ĐBP - Ngày 28/6 hằng năm - Ngày Gia đình Việt Nam - không chỉ là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp mà còn là thời điểm để mỗi người nhìn lại vai trò, trách nhiệm của mình trong việc xây dựng và giữ gìn tổ ấm. Trong dòng chảy của công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, gia đình càng khẳng định vị trí nền tảng, là “tế bào” lành mạnh quyết định sự phát triển bền vững của xã hội.
Gia đình từ lâu đã được nhìn nhận là nơi duy trì nòi giống, là môi trường đầu tiên và quan trọng nhất hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách con người. Không chỉ là chốn đi về, gia đình còn là nơi lưu giữ, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc; là “lá chắn” chống lại các tệ nạn xã hội; đồng thời cung cấp nguồn nhân lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Một xã hội muốn phát triển ổn định, bền vững thì trước hết phải có những gia đình bền vững, hạnh phúc.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt quan tâm đến vai trò của gia đình. Người khẳng định: “Quan tâm đến gia đình là đúng vì nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, gia đình tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt thì gia đình càng tốt hơn”. Tư tưởng đó không chỉ mang tính lý luận sâu sắc mà còn là định hướng xuyên suốt trong đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta.
Nhận thức rõ vai trò của gia đình, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng, đã lấy ngày 28/6 hằng năm là Ngày Gia đình Việt Nam. Đây không chỉ là dấu mốc mang ý nghĩa biểu tượng mà còn là lời nhắc nhở trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn xã hội trong việc xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc.
Thực tiễn lịch sử cho thấy, qua nhiều thế hệ, gia đình Việt Nam đã hình thành và phát triển với những chuẩn mực giá trị tốt đẹp, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa dân tộc. Đó là lòng yêu nước, yêu quê hương; là tinh thần đoàn kết, yêu thương, đùm bọc lẫn nhau; là sự thủy chung, hiếu nghĩa; là truyền thống hiếu học, cần cù, sáng tạo trong lao động; là ý chí kiên cường, bất khuất vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Chính những giá trị ấy đã được gìn giữ, vun đắp trong từng gia đình, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội Việt Nam.
Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của kinh tế - xã hội hiện nay, gia đình Việt Nam cũng đang đứng trước nhiều biến đổi và thách thức. Sự thay đổi về cấu trúc gia đình, tác động của kinh tế thị trường, nhịp sống hiện đại… đã làm cho mối quan hệ giữa các thành viên có phần lỏng lẻo hơn. Tình trạng ly hôn, ly thân gia tăng; bạo lực gia đình vẫn còn xảy ra ở một số nơi; khoảng cách thế hệ ngày càng rõ nét. Những biểu hiện chạy theo vật chất, đề cao lợi ích cá nhân, coi nhẹ giá trị tinh thần cũng đang ảnh hưởng tiêu cực đến nền tảng gia đình.
Sự chuyển biến từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường đã tạo ra những khác biệt về mức sống, thu nhập, từ đó dẫn đến những thay đổi trong nhận thức và lối sống. Nếu trước đây, người ta đề cao “ăn chắc mặc bền” thì nay xu hướng “ăn ngon mặc đẹp” trở nên phổ biến. Điều đó là tất yếu của sự phát triển, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải cân bằng giữa giá trị vật chất và tinh thần, tránh để vật chất chi phối, làm phai nhạt tình cảm gia đình.
Bên cạnh đó, vai trò của người phụ nữ trong gia đình và xã hội ngày càng được khẳng định. Không chỉ đảm đương việc nội trợ, chăm sóc con cái, phụ nữ hiện đại còn tích cực tham gia vào các hoạt động kinh tế - xã hội, đóng góp quan trọng vào sự phát triển chung. Tuy nhiên, ở một số gia đình, sự chia sẻ và thấu hiểu giữa vợ và chồng vẫn chưa tương xứng. Việc tôn trọng phụ nữ, thực hiện bình đẳng giới cần bắt đầu từ những điều giản dị, từ việc chia sẻ công việc hằng ngày, cùng nhau xây dựng gia đình ấm no, tiến bộ, hạnh phúc.
Trước những yêu cầu mới, việc xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc cần có sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi gia đình phải là một “pháo đài” vững chắc về đạo đức, văn hóa; mỗi thành viên cần ý thức rõ trách nhiệm của mình, biết yêu thương, sẻ chia, tôn trọng lẫn nhau. Cha mẹ cần làm gương cho con cái; con cái cần hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; vợ chồng cần đồng lòng, chung sức.
Nhân Ngày Gia đình Việt Nam, mỗi người hãy dành thời gian nhiều hơn cho gia đình; lắng nghe, thấu hiểu và vun đắp tình cảm. Đây cũng là dịp để các gia đình chia sẻ kinh nghiệm xây dựng gia đình văn hóa, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng.