Sự gia tăng diện tích rừng có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh ngành lâm nghiệp đang phải đối mặt với nhiều khó khăn. Ngay từ đầu năm 2026, nắng nóng kéo dài đã làm gia tăng nguy cơ cháy rừng trên diện rộng. Cùng với đó, tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng để sản xuất nông nghiệp ở một số địa bàn vẫn xảy ra. Một số nhiệm vụ phát triển lâm nghiệp, như khoanh nuôi tái sinh tự nhiên, chăm sóc rừng trồng phòng hộ chuyển tiếp chưa được bố trí vốn kịp thời, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện kế hoạch.

Trong điều kiện đó, diện tích rừng tiếp tục tăng cho thấy công tác bảo vệ rừng đã có nhiều chuyển biến tích cực. Trọng tâm là nâng cao nhận thức của người dân. Từ đầu năm đến nay, lực lượng kiểm lâm đã tổ chức 528 lượt tuyên truyền với hơn 31.500 lượt người tham gia; vận động trên 25.000 lượt người ký cam kết bảo vệ rừng. Từ những buổi tuyên truyền ấy, nhận thức về giá trị của rừng từng bước được nâng lên. Người dân nhận thức rõ hơn vai trò của rừng trong bảo vệ nguồn nước, phòng chống thiên tai, điều hòa khí hậu và tạo sinh kế lâu dài. Khi người dân trở thành chủ thể tham gia bảo vệ rừng, hiệu quả quản lý cũng được nâng lên rõ rệt.

Ông Tòng Văn Linh, bản Pa Thơm, xã Thanh Yên chia sẻ: “Trước đây nhiều người dân chỉ nghĩ đến việc phát rừng làm nương để tăng thu nhập. Nhưng những năm gần đây, được cán bộ kiểm lâm và chính quyền địa phương thường xuyên tuyên truyền, bà con hiểu rằng giữ được rừng cũng là giữ nguồn nước cho sản xuất, giữ đất đai không bị sạt lở và bảo vệ cuộc sống của chính mình. Vì vậy, người dân trong bản đều có ý thức hơn trong việc bảo vệ rừng”.

Nhiều mô hình quản lý bảo vệ rừng được thành lập, hoạt động hiệu quả. Tại xã Sáng Nhè, mới đây Hội Nông dân xã đã ra mắt mô hình “Nông dân tham gia bảo vệ rừng” tại thôn Phiêng Cải. Theo ông Trần Ngọc Duyên, Phó Chủ tịch UBND xã, mô hình được thành lập với mục tiêu nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của hội viên, nông dân trong việc chấp hành các quy định của pháp luật về lâm nghiệp; tích cực tham gia tuyên truyền, vận động người dân bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng, ngăn chặn các hành vi khai thác, vận chuyển, mua bán lâm sản trái phép và phát huy vai trò giám sát của cộng đồng trong quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng.

Hoạt động tuần tra, kiểm soát được duy trì thường xuyên. Trong 6 tháng đầu năm, lực lượng kiểm lâm đã tổ chức 2.761 lượt tuần tra với gần 13.700 người tham gia. Các địa bàn trọng điểm được tăng cường kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng. Chính sự hiện diện thường xuyên của lực lượng chức năng tại cơ sở đã góp phần hạn chế các vi phạm, tạo điều kiện để diện tích rừng hiện có được bảo vệ ổn định.

Một trong những yếu tố quan trọng giúp diện tích rừng tăng lên là công tác theo dõi diễn biến rừng được thực hiện chặt chẽ. Chi cục Kiểm lâm đã tham mưu công bố hiện trạng rừng, phân giao chỉ tiêu tỷ lệ che phủ rừng cho từng địa phương và thường xuyên rà soát các điểm biến động tăng, giảm rừng. Các đơn vị kiểm lâm trực thuộc được yêu cầu cập nhật dữ liệu lên phần mềm quản lý chuyên ngành để theo dõi sát tình hình thực tế. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ số đã tạo bước chuyển trong công tác quản lý rừng. Hệ thống cảnh báo sớm cháy rừng, phần mềm dự báo cấp cháy, ảnh vệ tinh, GPS, thiết bị bay không người lái và phần mềm FRMS được triển khai trên toàn tỉnh. Nhờ đó, các nguy cơ mất rừng, cháy rừng hay biến động diện tích rừng được phát hiện sớm hơn, giúp cơ quan chức năng có biện pháp xử lý kịp thời.

Bên cạnh việc giữ rừng hiện có, các hoạt động phát triển rừng cũng đang tạo thêm diện tích rừng mới. Trong năm 2026, tỉnh đã được phân bổ vốn thực hiện trồng rừng thay thế hơn 204ha. Các địa phương đã hoàn thành công tác khảo sát, chuẩn bị hiện trường và đang triển khai trồng rừng theo kế hoạch. Dự kiến hết năm sẽ hoàn thành 204ha. Công tác khoanh nuôi xúc tiến tái sinh rừng tự nhiên tiếp tục được duy trì trên quy mô lớn. Đây là giải pháp có ý nghĩa quan trọng vừa góp phần tăng diện tích rừng vừa giúp phục hồi các hệ sinh thái tự nhiên, nâng cao chất lượng rừng và khả năng hấp thụ carbon.

Khi công tác bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng, khoanh nuôi tái sinh và trồng rừng được triển khai đồng bộ, diện tích rừng mới có thể tăng trưởng bền vững. Con số tăng gần 1.700ha rừng trong nửa đầu năm 2026 là minh chứng rõ nét cho những nỗ lực ấy. Đó không chỉ là thành quả của lực lượng kiểm lâm mà còn là kết quả của sự vào cuộc của chính quyền các cấp, các chủ rừng và người dân. Từ những cánh rừng được giữ vững hôm nay, Điện Biên đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 46%, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế xanh, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trong những năm tới.