* Iran tăng cường sẵn sàng chiến đấu trước thềm đàm phán Islamabad

Iran đã phát lệnh báo động cao, đặt toàn bộ lực lượng vũ trang vào trạng thái tăng cường sẵn sàng chiến đấu ngay trước thời điểm dự kiến sẽ chính thức diễn ra đàm phán quan trọng tại Islamabad, Pakistan vào ngày 11-4 nhằm thiết lập một thỏa thuận ngừng bắn cho cuộc xung đột kéo dài đã 6 tuần qua tại Trung Đông. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa quyết định tạm dừng các cuộc không kích nhằm vào Iran với lý do các cuộc đối thoại trực tiếp với Tehran đang mang lại kết quả khả quan.

Tehran khẳng định sẽ không từ bỏ quyền kiểm soát eo biển Hormuz và sẵn sàng đáp trả tương xứng nếu hạ tầng năng lượng bị tấn công. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đe dọa gây "thiệt hại không thể đảo ngược" cho ngành điện của Iran nếu các yêu cầu từ phía Mỹ không được đáp ứng.

Về phía Iran, Tehran yêu cầu mọi thỏa thuận ngừng bắn phải liên quan các đồng minh của nước này trong khu vực, trong đó có Hezbollah. Trong khi đó, các quan chức Mỹ gồm Phó tổng thống James David Vance và các đặc phái viên Steve Witkoff, Jared Kushner đã sẵn sàng cho các cuộc đối thoại trực tiếp. Trước đó, Iran tuyên bố sẽ không tham gia hội nghị Islamabad nếu Israel không ngừng tấn công Lebanon, đe dọa đưa khu vực vào một đợt leo thang quân sự mới.

Theo kế hoạch, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ. Phía Iran sẽ cử một phái đoàn cấp cao, gồm Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Hai bên dự kiến sẽ gặp gỡ để đàm phán trực tiếp tại khách sạn Serena ở Islamabad. Tại đây, công tác chuẩn bị cho đàm phán đang được tiến hành. 30 nhân viên an ninh Mỹ đã đến địa điểm đàm phán và hơn 20 nhà báo quốc tế đã được cấp thẻ tác nghiệp.

* Trung Quốc bàn giao hệ thống phòng không Yitian-L cho Mali

Theo Militaryi, chính phủ Mali vừa chính thức tiếp nhận lô hệ thống tên lửa phòng không tầm thấp Yitian-L gắn trên xe quân sự đa dụng Dongfeng Mengshi của Trung Quốc, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực hiện đại hóa năng lực bảo vệ không phận của quốc gia Tây Phi này.

Yitian-L, do Tập đoàn NORINCO của Trung Quốc phát triển, là hệ thống tên lửa phòng không hiện đại được thiết kế để đối phó với các mục tiêu bay thấp như máy bay trực thăng, máy bay chiến đấu và đặc biệt là máy bay không người lái giá rẻ. Hệ thống này sử dụng tên lửa phòng không tầm ngắn TY-90, có tầm đánh chặn hiệu quả từ 500m đến 6km ở độ cao từ 15m đến 4km, nổi bật với khả năng cơ động cao và hệ thống dẫn đường hồng ngoại chính xác. Toàn bộ thiết bị được lắp đặt trên khung gầm xe bọc thép 4x4 Dongfeng Mengshi, cho phép triển khai nhanh chóng và vận hành linh hoạt trên nhiều địa hình phức tạp. Thiết kế nhỏ gọn của hệ thống cung cấp khả năng phản ứng nhanh đối với những mối đe dọa trên không cho các đơn vị bộ binh cơ động và các vị trí cố định trong môi trường tác chiến khó có thể triển khai các hệ thống tên lửa phòng không lớn hơn.

Việc bàn giao diễn ra trong bối cảnh Mali đang thắt chặt hợp tác quân sự với Trung Quốc nhằm thay thế dần các loại vũ khí, khí tài cũ và tăng cường khả năng phòng thủ trước những mối đe dọa an ninh trong khu vực. Yitian-L được kỳ vọng sẽ trở thành lá chắn tầm thấp hiệu quả, giúp bảo vệ các cơ sở chiến lược và đơn vị cơ động của quân đội Mali.

* Đề xuất ngân sách quốc phòng 1.500 tỷ USD của Tổng thống Donald Trump gặp khó 

Lầu Năm Góc vừa công bố đề xuất ngân sách kỷ lục 1.500 tỷ USD cho năm tài khóa 2027, bao gồm 1.150 tỷ USD ngân sách cơ sở và 350 tỷ USD từ quỹ điều chỉnh. Dù đáp ứng kỳ vọng của các phe diều hâu về việc tăng cường sức mạnh quân sự toàn diện, con số khổng lồ này đang vấp phải sự phản đối gay gắt của nhiều nghị sĩ.

Các ưu tiên chiến lược trong ngân sách bao gồm 17,5 tỷ USD cho hệ thống phòng thủ "Vòm Vàng" (Golden Dome), 5 tỷ USD cho máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ sáu F-47 và 1 tỷ USD mua sắm thiết giáp hạm lớp Trump. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo về "vực thẳm tài chính" khi kế hoạch 5 năm của Văn phòng Quản lý và Ngân sách cho thấy chi tiêu quốc phòng sẽ giảm mạnh sau năm 2027 do các khoản quỹ điều chỉnh không còn nữa.

Bên cạnh áp lực tài chính, lộ trình phê duyệt ngân sách còn bị ảnh hưởng bởi các hoạt động quân sự tại Iran, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và những chia rẽ trong nội bộ đảng Cộng hòa. Nếu không thể duy trì mức chi tiêu này trong dài hạn, Lầu Năm Góc sẽ đối mặt với bài toán nan giải: Làm sao để duy trì các dự án vũ khí tham vọng khi nguồn lực bị thắt chặt.