Nhiều năm tham gia lực lượng dân quân tại cơ sở, với tinh thần trách nhiệm, không ngại khó, không ngại khổ, bà Trần Thị Mầu, Thôn đội trưởng Tổ dân phố Trường Chinh (phường Điện Biên Phủ) luôn có mặt trong các hoạt động hỗ trợ nhân dân, phòng, chống thiên tai, bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn. 

Bà Mầu chia sẻ: “Tôi và các đồng chí dân quân không quản ngại khó khăn sẵn sàng giúp đỡ người dân trên địa bàn. Từ hỗ trợ vận chuyển nhà, khắc phục hậu quả thiên tai, phòng cháy chữa cháy đến giúp đỡ bà con ổn định cuộc sống, những việc làm ấy đã phần nào giúp bà con vượt qua khó khăn...”.

Được ví như các “chiến sĩ sao vuông”, trong những tình huống phát sinh tại cơ sở, lực lượng dân quân luôn có mặt sớm, phối hợp chặt chẽ với quân sự, công an, kiểm lâm, các ngành, đoàn thể và nhân dân xử lý tình huống, bảo vệ tính mạng, tài sản và cuộc sống bình yên của người dân.

Trung tá Hà Anh Tuấn, Phó Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường Điện Biên Phủ nhấn mạnh: Thời gian qua, Ban CHQS phường đã chủ động tham mưu cho UBND phường xây dựng kế hoạch bảo đảm an toàn và an ninh. Phối hợp với các ban đoàn thể, đơn vị đã huy động lực lượng dân quân tham gia gần 70 ngày công giúp nhân dân giải phóng mặt bằng, di dời nhà, tài sản, ứng cứu sự cố thiên tai.

Đầu năm 2026, trên địa bàn xã Mường Tùng xảy ra một số vụ cháy rừng, hơn 30 dân quân tự vệ đã được huy động, phối hợp cùng gần 100 người tham gia chữa cháy, góp phần khống chế đám cháy, hạn chế thiệt hại. Trước ảnh hưởng của mưa đá, gió lốc, hơn 102 cán bộ, chiến sĩ, dân quân và nhân dân đã chung sức khắc phục hậu quả, hỗ trợ gia đình bị ảnh hưởng.

Ngoài những tình huống khẩn cấp, lực lượng dân quân còn tích cực làm công tác dân vận, giúp nhân dân đào hơn 3.512 hố trồng cà phê, mắc ca; hỗ trợ Trường Mầm non Huổi Lèng đào 11 hố trồng cây ban, góp phần xây dựng cảnh quan xanh, sạch, đẹp.

Thượng tá Bùi Nhân Quý, Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Mường Tùng cho biết: Trong các tình huống thiên tai, cháy rừng, cùng với các lực lượng, dân quân trên địa bàn xã luôn phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động, sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ. Qua đó góp phần giữ vững an ninh, an toàn địa bàn và củng cố niềm tin của nhân dân.

Xác định xây dựng lực lượng dân quân là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, Ban CHQS các địa phương trong toàn tỉnh đã tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, từ quản lý nguồn, kiện toàn tổ chức đến nâng cao chất lượng chính trị, lựa chọn những công dân có phẩm chất tốt, ý thức kỷ luật cao tham gia lực lượng dân quân.

Lực lượng dân quân tự vệ toàn tỉnh chiếm 1,8% dân số. Từ năm 2019 đến nay, tỉnh đã tổ chức 315 cuộc diễn tập, huy động trên 47.000 lượt dân quân tự vệ tham gia, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Qua từng cuộc diễn tập, khả năng hiệp đồng giữa lực lượng dân quân với quân đội, công an, các ngành, đoàn thể và nhân dân được nâng lên; phương án xử lý các tình huống về quốc phòng, an ninh, thiên tai, cứu hộ, cứu nạn từng bước hoàn thiện.

Phát huy vai trò trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng gắn với phát triển kinh tế - xã hội, từ năm 2019 đến nay, hơn 13.000 lượt dân quân tự vệ đã phối hợp với các lực lượng tham gia sẵn sàng chiến đấu, tuần tra, bảo vệ biên giới, giữ gìn an ninh, trật tự, phòng, chống tội phạm và xây dựng nông thôn mới.

Trong giai đoạn 2024 - 2025, tỉnh đã huy động gần 2.230 lượt cán bộ, chiến sĩ, trong đó 660 lượt dân quân tự vệ tham gia giúp nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai; xây mới trên 150 căn nhà, sửa chữa hơn 240 căn nhà cho nhân dân.

Điện Biên là tỉnh có địa bàn rộng, nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới còn khó khăn, việc xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi mỗi xã, phường có lực lượng đủ mạnh, mỗi thôn, bản có những “chiến sĩ sao vuông” sẵn sàng nhận nhiệm vụ, sức mạnh quốc phòng toàn dân được củng cố ngay từ cơ sở, nhất là trong xử lý các tình huống về quốc phòng, an ninh, phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.

Phát huy vai trò “lá chắn thép”, lực lượng dân quân tiếp tục khẳng định tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và khả năng sẵn sàng chiến đấu, đồng thời gắn bó mật thiết với nhân dân. Qua đó góp phần giữ vững an ninh, trật tự, củng cố “thế trận lòng dân”, tạo nền tảng xây dựng Điện Biên ổn định, an toàn và phát triển bền vững.