Tại Pháp, Bộ trưởng Chuyển đổi sinh thái Monique Barbut ngày 15/7 cảnh báo nước này đang trải qua đợt hạn hán "rất đáng lo ngại", với số lượng lệnh hạn chế sử dụng nước ở các địa phương ở mức cao nhất kể từ khi hệ thống theo dõi quốc gia được triển khai.

Theo giới chức Pháp, lưu lượng nước trên các sông suối giảm nhanh từ tháng 6, khoảng 25% các kênh dẫn nước nhỏ đã khô cạn, trong khi nhiều đoạn sông Doubs ở miền Đông cạn trơ đáy. Đáng chú ý, hạn hán năm nay đến sớm gần một tháng dù lượng mưa mùa Xuân không thấp hơn trung bình nhiều năm, cho thấy vòng tuần hoàn nước đang bị biến đổi khí hậu làm xáo trộn đáng kể.

Để ứng phó, nhiều địa phương đã áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt việc sử dụng nước, đồng thời tăng cường theo dõi nguy cơ cháy rừng khi Pháp bước vào đợt nắng nóng thứ ba chỉ trong vòng ba tháng.

Tại Trung Quốc, thủ đô Bắc Kinh ghi nhận nhiệt độ lên tới 43,1 độ C trong ngày đầu tiên của giai đoạn Tam Phục - thời kỳ nóng nhất trong năm theo lịch truyền thống kéo dài khoảng 40 ngày.

Cơ quan khí tượng dự báo nhiệt độ cao kết hợp độ ẩm lớn sẽ tiếp tục duy trì trong nhiều tuần tới. Chính quyền khuyến cáo người dân hạn chế hoạt động ngoài trời vào thời điểm nắng nóng gay gắt, bổ sung đủ nước và sử dụng điều hòa hợp lý để giảm nguy cơ sốc nhiệt.

Trong khi đó, Hàn Quốc lần đầu tiên kích hoạt mức cảnh báo khẩn cấp cao nhất về nắng nóng kể từ khi hệ thống này được đưa vào áp dụng đối với hai thành phố Gyeongsan và Pohang.

Theo quy định, cảnh báo được ban hành khi nhiệt độ cảm nhận duy trì từ 35 độ C trở lên trong nhiều ngày liên tiếp và có khả năng tăng lên 38-39 độ C. Nhà chức trách yêu cầu người dân dừng các hoạt động ngoài trời, đến các điểm tránh nóng và nghỉ ngơi đầy đủ nhằm hạn chế các bệnh liên quan đến nhiệt.

Không chỉ tập trung ứng phó trước mắt, giới khoa học cũng đang tìm lời giải cho xu hướng các đợt nắng nóng ngày càng kéo dài.

Nghiên cứu của Đại học Bern (Thụy Sĩ) cho thấy sự thay đổi của dòng tia và các sóng Rossby trên tầng khí quyển có thể hình thành các "vòm nhiệt", giữ khối không khí nóng ổn định phía trên châu Âu trong nhiều tuần. Khi lớp không khí nóng bị giữ lại, bầu trời ít mây, mặt đất tiếp tục hấp thụ nhiệt và trở nên khô hơn, tạo ra vòng lặp khiến nắng nóng ngày càng gay gắt và kéo dài.

Các nhà khoa học nhận định biến đổi khí hậu đang làm gia tăng cả cường độ lẫn thời gian của các đợt nắng nóng. Theo nghiên cứu công bố trên Nature Communications, tốc độ gia tăng nắng nóng tại châu Âu nhanh gấp 3-4 lần nhiều khu vực khác ở Bắc bán cầu. Trong khi đó, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cũng cảnh báo El Niño đang phát triển và có thể làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán tại nhiều khu vực, đặc biệt ở châu Á, trong những tháng tới.

Theo các chuyên gia, xu hướng này đòi hỏi các quốc gia không chỉ ứng phó với từng đợt nắng nóng riêng lẻ mà cần đầu tư mạnh hơn cho hệ thống cảnh báo sớm, quản lý tài nguyên nước và các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm giảm thiểu thiệt hại đối với sức khỏe, nông nghiệp và hạ tầng.