Chiều muộn bên tuyến kè ven sông Nậm Rốm, phường Điện Biên Phủ, hai cậu bé chân trần vô tư đùa nghịch trên mái taluy bê tông nghiêng sát mép nước. Một em bám vào lan can để trèo lên, em còn lại đứng giữa những tấm bê tông dốc xuống mặt nước. Xung quanh không có người lớn trông coi.
Nhìn qua, đó có thể chỉ là trò chơi quen thuộc của trẻ nhỏ trong những ngày hè. Nhưng quan sát kỹ sẽ thấy nguy cơ tai nạn thương tích ở rất gần. Mặt kè có độ dốc lớn, nhiều vị trí nhẵn, trơn và thẳng xuống nước. Nếu trượt chân, trẻ rất khó tự leo ngược trở lại bởi mái bê tông dốc, thiếu điểm bám. Sau khi được nhắc nhở, hai em mới rời khỏi khu vực nguy hiểm để lên đường dạo phía trên. Câu chuyện nhỏ này gợi ra một vấn đề không nhỏ trong công tác bảo vệ trẻ em mỗi dịp hè. Khi năm học kết thúc, trẻ có nhiều thời gian vui chơi, trải nghiệm hơn. Song cũng chính thời điểm này, nguy cơ tai nạn thương tích, đuối nước, bạo lực, xâm hại trẻ em và những rủi ro trên môi trường mạng dễ phát sinh nếu thiếu sự quan tâm, giám sát của người lớn.
Điện Biên là tỉnh miền núi, địa hình chia cắt, nhiều sông, suối, ao hồ, công trình thủy lợi. Ở nhiều nơi, trẻ em vẫn có thói quen tự ra suối, ao, hồ, chơi ở khu vực bờ kè, công trình đang thi công hoặc những điểm tiềm ẩn mất an toàn. Với trẻ nhỏ, ranh giới giữa vui chơi và nguy hiểm đôi khi chỉ là một bước chân. Vì vậy, phòng ngừa tai nạn thương tích, nhất là đuối nước, không thể chỉ dừng ở lời nhắc chung chung mà cần bắt đầu từ việc người lớn nhận diện rõ từng nguy cơ quanh trẻ.
Cùng với tai nạn thương tích, bạo lực và xâm hại trẻ em vẫn là vấn đề đòi hỏi sự quan tâm thường xuyên của gia đình, nhà trường, chính quyền và cộng đồng. Khi trẻ thiếu kỹ năng tự bảo vệ, thiếu người để chia sẻ và thiếu sự quan sát tinh tế của người lớn, các em dễ rơi vào tình huống bị tổn thương. Chính vì vậy, trang bị kỹ năng cho trẻ em đang được nhiều địa phương, trường học trong tỉnh chú trọng triển khai trước và trong dịp hè.
Xã Pu Nhi hiện có trên 2.100 thiếu niên, nhi đồng. Đây là lực lượng cần được quan tâm, chăm lo để phát triển toàn diện cả về thể chất, tinh thần và kỹ năng sống. Hưởng ứng Tháng hành động Vì trẻ em năm 2026, địa phương đã tổ chức nhiều hoạt động truyền thông, tuyên truyền về quyền trẻ em, phòng ngừa bạo lực, xâm hại, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong xây dựng môi trường sống an toàn cho trẻ.
Đồng chí Nguyễn Thế Bắc, Trưởng Công an xã Pu Nhi cho biết: Lực lượng công an và an ninh cơ sở thường xuyên phối hợp với nhà trường, đoàn thể tuyên truyền tại các bản; tập trung hướng dẫn phụ huynh, người dân cách nhận diện, phòng ngừa và kịp thời báo tin khi phát hiện nguy cơ bạo lực, xâm hại trẻ em. Với công tác bảo vệ trẻ em, phòng ngừa từ sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi nhiều vụ việc nếu được phát hiện kịp thời sẽ tránh được hậu quả đáng tiếc.
Các buổi tuyên truyền về phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em được tổ chức tại trường học, khu dân cư với nội dung phù hợp lứa tuổi, dễ hiểu, dễ nhớ. Cách thức tuyên truyền không nặng tính áp đặt, mà hướng đến giúp trẻ biết nhận diện tình huống nguy hiểm, biết nói “không”, biết tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết.
Em Cà Lan Hương, học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS Pu Nhi chia sẻ: Qua các buổi tuyên truyền, em hiểu hơn về những nguy cơ có thể gặp trong cuộc sống hằng ngày, nhất là trong kỳ nghỉ hè. Chúng em được thầy cô hướng dẫn cách phòng tránh bạo lực, xâm hại, không tự ý đến sông, suối, ao, hồ khi không có người lớn đi cùng.
Bảo vệ trẻ em trước hết là giúp các em nhận diện được nguy cơ và biết cách ứng phó trong những tình huống không an toàn. Tuy nhiên, kỹ năng tự bảo vệ chỉ phát huy hiệu quả khi trẻ được sống trong môi trường an toàn, có sự quan tâm, đồng hành thường xuyên của gia đình, nhà trường và cộng đồng.
Thực tế cho thấy, nhiều nguy cơ đối với trẻ em bắt đầu từ sự chủ quan của người lớn: Nghĩ rằng con đã lớn nên có thể tự đi chơi; nghĩ rằng trẻ chỉ xem điện thoại cho vui; nghĩ rằng những nơi quen thuộc quanh nhà sẽ an toàn. Nhưng với trẻ em, kinh nghiệm sống còn hạn chế, khả năng phán đoán nguy hiểm chưa đầy đủ. Một bờ suối, một mái kè, một lời rủ rê trên mạng hay một hành vi thiếu chuẩn mực đều có thể trở thành nguy cơ nếu không được nhận diện và ngăn chặn kịp thời.
Từ ngày 1/6, hơn 200 nghìn học sinh trong toàn tỉnh chính thức bước vào kỳ nghỉ hè. Đây là khoảng thời gian để các em nghỉ ngơi, vui chơi, trải nghiệm sau một năm học tập. Tuy nhiên, để mùa hè thực sự trở thành những tháng ngày an toàn và ý nghĩa, rất cần sự quan tâm, đồng hành của gia đình, sự vào cuộc của chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư. Khi mỗi người lớn nâng cao trách nhiệm trong chăm sóc, bảo vệ trẻ em, những nguy cơ tai nạn thương tích, bạo lực, xâm hại sẽ được ngăn ngừa từ sớm, giúp các em có một mùa hè trọn vẹn với những ký ức đẹp của tuổi thơ.