Ươm mầm tài năng
Gắn với nhiệm vụ đổi mới giáo dục toàn diện, phong trào TDTT trong các trường học trên địa bàn tỉnh ngày càng phát triển. Cùng với thực hiện chương trình giáo dục thể chất chính khóa, nhiều cơ sở giáo dục còn duy trì và mở rộng các câu lạc bộ như bóng đá, bóng rổ, cầu lông, pickleball…; đồng thời thường xuyên tổ chức các hoạt động thi đấu nội bộ. Qua đó, học sinh có thêm điều kiện rèn luyện thể chất, phát triển kỹ năng và năng khiếu thể thao. Nhiều em đã đạt thành tích cao tại Hội khỏe Phù Đổng, Đại hội TDTT tỉnh cùng các sân chơi thể thao khu vực và toàn quốc.
Tại Đại hội TDTT tỉnh Điện Biên lần thứ XII vừa qua, em Lò Thị Thành, học sinh Trường PTDTNT THPT Mường Ảng đã xuất sắc giành 2 tấm huy chương vàng môn điền kinh ở nội dung 1.500m và 3.000m. Lò Thị Thành cho biết, em bắt đầu yêu thích điền kinh từ các giờ học thể dục và những lần tham gia thi đấu phong trào ở trường, địa phương. “Nếu tỉnh có trường năng khiếu TDTT thì những học sinh yêu thể thao sẽ có cơ hội được tập luyện thường xuyên hơn, được hướng dẫn kỹ thuật chuyên sâu và có thêm điều kiện để phát triển khả năng thi đấu ở các giải lớn”, Thành chia sẻ.
Cùng với điền kinh, nhiều bộ môn thể thao mới cũng đang thu hút đông đảo học sinh tham gia. Em Mai Quỳnh Chi, học sinh lớp 11B5, Trường THPT Điện Biên Phủ là gương mặt nổi bật ở môn pickleball và thường xuyên được lựa chọn tham dự các giải đấu trong tỉnh. Quỳnh Chi đã đạt nhiều thành tích đáng ghi nhận như 2 giải nhất tại Giải học sinh phổ thông lần thứ II năm 2025; gần đây nhất là giải nhì tại giải pickleball do Tỉnh đoàn Điện Biên phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức tháng 3/2026. “Em mong tỉnh sớm có trường năng khiếu về thể thao để em và các bạn cùng đam mê được tập luyện trong môi trường chuyên nghiệp hơn, có cơ hội phát triển bản thân và theo đuổi con đường thể thao lâu dài”, Quỳnh Chi bày tỏ.
Kỳ vọng từ mô hình mới
Từ thực tế phong trào tại các trường học có thể thấy, thể thao học đường ở Điện Biên đang phát triển khá mạnh, trở thành môi trường phát hiện nhiều học sinh có năng khiếu. Tuy nhiên, phần lớn các em còn hạn chế về kỹ thuật, chiến thuật, thể lực và khả năng thi đấu đỉnh cao.
Xuất phát từ thực tiễn đó, tháng 12/2023, ngành Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng và trình UBND tỉnh tại Tờ trình liên ngành về việc phê duyệt Đề án thành lập Trường Phổ thông năng khiếu TDTT tỉnh Điện Biên. Điểm đáng chú ý của Đề án là không thành lập một cơ sở giáo dục hoàn toàn mới mà dự kiến thực hiện trên cơ sở chuyển đổi, điều chỉnh mục tiêu giáo dục của Trường THPT Thanh Nưa. Theo đó, nhà trường vừa tiếp tục thực hiện nhiệm vụ giáo dục phổ thông, vừa từng bước phát triển chức năng phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu thể thao.
Trường THPT Thanh Nưa được thành lập từ năm 2008, hiện duy trì quy mô ổn định là 14 lớp với khoảng 600 học sinh. Nhà trường có diện tích hơn 36.200m2 cùng hệ thống cơ sở vật chất được đầu tư khá đồng bộ gồm phòng học, phòng chức năng, nhà tập đa năng và sân thể thao như bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, cầu lông… Quỹ đất còn lại đủ điều kiện để tiếp tục đầu tư mở rộng lớp học và các hạng mục phục vụ đào tạo năng khiếu như sân thể thao hỗn hợp, bể bơi, khu ký túc xá, nhà ăn, khu điều hành. Đây là những điều kiện thuận lợi để phát triển mô hình trường phổ thông năng khiếu TDTT mà không phải đầu tư mới hoàn toàn.
Ông Nguyễn Thành Long, Hiệu trưởng Trường THPT Thanh Nưa cho biết, nếu được triển khai, mô hình trường năng khiếu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất hiện có của nhà trường; đồng thời tạo môi trường giáo dục chuyên biệt để phát hiện và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu thể thao, từng bước xây dựng lực lượng vận động viên trẻ kế cận cho thể thao thành tích cao của tỉnh.
Tuy nhiên, dù đã được nghiên cứu và xây dựng từ năm 2023, việc triển khai đề án hiện vẫn đang được các ngành chức năng tiếp tục rà soát, hoàn thiện nhằm bảo đảm tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.
Theo bà Hoàng Tuyết Ban, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, nếu được cấp có thẩm quyền phê duyệt, ngành sẽ triển khai Đề án theo lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh, bảo đảm hiệu quả và tính bền vững. Trước hết là sẽ tập trung hoàn thiện Đề án thành lập trường. Trong giai đoạn đầu triển khai, tỉnh dự kiến ưu tiên một số môn thể thao có thế mạnh và phù hợp với điều kiện thực tế như điền kinh, bơi, cầu lông, bóng chuyền, đẩy gậy...
Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, ngành sẽ chú trọng xây dựng đội ngũ giáo viên, huấn luyện viên có chuyên môn; tăng cường liên kết với các cơ sở đào tạo thể thao, trung tâm huấn luyện để nâng cao chất lượng đào tạo. Đồng thời, xác định việc thành lập trường phải phù hợp điều kiện ngân sách, cơ sở vật chất và nhu cầu thực tiễn, bảo đảm hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải, đồng thời tạo cơ hội phát triển toàn diện cho học sinh có năng khiếu thể thao trên địa bàn tỉnh.
Khi có môi trường đào tạo phù hợp, những học sinh giàu đam mê như Lò Thị Thành hay Mai Quỳnh Chi sẽ có thêm cơ hội phát triển tài năng, chạm tới những sân chơi lớn hơn và góp phần đưa thể thao Điện Biên vươn xa trong tương lai.