Lũ dữ đi qua, để lại tan hoang, đặc biệt tại các xã vùng cao như: Xa Dung, Tìa Dình, Mường Luân, Na Son...Thiên tai đã cướp đi sinh mạng của 10 người, làm 14 người bị thương, hơn 1.000 ngôi nhà hư hỏng, hàng nghìn héc ta cây trồng bị vùi lấp; tài sản tích góp cả đời của nhiều hộ dân mất trắng.
Để giúp người dân sớm vực dậy, tái thiết cuộc sống sau thiên tai, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc với tinh thần khẩn trương, trách nhiệm và sẻ chia sâu sắc. Trung ương kịp thời ban hành “mệnh lệnh” nhằm khắc phục hậu quả, ổn định đời sống người dân. Nhiệm vụ đặt ra là xây mới 80 căn nhà; sửa chữa, cải tạo 241 căn nhà, cùng hệ thống hạ tầng được đầu tư đồng bộ. Trên cơ sở đó, tỉnh triển khai chiến dịch hành động “thần tốc”, quyết liệt cụ thể hóa chỉ đạo của Trung ương, đưa chủ trương nhanh chóng đi vào thực tiễn.
Nhằm sớm ổn định đời sống người dân vùng thiên tai, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã phát động đợt thi đua đột kích với chủ đề “30 ngày Thần tốc - Về đích”. Hàng trăm cán bộ, chiến sĩ được huy động về các bản bị ảnh hưởng, biến những nơi lũ dữ quét qua thành các công trường.
Nhớ lại thời điểm đó, Đại tá Trịnh Đức Thiêm, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cho biết: “Chúng tôi không trông chờ vào mặt bằng mà khi đường thông, có điều kiện để tập kết vật liệu là cán bộ, chiến sĩ bắt tay vào triển khai ngay. Vừa giải phóng mặt bằng, vừa thi công, đồng thời tập kết vật liệu đảm bảo phục vụ làm nhà mới cho bà con”.
Với tinh thần khẩn trương, mặt bằng được san gạt đến đâu, bộ đội giúp dân dựng nhà đến đấy. Sau hơn một tháng nỗ lực liên tục, các khu tái định cư đã cơ bản hoàn thành; hàng trăm căn nhà được xây mới, sửa chữa, giúp người dân di chuyển khỏi cảnh tạm bợ, từng bước ổn định cuộc sống sau thiên tai. Ngày 26/9 trở thành dấu mốc khó quên đối với người dân bản Háng Pu Xi (xã Xa Dung), khi khu tái định cư chính thức được khánh thành và đưa vào sử dụng. Giữa núi rừng, những ngôi nhà mái đỏ, tường sơn mới rực lên màu hy vọng. Trên nền đất bằng phẳng, 21 căn nhà được xây dựng khang trang, đồng bộ với hệ thống hạ tầng thiết yếu như: Đường giao thông, điện, nước sinh hoạt, mở ra một khởi đầu mới, ổn định và an toàn hơn cho bà con nơi đây.
Cơn lũ dữ đã cuốn trôi căn nhà gỗ mới dựng chưa đầy một năm cùng toàn bộ tài sản của gia đình bà Sùng Thị Dia. Sau thiên tai, gia đình bà được Nhà nước hỗ trợ xây dựng nhà mới tại khu tái định cư Háng Pu Xi. Hơn 3 tháng an cư nơi ở mới, cuộc sống dần ổn định, những mất mát của trận lũ lịch sử từng bước lùi lại phía sau. Trong niềm vui hiện rõ trên gương mặt, bà Sùng Thị Dia chia sẻ: “Có ngôi nhà mới vững chãi, gia đình tôi không còn nghĩ về những gì đã mất. Trong căn nhà này, cả nhà yên tâm cùng nhau gây dựng lại cuộc sống. Gia đình tôi biết ơn Đảng, Nhà nước và các chú bộ đội”.
Anh Mùa A Thi, Trưởng bản Háng Pu Xi cho biết: “Đến nay các hộ dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai đã cơ bản ổn định cuộc sống nơi ở mới. Bà con yên tâm an cư, tập trung lao động sản xuất, phát triển kinh tế gia đình; đồng thời thêm vững tin vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và sức mạnh đoàn kết cộng đồng trong hành trình xây dựng cuộc sống”.
Không riêng xã Xa Dung, đến nay, người dân vùng bị ảnh hưởng bởi thiên tai tại các xã: Na Son, Mường Luân, Tìa Dình, Sín Thầu... cũng đã an cư tại những khu vực ở mới an toàn. Bà con từng bước khôi phục sản xuất, vươn lên sau thiên tai, viết tiếp hành trình hồi sinh trên những vùng đất từng bị lũ dữ tàn phá.
Sau thiên tai, chính quyền các xã tập trung huy động nguồn lực để cải tạo, phục hồi canh tác tại các diện tích đất sản xuất bị mưa lũ tàn phá.
Ngay sau mưa lũ, Đảng ủy xã Na Son ban hành Nghị quyết số 05-NQ/ĐU ngày 15/8/2025 về phát triển cây ớt đối với diện tích ruộng bị ngập, vùi lấp do mưa lũ trên địa bàn xã. Trên cơ sở đó, chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận chuyển đổi cây trồng theo Nghị quyết, từng bước tái thiết sản xuất sau thiên tai.
Đầu tháng 12/2025, xã Na Son triển khai mô hình điểm nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 05-NQ/ĐU với quy mô 1ha. Tham gia mô hình, các hộ dân được hỗ trợ kỹ thuật, liên kết bao tiêu sản phẩm. Cây ớt được kỳ vọng trở thành cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp nông dân tiếp cận phương thức canh tác mới, mở ra hướng đi bền vững trong chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp, đặc biệt trên những diện tích bị thiên tai tàn phá.
Ông Lò Văn Bình, tổ 3, xã Na Son chia sẻ: “Trận mưa lũ lịch sử vừa qua đã vùi lấp hoàn toàn hơn 3.000m2 ruộng của gia đình. Khi thiên tai qua đi, tôi đã chủ động thuê máy cải tạo mặt bằng, đắp bờ, dọn thửa để sớm tái sản xuất. Khi xã triển khai mô hình trồng ớt xanh, tôi đăng ký tham gia. Được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn, đến nay gia đình đã hoàn thành khâu làm đất và xuống giống cây trồng mới trên diện tích ruộng bị thiệt hại do mưa lũ”.
Sau nhiều tháng nỗ lực, diện mạo các vùng bị ảnh hưởng bởi thiên tai đã đổi thay rõ nét. Người dân tại các khu tái định cư yên tâm sinh sống; sản xuất từng bước được khôi phục; trẻ em trở lại trường học; nhịp sống thường ngày trở lại. Trên vùng lũ, niềm tin đang được bồi đắp bằng những ngôi nhà mới, những ruộng vườn hồi sinh. Hành trình đó là minh chứng sinh động về tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và khát vọng vươn lên của nhân dân.