ĐBP - Nguy cơ cháy nổ tiềm ẩn trong mỗi gia đình từ việc gia tăng các thiết bị điện, thói quen sinh hoạt hàng ngày hay để các chất dễ cháy gần bếp điện, bếp gas... Nguyên nhân cháy nổ xuất hiện ngay trong sinh hoạt, thói quen sử dụng thiết bị của mỗi gia đình và thường bị xem nhẹ. Đảm bảo an toàn cho mỗi người, mỗi gia đình cần chủ động phòng ngừa, trang bị kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy, kiểm soát nguy cơ ngay từ cơ sở.

Tại địa bàn Điện Biên, địa hình miền núi chia cắt, giao thông nhỏ hẹp, người dân sống phân tán, xa trung tâm khiến lực lượng chuyên nghiệp khó tiếp cận hiện trường khi xảy ra cháy nổ. Một vụ hỏa hoạn xảy ra có thể bắt nguồn từ những nguyên nhân đơn giản. Đó có thể là hỏng dây cắm điện gây chập cháy, đun nấu quên tắt bếp, để vật dễ cháy cạnh nguồn nhiệt, thiết bị điện hoạt động quá tải... Ở các hộ gia đình sử dụng nhà ở kết hợp kinh doanh thường xảy ra tình trạng để hàng hóa, đồ dùng kín lối đi; hệ thống dây và sử dụng thiết bị điện không đúng quy định; bố trí phương tiện chữa cháy chưa phù hợp...

Trong khi đó ý thức chấp hành quy định phòng cháy, chữa cháy thực hiện chưa nghiêm túc. Đây là những hạn chế khiến các vụ cháy nổ, hỏa hoạn xảy ra gây hậu quả nghiêm trọng về tính mạng con người và tài sản. Thực tế này đòi hỏi ý thức chủ động phòng chống cháy nổ, trang bị kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy của mỗi người dân là yếu tố quan trọng.

Chủ động phòng cháy ngay từ mỗi gia đình, mỗi người tự trang bị cho mình kiến thức, kỹ năng phòng cháy, xử lý tình huống khi xảy ra cháy, không chờ lực lượng chuyên nghiệp đến xử lý mọi tình huống. Việc phát hiện sớm đám cháy, báo động cho người xung quanh, sử dụng phương tiện chữa cháy ngay tại chỗ sẽ góp phần hạn chế cháy lan, giảm thiệt hại. Phương châm “4 tại chỗ” được áp dụng để tăng khả năng xử lý ban đầu các tình huống cháy nổ. Đối với khu dân cư vùng cao, địa hình phức tạp, khoảng cách tới trung tâm xa, ý thức phòng cháy từ cơ sở, an toàn từ mỗi gia đình cần được duy trì thường xuyên. 

Vấn đề đặt ra trong công tác phòng cháy, chữa cháy không chỉ tuyên truyền, nâng cao nhận thức của mỗi người dân mà cần hướng dẫn người dân thực hành kỹ năng chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Lực lượng phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh Điện Biên đã tổ chức nhiều đợt tuyên truyền, phổ biến kiến thức, thực hành chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cho người dân ở khu dân cư, các cơ quan, đơn vị, trường học. Công tác tuyên truyền phòng cháy, chữa cháy chuyển dần từ phổ biến kiến thức sang hướng dẫn kỹ năng, xử lý tình huống. Việc kiểm tra an toàn phòng cháy trở thành thói quen của mỗi người. Mô hình phòng cháy chữa cháy tại cộng đồng, tổ liên gia an toàn phòng cháy chữa cháy được xây dựng ở một số địa bàn phát huy hiệu quả. Khi từng hộ gia đình chủ động loại bỏ nguy cơ, từng người biết cách thoát nạn và từng khu dân cư có khả năng hỗ trợ nhau khi xảy ra sự cố, công tác phòng cháy, chữa cháy mới thực sự hiệu quả.

Sau 10 năm thực hiện Chỉ thị 47-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng cháy, chữa cháy; hệ thống pháp luật từng bước hoàn thiện; công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức, kỹ năng phòng cháy được quan tâm; xây dựng, nhân rộng nhiều mô hình phòng cháy, chữa cháy tại cơ sở; triển khai kịp thời công tác chữa cháy, cứu nạn cứu hộ. Thực hiện hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy đã góp phần hạn chế thiệt hại về người và tài sản. Song thực tế, tại một số địa bàn, công tác phòng cháy, chữa cháy vẫn chủ quan, hình thức; ý thức chấp hành quy định phòng cháy của không ít người dân chưa cao…

Từ thực tế đó, Ban Bí thư ban hành Chỉ thị 02-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ trong tình hình mới. Chỉ thị 02 đặt ra yêu cầu rõ hơn về trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, cơ quan, tổ chức, nhất là người đứng đầu. Công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải được xác định là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, gắn với trách nhiệm quản lý của từng cấp, từng ngành, từng địa bàn. Yêu cầu này cho thấy, phòng cháy chữa cháy không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, hộ gia đình là một chủ thể phòng ngừa; mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu chấp hành quy định và vận động người thân, gia đình thực hiện phòng cháy. Khi ý thức phòng cháy trở thành thói quen trong cộng đồng, hiệu quả phòng ngừa, giảm thiệt hại do cháy nổ sẽ nâng lên.

Củng cố lực lượng tại chỗ, trang bị kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho người dân, phát huy vai trò của công an cấp xã, chính quyền cơ sở và các tổ chức quần chúng là giải pháp thiết thực, hiệu quả để hạn chế thấp nhất thiệt hại khi có sự cố cháy nổ xảy ra.