Các hãng bay đang xây dựng phương án cân đối nguồn lực và đặt mục tiêu bảo đảm hoạt động khai thác trên các đường bay nội địa trục chính (Hà Nội-Đà Nẵng-Thành phố Hồ Chí Minh), duy trì trên các đường bay để phục vụ nhiệm vụ chính trị-kinh tế-xã hội.

Tần suất bay giảm mạnh

Ông Đỗ Hồng Cẩm, Phó Cục trưởng Hàng không Việt Nam cho biết, với những đường bay quốc tế, các hãng hàng không Việt cố gắng giữ tối đa lịch sử khai thác và duy trì hiện diện trên các thị trường trọng điểm. Dù vậy, hiện tại một số hãng đã có kế hoạch hoặc chính thức điều chỉnh mạng bay với việc giảm tần suất hoặc dừng khai thác một số đường bay nội địa có tỷ lệ đặt chỗ hoặc hệ số sử dụng ghế/tải thấp - thường vào khung giờ đêm, thấp điểm và trên các đường bay ngách, đường bay không bù đắp được chi phí khai thác.

“Hiện nay, các hãng hàng không Việt Nam vẫn đang duy trì hoạt động khai thác với mạng đường bay và tần suất theo lịch bay mùa đông 2025/2026, chưa có sự điều chỉnh giảm, tuy nhiên, các hãng đã có kế hoạch chính thức điều chỉnh mạng bay, giảm tần suất hoặc dừng khai thác một số đường bay nội địa do ảnh hưởng từ xung đột quân sự Trung Đông, gây biến động giá nhiên liệu tăng cao”, ông Đỗ Hồng Cẩm nhìn nhận.

Liên quan đến kịch bản điều hành, kế hoạch khai thác vận tải hàng không, theo báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam, Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) đã công bố từ ngày 1/4/2026, hãng chính thức dừng các đường bay Cát Bi-Buôn Ma Thuột, Cát Bi-Cam Ranh, Cát Bi-Phú Quốc, Cát Bi-Cần Thơ, Thành phố Hồ Chí Minh-Vân Đồn, Thành phố Hồ Chí Minh-Rạch Giá, Thành phố Hồ Chí Minh-Điện Biên.

Tuỳ theo diễn biến tình hình, dự kiến với mức giá nhiên liệu dao động từ 160-200 USD/thùng, Vietnam Airlines dự kiến cắt giảm khoảng hơn 700-1.700 cặp chuyến bay/tháng tùy kịch bản trong quý II/2026 (tương ứng mức hủy 10-20%). Cụ thể, đường bay quốc tế hủy 4-18%, nội địa hủy 12%-26%. Trong đó, đối với quốc tế sẽ cắt giảm xen kẽ, cố gắng tối đa giữ lượt cất, hạ cánh (slot) lịch sử và duy trì hiện diện tại các thị trường đang khai thác. Đối với bay nội địa, Hãng sẽ dừng khai thác các đường bay không có hiệu quả dài hạn; duy trì tần suất hiện diện tối thiểu với các đường bay không bù đắp được chi phí khai thác và cắt hủy các ngày khai thác thấp điểm, khung giờ xấu.

Hãng hàng không Pacific Airlines có kế hoạch cắt giảm tần suất vào các giai đoạn/ngày khai thác thấp điểm và khung giờ xấu, dự kiến giảm 8-30% tải cung ứng trong quý II/2026, bắt đầu từ tháng 4/2026 và sẽ điều chỉnh tiếp trên cơ sở tình hình thị trường và biến động giá nhiên liệu.

Hãng hàng không Vietjet đã có kế hoạch cắt giảm 18% tổng sản lượng khai thác trên toàn mạng bay so với kế hoạch (nội địa giảm 22% và quốc tế giảm 11%) trong tháng 4/2026, một số đường bay sẽ điều chỉnh như: Hà Nội-Cam Ranh 25 chuyến/tuần (giảm 24 chuyến), Hà Nội-Buôn Ma Thuột 14 chuyến/tuần (giảm 14 chuyến), Thành phố Hồ Chí Minh-Cát Bi 35 chuyến/ tuần (giảm 25 chuyến), Thành phố Hồ Chí Minh-Thọ Xuân 21 chuyến/ tuần (giảm 28 chuyến), Đà Nẵng-Singapore 10 chuyến/ tuần (giảm 4 chuyến), Thành phố Hồ Chí Minh-Bangkok 18 chuyến/tuần (giảm 10 chuyến),...

Trước tình hình giá nhiên liệu chưa có dấu hiệu giảm và được dự báo có xu hướng duy trì giá cao kéo dài, Vietjet có thể sẽ phải tiếp tục điều chỉnh sản lượng khai thác cho phù hợp trong các tháng tiếp theo.

Hãng hàng không Bamboo Airways dự kiến chỉ có thể khai thác với tần suất 15-17 chuyến/ngày (giảm hơn 50% so với hiện tại 35-36 chuyến/ngày) từ tháng 4/2026; tập trung khai thác đi/đến Quy Nhơn và trên đường bay trục chính. Hãng Vietravel Airlines với quy mô đội tàu bay nhỏ, dự kiến vẫn duy trì khai thác trên các đường bay hiện hữu trong tháng 4/2026 với 2 tàu bay cùng tần suất 12-14 chuyến/ngày. Từ cuối tháng 4/2026, với tình hình bình ổn hơn và dự kiến có thêm 2 tàu bay nữa để phục vụ cao điểm 30/4-1/5 và Hè 2026, hãng sẽ khai thác 28-30 chuyến/ngày.

Hãng hàng không Sun PhuQuoc Airways cũng cho biết sẽ phấn đấu duy trì quy mô khai thác hiện tại với 60 chuyến/ngày và đã chủ động phối hợp với đơn vị cung cấp nhiên liệu để bảo đảm nguồn cung đến hết tháng 4/2026. Tuy nhiên, với tình hình hiện tại, nhiều khả năng hãng cũng sẽ phải điều chỉnh kế hoạch để bảo đảm tối ưu hoạt động khai thác cũng như hiệu quả kinh doanh.

Phụ thu nhiên liệu, tăng giá vé

Trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá nhiên liệu bay Jet A-1 vẫn duy trì ở mức cao và có những diễn biến khó lường, các hãng hàng không đều lên kế hoạch phụ thu nhiên liệu và điều chỉnh tăng giá vé từ tháng 4/2026.

Ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Hàng không Việt Nam đánh giá, tình hình chiến sự tại khu vực Trung Đông diễn biến căng thẳng và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, biến động giá xăng dầu dự báo sẽ tiếp tục giữ ở mức cao. Các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu bay Jet A-1 phụ thuộc lớn vào nguồn cung nhiên liệu hàng không từ nước ngoài là trở ngại cũng như rủi ro lớn khi chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng. Hiện tại các doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực tìm kiếm, đa dạng hóa nguồn cung phù hợp cùng với sự hỗ trợ, tạo điều kiện của các cơ quan nhà nước qua các kênh trao đổi, ngoại giao các cấp.

Các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không đang cố gắng đáp ứng hoạt động khai thác đến giữa tháng 4/2026. Sau thời điểm này, lượng nhiên liệu Jet A-1 chưa thể bảo đảm và nhiều khả năng sẽ phải nhập/mua với giá spot (giao dịch tại thời điểm/ giao ngay) rất cao. Với khả năng duy trì cung ứng nhiên liệu như nêu trên, việc điều hành, khai thác vận tải hàng không từ nay đến giữa tháng 4/2026 được duy trì cơ bản đáp ứng các quy định về hàng không và phù hợp với điều kiện thực tế đội tàu bay, hạ tầng,…

Trên các đường bay quốc tế, các hãng đã có kế hoạch hoặc chính thức triển khai việc phụ thu nhiên liệu và cung cấp thông tin đến khách hàng. Theo ước tính của Cục Hàng không Việt Nam, với tỷ trọng chi phí nhiên liệu khoảng 35-40% tổng chi phí của hãng hàng không, trường hợp mức giá Jet A-1 dao động khoảng 200 USD/thùng, tăng cao gấp đôi so với trước xung đột quân sự tác động làm tăng khoảng 40% chi phí của hãng hàng không.

Trong thực tiễn ngành hàng không thế giới, trước bối cảnh giá nhiên liệu hàng không ngày càng khó dự báo và phụ thuộc nhiều vào các biến động kinh tế-chính trị, lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam nhận định, việc áp dụng phụ thu nhiên liệu hiện là thông lệ phổ biến. Cục đề xuất cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không đối với dịch vụ vận chuyển hành khách nội địa hạng phổ thông cơ bản, áp dụng trong thời gian ngắn (3 tháng) nhằm bảo đảm ổn định hoạt động vận tải hàng không, phù hợp thông lệ quốc tế và trên cơ sở cân đối khả năng chi trả của người dân, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước-doanh nghiệp-xã hội.

Cục Hàng không Việt Nam cũng kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền các giải pháp hỗ trợ cấp bách duy trì hoạt động khai thác hàng không trước diễn biến bất lợi từ giá nhiên liệu Jet A-1. Cụ thể, Cục kiến nghị cho phép áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không đối với dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản (xác định ngoài mức giá tối đa quy định), với các mức điều chỉnh linh hoạt theo giá nhiên liệu Jet A-1; xem xét gia hạn thời gian áp dụng thuế nhập khẩu 0%, giảm thuế bảo vệ môi trường từ 1.500 đồng/lít xuống còn 1.000 đồng/lít với nhiên liệu Jet A-1.

Đồng thời, xem xét giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với nhiên liệu bay Jet A-1 để giúp các doanh nghiệp giảm bớt áp lực dòng tiền khi phải ứng nộp thuế VAT trước rồi mới thực hiện hồ sơ hoàn thuế theo kỳ. Ngoài ra, Chính phủ, Bộ Ngoại giao tiếp tục trao đổi thông qua ngoại giao các cấp với các quốc gia có nguồn cung nhiên liệu lớn, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp tục thực hiện và triển khai mới hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1. Ngoài ra, kiến nghị các bộ ngành, đơn vị chỉ đạo Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn tăng tối đa công suất và ưu tiên sản xuất nhiên liệu Jet A-1 cung cấp cho các doanh nghiệp nhiên liệu hàng không trong nước.