Hiện trên địa bàn tỉnh có 3 tổ chức hành nghề công chứng đang hoạt động gồm: Văn phòng công chứng Xuân Phúc, Văn phòng công chứng Điện Biên (hoạt động theo loại hình công ty hợp danh) và Phòng Công chứng số 01 trực thuộc Sở Tư pháp. Tổng số công chứng viên toàn tỉnh hiện có 5 người.

Theo quy định tại Điều 22 Luật Công chứng năm 2024, trên địa bàn tỉnh Điện Biên chỉ có Phòng Công chứng số 01 thuộc diện thực hiện chuyển đổi. Đây là yêu cầu mang tính bắt buộc theo lộ trình chung, đồng thời cũng là cơ hội để địa phương từng bước đổi mới mô hình tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động công chứng theo hướng chuyên nghiệp, linh hoạt hơn.

Nhằm triển khai hiệu quả chủ trương này, thời gian qua, Sở Tư pháp đã chủ động tham mưu UBND tỉnh xây dựng kế hoạch, lộ trình thực hiện cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế. Cuối năm 2025, Sở đã ban hành Đề án số 3449/ĐA-STP về sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên, trong đó xác định trước tháng 3/2027 sẽ xây dựng đề án chuyển đổi Phòng Công chứng số 01 thành Văn phòng công chứng. 

Trao đổi về vấn đề này, ông Trần Thanh Hưng, Giám đốc Sở Tư pháp nhấn mạnh: Việc chuyển đổi Phòng Công chứng số 01 thành Văn phòng công chứng nhằm nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các tổ chức hành nghề công chứng; giảm gánh nặng chi ngân sách Nhà nước. Đồng thời, phát huy tính năng động, linh hoạt của hoạt động công chứng trong cơ chế thị trường. Qua đó, chất lượng, hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp trong lĩnh vực công chứng sẽ được nâng lên rõ rệt.

Để chuẩn bị quá trình chuyển đổi, Sở Tư pháp thực hiện đồng bộ các giải pháp, trong đó tập trung phát triển nguồn nhân lực công chứng, thực hiện rà soát đội ngũ cán bộ, tạo điều kiện để những người đủ tiêu chuẩn tham gia các kỳ thi sát hạch công chứng viên do Bộ Tư pháp tổ chức, qua đó từng bước tăng số lượng công chứng viên trên địa bàn. Đồng thời, công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cũng được tăng cường, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ hiện có, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động công chứng.

Bên cạnh yếu tố con người, Sở Tư pháp cũng quan tâm chuẩn bị về cơ sở vật chất, trụ sở làm việc, trang thiết bị phục vụ hoạt động công chứng. Việc này nhằm bảo đảm khi chuyển đổi sang mô hình văn phòng công chứng, đơn vị có đủ điều kiện cần thiết để hoạt động ổn định, hiệu quả ngay từ những ngày đầu. Chú trọng tuyên truyền, quán triệt chủ trương đến đội ngũ viên chức thông qua việc phổ biến các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước cũng như định hướng của tỉnh, đội ngũ viên chức hiểu rõ rằng việc chuyển đổi là xu thế tất yếu, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay. Từ đó tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn đơn vị.

Để đảm bảo quyền lợi của viên chức trong quá trình chuyển đổi, Phòng Công chứng số 01 được quyền lựa chọn chuyển sang hành nghề tại Văn phòng công chứng sau khi chuyển đổi. Trường hợp không có nguyện vọng, Sở Tư pháp sẽ bố trí, sắp xếp công việc phù hợp, bảo đảm quyền lợi theo quy định. Đây là giải pháp mang tính nhân văn, góp phần tạo sự yên tâm, đồng thuận trong đội ngũ cán bộ, viên chức.

Tại Phòng Công chứng số 01, công tác chuẩn bị cho việc chuyển đổi cũng đang được triển khai chủ động, tích cực. Bà Đỗ Thị Thu Hằng, Trưởng phòng cho biết: Đơn vị đã chủ động làm tốt công tác tư tưởng đối với viên chức trong phòng. Đồng thời, tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, nhằm bảo đảm phát huy tốt hơn năng lực của đội ngũ sau khi chuyển đổi.

Đơn vị cũng chú trọng xây dựng, củng cố uy tín, thông qua việc nâng cao chất lượng phục vụ, tạo dựng niềm tin với người dân và tổ chức. Đây được xem là nền tảng quan trọng để văn phòng công chứng sau khi chuyển đổi có thể nhanh chóng ổn định và phát triển.

Bên cạnh đó, để quá trình chuyển đổi đạt hiệu quả cao, bà Hằng cũng kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền quan tâm, cần sớm tổ chức các kỳ thi sát hạch công chứng viên nhằm bổ sung nguồn nhân lực cho địa phương; đồng thời có chính sách hỗ trợ đối với văn phòng công chứng sau khi chuyển đổi, như tạo điều kiện về trụ sở làm việc, giảm tiền thuê, miễn giảm thuế trong những năm đầu hoạt động… giúp đơn vị có điều kiện ổn định, phát triển bền vững.

Việc chuẩn bị chuyển đổi Phòng Công chứng số 01 trên địa bàn tỉnh đang được triển khai khoa học, phù hợp với thực tế địa phương. Dù vẫn còn những khó khăn, nhất là về nguồn nhân lực và cơ chế hỗ trợ ban đầu, song với sự chỉ đạo sát sao của các cấp, ngành, sự chủ động của cơ quan chuyên môn và sự đồng thuận của đội ngũ viên chức, quá trình chuyển đổi được kỳ vọng sẽ diễn ra thuận lợi.