Đầu tháng 8/2025, hàng trăm ngôi nhà ở xã Xa Dung bị lũ quét cuốn trôi, vùi lấp; tài sản chắt chiu bao năm, phút chốc tan hoang; cùng với đó hàng trăm hộ dân sống trong cảnh thấp thỏm, lo sợ sạt lở đất có thể ập xuống bất cứ lúc nào.

Gia đình ông Vàng Sua Dua, bản Chống Sư A (xã Xa Dung) là một trong những hộ bị thiệt hại nặng nề. Vẫn chưa quên cảm giác bất lực khi nhìn căn nhà gỗ của gia đình bị nước lũ đánh sập, ông Dua kể: “Lúc đó chỉ kịp đưa vợ con chạy lên chỗ cao. Nhà cửa, thóc lúa, đồ đạc… tất cả trôi theo dòng nước. Giờ nghĩ lại vẫn còn thấy rùng mình”.

Sau thiên tai, nhiều hộ rơi vào cảnh trắng tay. Nhưng trong gian khó, sự vào cuộc khẩn trương của cấp ủy, chính quyền các cấp, sự hỗ trợ của Trung ương và chung tay của cộng đồng đã tiếp thêm niềm tin cho bà con nơi đây. Ngay sau khi lũ rút, chính quyền xã phối hợp các cơ quan chức năng khẩn trương khảo sát, tìm vị trí tái định cư cho các hộ dân bị mất nhà ở và các hộ sinh sống trong khu vực có nguy cơ sạt lở cao. Yêu cầu đặt ra là phải nhanh chóng bố trí đất ở mới và bảo đảm an toàn lâu dài trước nguy cơ sạt lở, lũ quét.

Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Xa Dung chia sẻ: “Chúng tôi rút kinh nghiệm sâu sắc từ thực tế thiên tai. Các điểm tái định cư phải nằm ở vị trí cao, nền địa chất ổn định. Đồng thời, xã tính toán lựa chọn những vị trí phù hợp để bà con không phải đi quá xa vị trí canh tác, vẫn duy trì sản xuất”.

Những cuộc khảo sát được thực hiện nhiều lần. Cán bộ chuyên môn, cán bộ xã cùng người dân leo đồi, vượt suối, đo đạc từng khoảnh đất. Cuối cùng, khu tái định cư được lựa chọn là những quả đồi thoai thoải, nền đất chắc, cách xa các dòng suối và không quá xa chỗ ở cũ. Sự tính toán thấu đáo ấy giúp người dân có nơi ở an toàn, đồng thời giữ được nhịp sống quen thuộc.

Ngay sau khi thống nhất vị trí tái định cư, từ nguồn hỗ trợ của Trung ương và các tỉnh, thành phố trong cả nước, tỉnh Điện Biên khẩn trương triển khai đầu tư hạ tầng, tạo mặt bằng để người dân sớm dựng nhà, tái thiết cuộc sống. Tại xã Xa Dung, 3 dự án tái định cư sau thiên tai được đầu tư tại các bản: Háng Pu Xi, Háng Sông Trên, Chống Sư A và Từ Xa B, bố trí nơi ở an toàn cho hơn 100 hộ dân vùng ảnh hưởng. Máy móc được huy động tối đa, mở đường, xây dựng hệ thống thoát nước, công trình nước sinh hoạt, kéo điện lưới quốc gia về từng điểm dân cư. Khi hạ tầng hoàn thiện, bà con bắt tay dựng nhà mới với sự hỗ trợ của lực lượng vũ trang và các đơn vị liên quan. Những bức tường gạch vững chãi thay cho vách gỗ tạm bợ, mái tôn đỏ nổi bật giữa núi rừng. Các khu tái định cư dần hiện hữu trong niềm vui, trở thành điểm dân cư khang trang, ấm áp nghĩa tình.

Ông Chu Đình Hùng, Quyền Giám đốc Ban Quản lý dự án và Phát triển quỹ đất khu vực 2 chia sẻ: “Chúng tôi hiểu rằng, mỗi ngày chậm tiến độ là bà con phải thêm một ngày ở tạm bợ. Vì vậy, Ban đã phối hợp chặt chẽ với các nhà thầu, tổ chức thi công ngày đêm, tăng ca, tăng kíp, tranh thủ từng giờ để hoàn thiện mặt bằng, bảo đảm kỹ thuật, an toàn, thẩm mỹ, kịp bàn giao cho địa phương chia đất, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống sau thiên tai”.

Sau gần 2 tháng thi công khẩn trương, khu tái định cư bản Chống Sư A đã hoàn thành, kịp thời đón bà con về nơi ở mới. Khu dân cư được bố trí gần trục đường liên xã, hạ tầng đầu tư đồng bộ với đường bê tông, điện lưới quốc gia và công trình nước sinh hoạt bảo đảm. Hơn 30 căn nhà mới tạo nên diện mạo khang trang giữa núi rừng. Cuộc sống người dân dần ổn định sau những ngày thiên tai dữ dội.

Sau 5 tháng chuyển về nơi ở mới, gia đình ông Vàng Sua Dua, bản Chống Sư A phấn khởi trong căn nhà xây kiên cố, nền cao ráo, phía trước có sân, phía sau đủ đất trồng rau, chăn nuôi. Ông Dua chia sẻ: “Ở đây cao ráo, chắc chắn, mưa lớn không còn lo sạt lở hay nước suối dâng cao cuốn trôi nhà nữa. Đặc biệt, Nhà nước đã xây dựng điểm trường mầm non ngay tại khu tái định cư. Trẻ em có chỗ học hành, ngủ yên giấc hơn. Chúng tôi rất yên tâm”.

Với anh Vàng A Hù, bản Chống Sư A thì niềm vui lớn nhất là sự yên tâm. “Trước kia cứ mưa lớn kéo dài, tôi rất lo lắng. Giờ đây, ở trên cao, nền đất chắc, tôi yên tâm sinh sống, làm ăn. Nhà nước quan tâm như vậy, mình càng phải cố gắng lao động để vươn lên” - anh Hù cho biết.

Cùng với việc bố trí nơi ở mới, chính quyền địa phương kịp thời triển khai giải pháp khôi phục sản xuất, giúp người dân sớm ổn định sinh kế. Cán bộ khuyến nông đến tận bản hướng dẫn cải tạo đất, chăm sóc cây trồng; việc hỗ trợ giống, vật tư, sinh kế được thực hiện đồng bộ. Từ những mảnh nương, thửa ruộng từng bị vùi lấp, màu xanh đang dần trở lại. Sau biến cố, nhiều gia đình đã gây dựng lại cuộc sống từ đôi bàn tay cần mẫn của mình. Buổi chiều, tại các khu tái định cư, khói bếp lan tỏa, trẻ em ríu rít vui đùa trên con đường bê tông mới hoàn thiện. Những thanh âm, hình ảnh bình dị ấy là minh chứng rõ ràng nhất cho một nhịp sống đã hồi sinh nơi vùng đất từng oằn mình trong lũ dữ.

Sau thiên tai, với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền các cấp đến nỗ lực của từng hộ gia đình, những khu dân cư mới đã mọc lên an toàn. Đứng trên cao nhìn xuống khu tái định cư, những mái nhà đỏ tươi như minh chứng cho quyết tâm vượt qua khó khăn của người dân Xa Dung. Nơi từng là nỗi ám ảnh của lũ dữ, giờ đây là chốn bình yên để bà con an tâm gây dựng tương lai.

Sau lũ quét, cuộc sống chưa thể ngay lập tức đủ đầy. Nhưng từ những nền đất chắc chắn và những mái nhà mới dựng lên, niềm tin đã được dựng xây lại. Người dân Xa Dung hôm nay đã có nơi ở an toàn, được tiếp thêm động lực để lao động, sản xuất, từng bước vươn lên. Và trên vùng đất từng oằn mình vì thiên tai, sự bình yên đang trở lại đầy hy vọng.