Trong tiết trời tháng 4, Khu đi tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Thành Bản Phủ khoác lên mình tấm áo rực rỡ. Lễ hội năm nay diễn ra với phần lễ trang nghiêm, thành kính và phần hội sôi nổi, đậm chất cộng đồng.

Mở đầu là màn múa rồng uyển chuyển, trống hội dồn dập, như đánh thức không gian linh thiêng của vùng đất lịch sử. Nghi thức đọc chúc văn, tế lễ tưởng nhớ Tướng quân Hoàng Công Chất được cử hành trang trọng, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tri ân bậc tiền nhân đã có công bảo vệ và khai phá vùng đất Điện Biên.

Không gian lễ hội năm nay thêm ý nghĩa khi Khu di tích lịch sử - văn hóa Thành Bản Phủ, Đền thờ Hoàng Công Chất được UBND tỉnh công nhận là điểm du lịch cấp tỉnh. Dấu mốc này khẳng định giá trị bền vững của di tích trên cả phương diện lịch sử, văn hóa và phát triển du lịch. Đây cũng là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục đầu tư, khai thác hiệu quả tiềm năng, đưa di sản trở thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Khai mạc lễ hội, ông Trần Văn Hải, Chủ tịch UBND xã Thanh An nhấn mạnh: Lễ hội là hoạt động thường niên mang ý nghĩa thiết thực trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa; góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; bồi đắp niềm tự hào và ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước cho thế hệ hôm nay và mai sau. Đây cũng là bước cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết của Đảng về phát triển văn hóa và du lịch, thể hiện rõ quyết tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc đưa nghị quyết vào cuộc sống.

Điểm nhấn ấn tượng và độc đáo của Lễ hội Đền Hoàng Công Chất là sân khấu diễn xướng hầu đồng. Dù được tổ chức khá muộn, nhưng dòng người vẫn kiên nhẫn ở lại, quây quần trước sân đền, tạo nên một không gian văn hóa tâm linh vừa trang nghiêm, vừa cuốn hút như một dòng chảy cảm xúc liền mạch.

Trong làn khói hương bảng lảng, tiếng đàn nguyệt réo rắt, tiếng phách gõ nhịp đều đặn, hòa cùng giọng hát văn khi trầm hùng, lúc tha thiết, dẫn dắt người xem bước vào thế giới huyền linh của tín ngưỡng thờ Mẫu. Mỗi giá hầu được mở ra như một lớp không gian riêng biệt, nơi sắc màu trang phục, động tác múa và âm nhạc hòa quyện, tạo nên một tổng thể nghệ thuật giàu tính biểu cảm. Ánh đèn vàng ấm hắt lên những bộ áo thêu rực rỡ khiến từng chuyển động trở nên lung linh, sống động.

Khi giá Chúa bà Đông Phương được thực hành, không gian như lắng lại trong sự uy nghi, mềm mại. Những bước múa khoan thai, kết hợp cùng làn điệu hát văn sâu lắng khiến người xem như bị cuốn vào mạch chảy tâm linh huyền ảo. Đến giá Đức Thánh Hoàng, nhịp điệu trở nên mạnh mẽ hơn, tiếng trống, tiếng phách dồn dập, từng động tác thể hiện khí phách, uy quyền của bậc anh hùng được tôn thờ. Và khi Chầu bé Bắc Lệ giáng đồng, không khí lại chuyển sang tươi vui, gần gũi, với những động tác uyển chuyển, linh hoạt, mang sắc thái trẻ trung, dí dỏm, khiến nhiều người không giấu được nụ cười thích thú.

Những tràng pháo tay vang lên sau mỗi giá hầu không chỉ là sự tán thưởng dành cho người thực hành nghi lễ, mà còn là sự cộng hưởng của niềm tin, sự trân trọng đối với một loại hình nghệ thuật tâm linh đặc sắc. Trong một đêm lung linh nơi lòng chảo Mường Thanh, ánh sáng văn hóa truyền thống của đồng bằng Bắc Bộ - quê hương Tướng quân Hoàng Công Chất dường như được thắp lên rõ nét hơn bao giờ hết, lan tỏa ấm áp.

Chính hội, màn múa rồng mở đầu lại trở thành điểm nhấn thu hút đông đảo nhân dân và du khách. Những con rồng uốn lượn nhịp nhàng theo tiếng trống hội dồn dập, khi vút cao mạnh mẽ, lúc hạ thấp mềm mại đầy sức sống. Sắc đỏ, vàng rực rỡ của thân rồng nổi bật giữa không gian lễ hội, hòa cùng âm thanh vang vọng khiến cả sân đền bừng lên khí thế hào hùng. Mỗi nhịp trống, mỗi bước chân đều toát lên tinh thần đoàn kết, niềm tin và khát vọng về một năm mới bình an, thuận lợi.

Theo dõi trọn vẹn màn trình diễn, ông Đỗ Thế Phiệt, du khách đến từ phường Điện Biên Phủ chia sẻ: “Tôi thực sự ấn tượng với màn múa rồng tại lễ hội năm nay. Các động tác rất đều, đẹp và có hồn, thể hiện rõ sự công phu trong tập luyện. Không khí rất sôi động, tiếng trống làm mình cảm thấy rạo rực, như được hòa vào nhịp đập của ngày hội. Đây không chỉ là một tiết mục biểu diễn mà còn mang ý nghĩa cầu mong may mắn, bình an, nên tôi thấy rất ý nghĩa. Tôi nghĩ những hoạt động như thế này cần được gìn giữ và phát huy để thế hệ trẻ hiểu hơn về văn hóa truyền thống của dân tộc”.

Các hoạt động liên hoan nghệ thuật quần chúng, thi đấu thể thao, trò chơi dân gian, viết thư pháp cùng 60 gian hàng trưng bày sản phẩm văn hóa, du lịch đã tạo nên không gian trải nghiệm phong phú. Những làn dân ca, điệu múa truyền thống, tiếng cười rộn rã từ các trò chơi kéo co, ném còn… khiến lễ hội trở thành điểm hội tụ của sắc màu văn hóa các dân tộc.

Bà Nguyễn Thị Thanh, phường Mường Thanh chia sẻ: “Đến với Lễ hội Hoàng Công Chất, tôi cảm nhận rõ sự đầu tư công phu trong từng chương trình văn hóa, văn nghệ. Nhiều tiết mục mang đậm tinh thần tri ân, tôi mong muốn những hoạt động ý nghĩa như thế này sẽ tiếp tục được duy trì, phát huy”.

Việc tổ chức Lễ hội Đền Hoàng Công Chất không dừng lại ở một hoạt động văn hóa tâm linh thường niên mà gắn với định hướng phát triển du lịch bền vững của địa phương. Thông qua lễ hội, xã Thanh An tiếp tục khẳng định vai trò trong công tác bảo tồn di sản, gắn kết với khai thác tiềm năng du lịch; góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 12 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035.

Từ giá trị lịch sử được gìn giữ, những nét văn hóa được lan tỏa, Lễ hội Đền Hoàng Công Chất từng bước định hình như một sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương. Không gian lễ hội trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống và phát triển, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất Thanh An giàu bản sắc, giàu tiềm năng.

Khép lại 3 ngày hội, dư âm của tiếng trống, lời ca, điệu múa vẫn vang vọng. Trong nhịp sống hôm nay, Lễ hội Đền Hoàng Công Chất như mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, hun đúc niềm tự hào và tiếp thêm động lực để mỗi người dân Thanh An cùng chung tay xây dựng quê hương phát triển.