ĐBP - Văn hóa là nền tảng tinh thần, là động lực nâng cao chất lượng con người và sức mạnh cộng đồng. Những năm qua, Điện Biên triển khai Chiến lược phát triển văn hóa hướng tới con người toàn diện. Các giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc được bảo tồn và phát huy, đời sống tinh thần của nhân dân ngày càng phong phú. Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần hình thành môi trường sống văn minh, năng động.
Báo cáo 5 năm thực hiện Chiến lược văn hóa đến năm 2030 của UBND tỉnh cho thấy: Trong giai đoạn 2023 - 2025, tỉnh tổ chức hơn 1.200 sự kiện văn hóa - thể thao, thu hút trên 200.000 lượt người dân tham gia. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” lan tỏa rộng khắp với tỷ lệ gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa” trên 85% toàn tỉnh, vượt mức bình quân vùng Tây Bắc. Hoạt động này đã tạo ra sự gắn kết cộng đồng, đồng thời nâng cao nhận thức của mỗi người dân về vai trò của văn hóa trong đời sống xã hội.
Bảo tồn văn hóa dân tộc được triển khai bài bản. Hơn 50 lễ hội truyền thống của đồng bào Mông, Thái, Khơ Mú… đã được phục dựng. Lễ hội Hoa Ban thu hút hơn 80.000 du khách, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa, vừa góp phần thúc đẩy phát triển du lịch. Các hoạt động văn hóa truyền thống được duy trì thường xuyên, tạo điều kiện cho thế hệ trẻ tiếp cận và yêu mến giá trị dân tộc.
Những năm qua, đội ngũ cán bộ văn hóa cũng được nâng cao năng lực thông qua các lớp tập huấn chuyên môn. Hơn 600 cán bộ tham gia quản lý thiết chế văn hóa và tổ chức các sự kiện, đặc biệt ở địa bàn vùng sâu, vùng xa. Chất lượng quản lý, tổ chức và hướng dẫn các hoạt động văn hóa được cải thiện, góp phần đưa văn hóa đi vào thực chất đời sống nhân dân.
Việc lãnh đạo và chỉ đạo chiến lược văn hóa được cụ thể hóa bằng các nghị quyết, kết luận, chỉ thị. Tỉnh tổ chức 5 hội nghị quán triệt chuyên đề, thu hút hơn 4.000 lượt cán bộ, đảng viên tham gia. Nghị quyết 11-NQ/TU ngày 29/7/2021 đề ra các mục tiêu bảo tồn văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội, tạo nền tảng cho việc hoạch định các chương trình, dự án văn hóa trong tỉnh.
Các thiết chế văn hóa cơ sở và trung tâm thể thao cũng không ngừng đổi mới hoạt động, nâng cao chất lượng phục vụ. Tỷ lệ đơn vị sự nghiệp văn hóa tự chủ kinh phí đã tăng từ 12% năm 2023 lên 28% năm 2025. Hơn 30 doanh nghiệp và tổ chức tham gia xã hội hóa, tổ chức lễ hội và các chương trình nghệ thuật dân gian, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng.
Ngân sách dành cho văn hóa - thể thao tăng đều. Năm 2025 đạt hơn 150 tỷ đồng, tăng 25% so với năm 2022. Các chính sách đãi ngộ dành cho nghệ sĩ, nghệ nhân và tài năng trẻ được triển khai kịp thời. Tỉnh cũng tập trung hỗ trợ sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học - nghệ thuật và bảo tồn các loại hình nghệ thuật truyền thống, từ đó nâng cao chất lượng sáng tạo và phát triển các giá trị văn hóa đặc trưng của địa phương.
Công tác quảng bá văn hóa và hợp tác quốc tế mang lại hiệu quả rõ rệt. Lễ hội văn hóa - du lịch liên biên giới với tỉnh Luông Pha Băng (Lào) cùng các hoạt động giao lưu với Bắc Thái Lan, Trung Quốc đã thu hút hàng nghìn du khách quốc tế. Hình ảnh văn hóa Điện Biên được giới thiệu rộng rãi, góp phần tăng cường kết nối và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực văn hóa - du lịch.
Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030 đã tạo ra nhiều chuyển biến tích cực. Môi trường văn hóa trở nên lành mạnh hơn, đời sống tinh thần của nhân dân được nâng cao, bản sắc văn hóa được giữ gìn và phát huy. Các giá trị truyền thống đồng thời trở thành cơ sở cho phát triển con người toàn diện, tạo nền tảng bền vững cho những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong thời kỳ mới.