Đôi tay thoăn thoắt đan từng sợi nan, anh Lường Văn Tâm, học viên đang cai nghiện tại Cơ sở Cai nghiện ma túy tỉnh tỉ mỉ hoàn thiện từng công đoạn làm mây tre đan. Từ những sợi nan rời rạc, qua bàn tay khéo léo và sự kiên trì, sản phẩm dần thành hình. Với anh Tâm, mỗi giờ học nghề không chỉ giúp anh có thêm kỹ năng lao động mà còn thắp lên hy vọng về một công việc, một nguồn thu nhập và cơ hội làm lại cuộc đời sau khi trở về cộng đồng.
Sinh sống tại bản Kéo, xã Mường Luân, do bạn bè rủ rê, anh Tâm sa vào ma túy. Những tháng ngày tại cơ sở cai nghiện là khoảng thời gian để anh nhìn nhận lại bản thân, nghĩ về gia đình và những dự định còn dang dở. Trong quá trình cai nghiện, bên cạnh chấp hành nội quy, tham gia các hoạt động giáo dục, rèn luyện, anh Tâm nhận thức rõ hơn ý nghĩa của việc học nghề, lao động để chuẩn bị cho chặng đường phía trước.
Anh Tâm cho biết: Tôi mong muốn sau khi hoàn thành thời gian cai nghiện sẽ tìm được công việc ổn định, có thu nhập để chăm lo cho vợ con. Những kiến thức, kỹ năng học được tại cơ sở sẽ giúp tôi có thêm cơ hội khi trở về địa phương.
Chia sẻ của Tâm cũng là mong muốn của nhiều học viên đang điều trị tại cơ sở. Bởi sau cai nghiện, để đứng vững trước những cám dỗ và hạn chế nguy cơ tái nghiện, mỗi người cần có quyết tâm thay đổi, sự đồng hành của gia đình, cộng đồng và điều kiện để lao động, tạo dựng sinh kế. Một nghề phù hợp sẽ giúp người sau cai có thêm lựa chọn việc làm, tạo thu nhập, từng bước vượt qua mặc cảm và xây dựng lại niềm tin trong cuộc sống.
Cơ sở Cai nghiện ma túy tỉnh hiện đang quản lý 608 người nghiện ma túy. Cùng với các hoạt động điều trị, giáo dục và phục hồi, cơ sở chú trọng tổ chức lao động sản xuất, đào tạo nghề nhằm giúp học viên rèn luyện kỹ năng, hình thành ý thức lao động và chuẩn bị điều kiện cần thiết để ổn định cuộc sống sau khi hoàn thành thời gian cai nghiện.
Năm 2026, cơ sở triển khai các lớp đào tạo nghề sơ cấp cho 100 học viên. Chương trình do Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh phối hợp với Trường Dạy nghề Công nghệ Quốc gia và Trường Cao đẳng Điện Biên tổ chức.
Ba nghề được đưa vào đào tạo gồm mây tre, giang đan; kỹ thuật nuôi và phòng, trị bệnh cho lợn; kỹ thuật hàn cơ khí. Đây đều là những nghề có tính ứng dụng trong đời sống, sản xuất, giúp học viên tiếp cận kỹ năng lao động thiết thực, mở rộng cơ hội tìm kiếm việc làm hoặc tự tạo sinh kế khi trở về địa phương.
Tại lớp học kỹ thuật nuôi và phòng, trị bệnh cho lợn, 33 học viên được đào tạo trong tổng thời lượng 760 giờ, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Trên lớp, học viên được giảng viên hướng dẫn kiến thức về đặc điểm sinh trưởng của lợn, lựa chọn con giống, xây dựng khẩu phần ăn, chăm sóc vật nuôi theo từng giai đoạn, vệ sinh chuồng trại và các biện pháp phòng, trị bệnh.
Những nội dung này tiếp tục được vận dụng trong các buổi thực hành tại chuồng trại. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học viên quan sát tình trạng sức khỏe vật nuôi, nhận biết những dấu hiệu bất thường, thực hành các thao tác chăm sóc và tìm hiểu cách phòng ngừa dịch bệnh.
Việc học đi đôi với thực hành giúp học viên dễ tiếp thu kiến thức, hiểu rõ hơn quy trình kỹ thuật và cách vận dụng vào thực tế. Qua từng buổi học, mỗi người dần hình thành kỹ năng chăm sóc vật nuôi, rèn luyện tính cẩn thận, kiên trì và ý thức tuân thủ các yêu cầu trong chăn nuôi.
Cô giáo Quàng Thị Lợi, Trường Cao đẳng Điện Biên, cho biết: Việc đào tạo chú trọng những kiến thức thiết thực, phù hợp với điều kiện chăn nuôi tại gia đình và địa phương. Bên cạnh lý thuyết, giảng viên tăng cường hướng dẫn thực hành để học viên nắm được kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh cho vật nuôi, từng bước vận dụng vào thực tế. Qua đó, học viên có thêm kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, tạo cơ hội phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống sau khi hoàn thành thời gian cai nghiện.
Trong thời gian đào tạo 3 tháng, học viên được tiếp cận kiến thức chuyên môn, thực hành kỹ năng và rèn luyện tác phong lao động theo yêu cầu của từng nghề. Sau khi hoàn thành khóa học, học viên sẽ được cấp chứng chỉ nghề trình độ sơ cấp. Đây là cơ sở để bổ sung năng lực nghề nghiệp, hỗ trợ quá trình tìm kiếm việc làm phù hợp sau khi trở về địa phương.
Đại úy Trần Anh Ninh, Phó Trưởng Cơ sở Cai nghiện ma túy tỉnh, cho biết: Các lớp đào tạo nghề giúp học viên có thêm lựa chọn cho tương lai, tạo môi trường rèn luyện ý thức, tinh thần trách nhiệm và sự tự tin. Khi được trang bị kiến thức, kỹ năng phù hợp, học viên có thêm cơ sở để tìm kiếm việc làm, phát triển kinh tế gia đình và chủ động hơn trong cuộc sống sau cai nghiện.
Trao một nghề là mở thêm một hướng đi, tạo sinh kế là giúp người sau cai có điều kiện đứng vững bằng sức lao động của mình. Khi kiến thức nghề nghiệp được gắn với cơ hội việc làm và sự đồng hành của gia đình, cộng đồng, hành trình tái hòa nhập sẽ có thêm những điểm tựa vững chắc. Qua đó, mỗi người có cơ hội xây dựng cuộc sống ổn định, sống có trách nhiệm với gia đình và xã hội, góp phần hạn chế tái nghiện, giữ gìn an ninh, trật tự trên địa bàn.
Bài, ảnh: Minh Thảo