Những ngày cuối tháng 10, nguy cơ cháy rừng tại tỉnh Điện Biên được dự báo gia tăng khi nhiều khu vực bước vào thời kỳ cảnh báo cháy cấp V - cấp cực kỳ nguy hiểm. Theo dự báo của Chi cục Kiểm lâm tỉnh, tiểu vùng thung lũng Điện Biên và khu vực Tuần Giáo được dự báo đạt cấp V, trong những ngày 22 - 26/10; khu vực Mường Lay cũng có nguy cơ cháy rừng cấp V từ ngày 24 - 26/10. Đây là mức cảnh báo cao nhất, đòi hỏi phải tăng cường các biện pháp phòng ngừa, sẵn sàng ứng phó với những tình huống phát sinh.

Hạt Kiểm lâm Tuần Giáo thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn 5 xã gồm: Quài Tở, Chiềng Sinh, Tuần Giáo, Pú Nhung và Mường Mùn, với tổng diện tích đất có rừng trên 40.675ha, tỷ lệ che phủ rừng đạt 44,2%. Những con số này cho thấy khối lượng công việc lớn trong quản lý, bảo vệ rừng, nhất là khi thời tiết chuyển sang giai đoạn khô hanh, nguy cơ cháy có thể xuất hiện từ những hoạt động sản xuất, sinh hoạt thường ngày của người dân.

Xã Chiềng Sinh nằm trong khu vực được cảnh báo nguy cơ cháy rừng cấp cao nhất. Toàn xã có hơn 9.065ha rừng, tỷ lệ che phủ rừng đạt 43,08%. Từ đầu năm đến nay, kiểm lâm địa bàn đã phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan tổ chức 78 lượt tuần tra, kiểm tra rừng, với 427 lượt người tham gia; qua đó phát hiện, xử lý 6 vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp. Công tác tuyên truyền được duy trì với 21 buổi phổ biến pháp luật trực tiếp, thu hút 1.495 lượt người tham gia. Người dân được vận động ký cam kết thực hiện các quy định về quản lý, bảo vệ rừng và PCCCR.

Theo ông Đỗ Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sinh, xã đã phối hợp với đơn vị liên quan thống nhất rà soát những khu vực trọng điểm có nguy cơ xảy ra cháy; xây dựng, triển khai phương án PCCCR phù hợp; bố trí lực lượng trực, ứng trực và chuẩn bị đầy đủ phương tiện, dụng cụ chữa cháy. Việc hướng dẫn người dân sử dụng lửa an toàn trong sản xuất, sinh hoạt được xác định là nhiệm vụ quan trọng, nhất là tại các khu vực gần rừng, ven rừng.

Tại xã Mường Mùn có hơn 10.000ha rừng, tỷ lệ che phủ đạt 46,53%, nguy cơ cháy rừng cũng đang được đặt ở mức cảnh báo cao nhất.

Trong 10 tháng đầu năm 2026, địa phương phát hiện, xử lý 8 vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp có liên quan đến công tác PCCCR. Xã đã tổ chức 26 buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật với 2.124 lượt người tham gia; thực hiện 77 lượt tuần tra, kiểm tra rừng với 339 lượt người tham gia, đồng thời vận động người dân ký cam kết chấp hành các quy định về quản lý, bảo vệ rừng.

Theo ông Trần Minh Quân, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Tuần Giáo, để bảo vệ rừng trong mùa khô, sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng kiểm lâm và chính quyền cơ sở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Kiểm lâm địa bàn cần chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền triển khai các nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng và PCCCR; thường xuyên bám nắm địa bàn, tổ chức tuần tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm. Công tác tuyên truyền hướng đến từng hộ gia đình, cộng đồng dân cư để mỗi người dân nâng cao ý thức, trách nhiệm trong bảo vệ rừng.

Hiện toàn tỉnh có hơn 436.000ha rừng, tỷ lệ che phủ đạt 45,7%. Từ đầu năm đến nay, thời tiết diễn biến phức tạp, nắng nóng kéo dài, trên địa bàn tỉnh ghi nhận 4.625 điểm cháy. Hệ thống cảnh báo cháy rừng phát hiện 4.589 điểm nghi cháy, các địa phương phát hiện thêm 36 điểm. Qua kiểm tra, phần lớn các điểm cháy xuất phát từ hoạt động đốt dọn thực bì phục vụ sản xuất nương rẫy và tình trạng cháy cỏ, cây bụi.

Trước tình hình đó, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị tăng cường trực PCCCR, kiểm tra, xác minh và tổ chức chữa cháy kịp thời, huy động trên 3.456 lượt người tham gia chữa cháy rừng. Toàn tỉnh ghi nhận nhiều điểm cháy xảy ra dưới tán rừng; trong đó, 49 điểm ảnh hưởng đến 108,27ha rừng tự nhiên nhưng vẫn bảo đảm tiêu chí rừng, còn 15 điểm gây thiệt hại 16,52ha rừng. Đáng chú ý, có 144 điểm cháy xảy ra vào ban đêm, gây khó khăn cho việc phát hiện, tiếp cận hiện trường và tổ chức chữa cháy. 

Để nâng cao khả năng phát hiện sớm, Điện Biên đang tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong theo dõi diễn biến rừng và cảnh báo cháy. Phần mềm chuyên ngành FRMS Mobile 4.0.1 được triển khai tại 45/45 xã, phường. Lực lượng kiểm lâm kết hợp sử dụng ảnh vệ tinh, thiết bị định vị GPS, thiết bị bay không người lái (UAV), Google Maps và các công cụ số để phục vụ công tác quản lý, bảo vệ rừng.

Theo ông Nguyễn Mạnh Toàn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh, trong những ngày nắng nóng kéo dài, khi nguy cơ cháy rừng ở cấp IV, cấp V, các hạt, đội kiểm lâm và chủ rừng cần tăng cường trực, kiểm tra, xác minh các điểm cháy. Tại những địa bàn có nguy cơ cao, lực lượng chức năng tham mưu chính quyền tổ chức trực PCCCR 24/24 giờ trong những ngày cao điểm; bố trí người canh gác tại các khu rừng trọng điểm, chủ động cảnh báo và xử lý ngay khi đám cháy mới phát sinh.

Cùng với lực lượng chuyên trách, các tổ, đội PCCCR thôn, bản giữ vai trò quan trọng trong phát hiện và xử lý cháy ngay từ cơ sở. Việc bố trí lịch trực 24/24 giờ, chuẩn bị đầy đủ điều kiện ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ”. Người dân cũng cần chủ động theo dõi thông tin cảnh báo cháy rừng, hạn chế sử dụng lửa gần rừng trong những ngày hanh khô; khi đốt dọn thực bì phải tuân thủ hướng dẫn an toàn.

Các đơn vị, cộng đồng dân cư và các chủ rừng chủ động sửa chữa, bảo dưỡng các trang thiết bị PCCCR như, mũ, quần áo, ủng, găng tay, mặt nạ chống khói, đảm bảo an toàn cho lực lượng tham gia chữa cháy rừng khi có tình huống xảy ra. Tuyên truyền hướng dẫn người dân chuẩn bị túi PCCCR sẵn sàng tham gia chữa cháy gồm các vật dụng cơ bản: lương khô, nước uống, khăn vải ướt, thuốc bỏng, băng, gạc sơ cứu,… với phương châm “đặt an toàn tính mạng các lực lượng tham gia chữa cháy lên hàng đầu”.

Bước vào mùa khô, chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các điểm cháy là yếu tố then chốt để bảo vệ rừng. Cùng với sự vào cuộc của lực lượng chức năng, chính quyền địa phương và chủ rừng, mỗi người dân cần nâng cao ý thức, trách nhiệm trong sử dụng lửa, góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra.