tin lành với 25 điểm nhóm được cấp đăng ký sinh hoạt tập trung. Tại Nhóm Tin lành số 1, bản Huổi Lóng, Trưởng nhóm Sình A Dua giúp bà con phân biệt sinh hoạt tôn giáo chân chính với nội dung sai trái; nhắc tín đồ đoàn kết, chấp hành pháp luật. Gặp lời rao giảng khác thường, ông trao đổi với trưởng bản, chính quyền xã để xác minh.

Ông Nguyễn Võ Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Na Sang cho biết: Xã duy trì trao đổi giữa MTTQ, công an, bộ đội biên phòng, trưởng bản, người có uy tín, người phụ trách điểm nhóm; cử cán bộ xuống bản khi có dấu hiệu bất thường. Cán bộ gặp gia đình để xác minh, vận động; nếu có dấu hiệu vi phạm thì phối hợp xử lý.

Xử lý từ sớm, đúng người, đúng việc

Chủ động xử lý, nguồn tin cần được kiểm chứng và làm rõ vai trò từng người. Người bị dẫn dắt do thiếu thông tin cần được đối thoại, giúp nhận ra sai lệch. Với người cầm đầu, thu tiền trái phép, phát tán tài liệu sai trái, kích động chia rẽ hoặc xâm phạm an ninh cơ quan chức năng củng cố chứng cứ, xử lý đúng thẩm quyền.

Do đó việc nắm chắc địa bàn với theo dõi không gian mạng; phát huy vai trò công an xã, MTTQ, bộ đội biên phòng, trưởng bản, người có uy tín, chức sắc, chức việc có vai trò quan trọng. Thông tin phải được xử lý khi hành vi mới manh nha, không để liên kết nhiều địa bàn. Vận động người bị lôi kéo phải đi cùng kiên quyết xử lý đối tượng chủ mưu.

Nhằm nâng cao năng lực nhận diện, xử lý từ cơ sở, mới đây Sở Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với Công an tỉnh tập huấn cho cán bộ, công chức xã, phường về kiến thức pháp luật, kỹ năng nhận diện hoạt động lợi dụng tôn giáo xâm phạm an ninh, trật tự; trao đổi tình huống và cơ chế phối hợp. Nội dung gồm thông tin cần kiểm chứng, trường hợp cần gặp gia đình, huy động người có uy tín hoặc báo lực lượng chuyên môn.

Đầu tháng 5/2026, Ban Tôn giáo Chính phủ (Bộ Dân tộc và Tôn giáo) phối hợp với Sở Dân tộc và Tôn giáo đã tổ chức hội nghị hướng dẫn hoạt động đạo Tin lành cho 120 lãnh đạo các cấp của Hội thánh Truyền giảng Phúc âm Việt Nam đến từ Điện Biên, Sơn La, Lào Cai và Tuyên Quang. Đại biểu được phổ biến pháp luật, thủ tục hành chính; trao đổi biện pháp phòng ngừa hành vi lợi dụng tôn giáo gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thực hiện nhất quán nguyên tắc bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo đi đôi với ngăn chặn hành vi lợi dụng tôn giáo để vi phạm pháp luật, Phòng An ninh nội địa Công an tỉnh Điện Biên đã làm tan rã hoàn toàn 5/5 tổ chức phản động; đấu tranh thành công nhiều chuyên án, đập tan âm mưu gây bạo loạn vũ trang, thành lập “Nhà nước Mông” tại Mường Nhé; khởi tố 20 bị can, truy bắt 19 đối tượng cầm đầu, vô hiệu hóa 28 đối tượng liên quan. Cùng với xử lý nghiêm người cầm đầu, lực lượng chức năng kiên trì tuyên truyền, vận động, cảm hóa, xóa bỏ hoàn toàn hoạt động của các đối tượng theo tà đạo “Giê Sùa”, “Bà cô Dợ”; vận động 174 hộ với 1.559 nhân khẩu từ bỏ hoạt động trái pháp luật.