ĐBP - Những năm qua, công tác phòng, chống ma túy (PCMT) trên địa bàn tỉnh đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Lực lượng chức năng đã đấu tranh hiệu quả với các đường dây, đối tượng hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia; triệt phá nhiều vụ án, chuyên án lớn, xóa bỏ các tụ điểm phức tạp, thu giữ khối lượng lớn chất ma túy. Kết quả đó không chỉ góp phần ngăn chặn, kiềm chế tội phạm và tệ nạn ma túy mà còn giữ vững trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy vẫn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường. Giai đoạn 2021 - 2025, tăng 1.066 vụ, 1.384 đối tượng so với giai đoạn trước đó. Đáng chú ý, tính chất, mức độ nguy hiểm của tội phạm ma túy ngày càng gia tăng, nhiều loại ma túy mới xuất hiện, gây khó khăn cho công tác phát hiện, kiểm soát. Các hành vi phạm pháp hình sự liên quan đến người nghiện ma túy vẫn chiếm tỷ lệ cao, đặt ra áp lực lớn đối với công tác bảo đảm ANTT.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác PCMT không chỉ mang tính cấp bách mà còn có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 24/12/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã xác định rõ phòng, chống và kiểm soát ma túy là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của cả hệ thống chính trị, hướng tới mục tiêu xây dựng địa bàn không ma túy vào năm 2030.
Nghị quyết yêu cầu tổ chức thực hiện một cách quyết liệt, đồng bộ, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành và các tổ chức chính trị - xã hội; dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của các cấp ủy, tổ chức đảng, sự quản lý, điều hành thống nhất của chính quyền các cấp. Đồng thời phát huy vai trò, trách nhiệm của toàn xã hội và mỗi người dân. Trong đó, lực lượng công an nhân dân giữ vai trò nòng cốt, chủ trì trong đấu tranh, phòng ngừa, phát hiện và xử lý tội phạm ma túy.
Bên cạnh việc tăng cường vai trò lãnh đạo của các cấp ủy Đảng và hiệu lực quản lý của chính quyền các cấp, công tác PCMT trên địa bàn tỉnh tiếp tục được triển khai theo hướng phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân, lấy cơ sở làm địa bàn trọng tâm. Các giải pháp được thực hiện đồng bộ, liên tục, tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả trên cả 3 trụ cột: Ngăn cung, giảm cầu và giảm tác hại. Trong đó, nhiệm vụ ngăn cung ma túy được xác định là then chốt, trọng tâm là đấu tranh, triệt xóa các điểm phức tạp, các đường dây mua bán, vận chuyển và đối tượng tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy.
Ngay từ những tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng đã liên tiếp lập nhiều chiến công, phối hợp bóc gỡ, triệt phá thành công nhiều chuyên án lớn. Điển hình, ngày 8/3/2026, Chuyên án ĐB326.2p được triệt phá, bắt giữ đối tượng Giàng A Sìa (SN 2002), trú tại bản Huổi Hạ, xã Na Sang, thu giữ 3 bánh ma túy tổng hợp (18.000 viên hồng phiến). Tiếp đó, ngày 24/3/2026, tại khu vực Trại Bò, xã Na Son, lực lượng biên phòng, Công an tỉnh và Hải quan phối hợp phá thành công Chuyên án ĐB326.3p, bắt đối tượng Giàng A Đông (SN 2003), trú tại bản Tư Làng, xã Mường Bám (tỉnh Sơn La) về hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy, thu giữ 60.000 viên ma túy tổng hợp.
Hướng tới mục tiêu đến năm 2030 tỉnh không ma túy, UBND tỉnh đã lựa chọn, chỉ đạo xây dựng 5 đơn vị cung cấp dịch vụ cai nghiện tại gia đình, cộng đồng; 20 điểm tư vấn cai nghiện cấp xã; 3 mô hình điểm về cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng; cùng 7 mô hình điểm về quản lý, phòng ngừa tái nghiện và hỗ trợ hòa nhập cộng đồng cho người sau cai.
Việc xây dựng các mô hình điểm, vận động nhân dân, xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và chuyển hóa địa bàn trọng điểm, phức tạp về ma túy không chỉ nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện mà còn góp phần củng cố ANTT ngay từ cơ sở. Các địa phương được lựa chọn đều xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với vai trò nòng cốt của các tổ chức chính trị - xã hội, trưởng bản, tổ trưởng dân phố, người có uy tín trong cộng đồng và lực lượng ANTT cơ sở. Tích cực xây dựng và nhân rộng mô hình “Gia đình không có ma túy”, “Thôn, bản không có ma túy”, “Tổ dân phố không có ma túy”, tiến tới hình thành “Xã, phường không có ma túy” và “Vành đai biên giới sạch ma túy”.
Các biện pháp giảm cầu được triển khai chặt chẽ thông qua rà soát, thống kê, lập hồ sơ quản lý đầy đủ, chính xác 100% người nghiện, người sử dụng trái phép và người sau cai nghiện, bảo đảm không bỏ sót, phù hợp từng nhóm đối tượng. Đồng thời, công tác giảm tác hại được đẩy mạnh bằng việc mở rộng, nâng cao chất lượng các dịch vụ tư vấn, hỗ trợ y tế, tâm lý, gắn với phòng ngừa, giảm lây nhiễm HIV/AIDS và các bệnh truyền nhiễm, hạn chế hệ lụy do ma túy gây ra.
Để tạo chuyển biến rõ rệt, tích cực, toàn diện và bền vững trong công tác PCMT, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, thường xuyên của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng. Cùng với đó là sự chủ động, trách nhiệm của mỗi cấp, mỗi ngành và sự đồng thuận, tham gia tích cực của nhân dân. Khi các giải pháp được triển khai đồng bộ, gắn với thực tiễn cơ sở, mục tiêu xây dựng địa bàn không ma túy vào năm 2030 hoàn toàn có cơ sở đạt được, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.