Đồn Biên phòng Mường Nhà được giao quản lý đoạn biên giới dài 14,063km, địa bàn gồm 18 thôn, bản với hơn 2.600 hộ, gần 12.000 nhân khẩu. Địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn, sinh kế chủ yếu dựa vào sản xuất đồi nương trong khi nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế. Đây là những yếu tố đặt ra yêu cầu thường xuyên trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nhất là nâng cao cảnh giác trước những thông tin, lời mời gọi liên quan đến xuất cảnh, di cư trái phép.
Trước thực tế đó, những năm qua, Đồn Biên phòng Mường Nhà đã chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền xã Núa Ngam triển khai nhiều hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật phù hợp với đặc điểm địa bàn và từng nhóm đối tượng. Nội dung tuyên truyền tập trung vào Luật Biên phòng, Hiệp định quy chế biên giới quốc gia giữa Việt Nam và Lào, Nghị định số 34/2014/NĐ-CP về quy chế khu vực biên giới đất liền, Chỉ thị số 01/CT-TTg về việc “Tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới” gắn với đề án tuyên truyền pháp luật cho cán bộ và nhân dân vùng biên giới giai đoạn 2022 - 2027.
Trung tá Trần Anh Quyết, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Mường Nhà cho biết: Đồn chú trọng lựa chọn cán bộ tuyên truyền là người có khả năng vận động quần chúng, am hiểu phong tục, tập quán, biết tiếng của đồng bào. Phát huy vai trò “Dân vận khéo” của 5 đảng viên biên phòng tham gia sinh hoạt Đảng tại các chi bộ bản thuộc địa bàn xung yếu, phức tạp; 18 đảng viên biên phòng phụ trách 78 hộ gia đình khu vực biên giới. Đồng thời, triển khai tuyên truyền, phổ biến pháp luật về biên giới cho học sinh ở các trường trên địa bàn như mô hình “Tiết học biên cương” bằng tiếng phổ thông và tiếng đồng bào.
Cùng với tuyên truyền, vận động, các đồn biên phòng tăng cường tuần tra, kiểm soát, chủ động phát hiện, ngăn chặn các trường hợp xuất, nhập cảnh trái phép, góp phần giữ vững an ninh, trật tự khu vực biên giới. Qua công tác đấu tranh, từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng đã khởi tố 2 vụ, 3 đối tượng về hành vi tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép.
Tại Đồn Biên phòng Thanh Luông, công tác tuyên truyền, vận động nhân dân được gắn với hỗ trợ phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Đơn vị phân công 17 đảng viên phụ trách, giúp đỡ 69 hộ gia đình khó khăn ở khu vực biên giới; thường xuyên thăm hỏi, nắm tâm tư, nguyện vọng và hướng dẫn các hộ phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập. Đơn vị phối hợp tổ chức 18 buổi tuyên truyền với 1.250 lượt người tham gia, tập trung vào chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định về biên giới.
Sự đồng hành với người dân được thể hiện qua nhiều chương trình thiết thực. Đơn vị thực hiện dự án “Cán bộ, chiến sĩ quân đội nâng bước em tới trường” cho 57 học sinh với kinh phí hơn 400 triệu đồng; duy trì mô hình “Hũ gạo chiến sĩ”, mỗi tháng dành khoảng 25kg gạo hỗ trợ các hộ neo đơn. Đơn vị kết nối triển khai “Thắp sáng vùng biên - Đường cờ Tổ quốc” tại bản Na Khưa và bản Mển với 60 cột đèn năng lượng, trị giá 180 triệu đồng; duy trì mô hình “Vườn bưởi da xanh” tại 2 hộ ở bản Mển và bản Ló từ năm 2022 đến nay, mỗi vườn 100 cây, góp phần tạo thêm sinh kế, giúp người dân từng bước ổn định cuộc sống.
Trung tá Đoàn Thanh Tuấn, Chính trị viên Đồn Biên phòng Thanh Luông cho biết: Bằng nhiều hoạt động, đơn vị đã góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với cấp ủy đảng, chính quyền các cấp; nhân dân tích cực cùng với bộ đội biên phòng tham gia quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia; xây dựng khu vực biên giới vững mạnh, không có di cư tự do, xuất nhập cảnh trái phép.
Từ những cách làm cụ thể, sâu sát địa bàn của các đồn biên phòng, tình hình di cư tự do trên tuyến biên giới tỉnh Điện Biên có những chuyển biến tích cực, số hộ và số khẩu di cư có xu hướng giảm qua từng năm. Năm 2025, toàn tỉnh có 27 hộ với 161 người di cư đi; 17 hộ với 77 người di cư trở về địa bàn. Từ đầu năm 2026 đến nay, 17 hộ/108 người di cư đi, đến khu vực biên giới; 6 hộ/48 người di cư trở về địa bàn.
Từ nhận thức đến hành động, công tác tuyên truyền pháp luật góp phần thay đổi cách người dân vùng biên nhìn nhận và ứng phó với nguy cơ di cư trái phép. Đây là nền tảng quan trọng để giữ ổn định địa bàn, bảo đảm an ninh biên giới và xây dựng cuộc sống bền vững cho Nhân dân.