Cuối tuần, sân Trường THPT Phan Đình Giót (phường Điện Biên Phủ) trở nên rộn ràng khi nhiều nhóm học sinh lớp 12 tranh thủ thời gian nghỉ để chụp ảnh kỷ yếu. Từ lớp học, hành lang đến sân trường đều được tận dụng làm bối cảnh lưu giữ ký ức tuổi học trò. Các lớp chủ động lên kế hoạch từ sớm, chuẩn bị trang phục, phân công cụ thể nhằm bảo đảm không ảnh hưởng đến việc ôn thi và có được bộ ảnh chỉn chu. Nguyễn Tuấn Nam, học sinh lớp 12 Trường THPT Phan Đình Giót cho biết: "Lớp em thống nhất chụp kỷ yếu từ sớm để không ảnh hưởng đến việc ôn thi. Chúng em lên kế hoạch khá chi tiết, từ chọn địa điểm, trang phục đến phân công từng phần trong ngày. Ai cũng muốn có một bộ ảnh chỉn chu để sau này nhìn lại”.

Không dừng ở những khuôn hình truyền thống, nhiều lớp đầu tư xây dựng concept riêng cho bộ ảnh kỷ yếu. Từ lựa chọn chủ đề, bối cảnh đến chuẩn bị đạo cụ, trang phục đều được lên kế hoạch bài bản: Có lớp tái hiện không gian học đường với bảng đen, phấn trắng; có lớp theo đuổi phong cách trưởng thành với vest, áo dài; có nhóm sáng tạo theo từng nhóm bạn. Trần Minh Ngọc, học sinh lớp 12, Trường THPT Điện Biên Phủ cho biết: “Ngoài áo dài và đồng phục, lớp em chuẩn bị thêm một số trang phục để đa dạng hóa hình ảnh. Mỗi phần chụp đều được xây dựng theo chủ đề, từ ảnh tập thể, ảnh nhóm đến ảnh cá nhân. Chúng em mong muốn lưu giữ trọn vẹn dấu ấn, cảm xúc của khoảng thời gian học tập dưới mái trường”.

Chụp kỷ yếu hiện nay được tổ chức bài bản như một hoạt động có kịch bản chi tiết, thay vì chỉ là buổi chụp ảnh đơn lẻ. Nhiều lớp xây dựng lịch trình theo từng khung thời gian; phân chia nội dung từ ảnh thầy trò, tập thể, ảnh nhóm đến ảnh gia đình... mỗi phần gắn với bối cảnh, trang phục riêng. Tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, không gian chụp còn được đầu tư trang trí, thiệp mời được thiết kế chỉn chu gửi tới phụ huynh, bạn bè từ trước buổi chụp kỷ yếu chính thức. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho thấy các bạn học sinh cuối cấp ngày càng coi trọng hoạt động kỷ yếu trước thời điểm thi tốt nghiệp.

Từ đầu tháng 3, nhu cầu chụp kỷ yếu tăng nhanh khiến thị trường dịch vụ trên địa bàn bước vào cao điểm sôi động. Nhiều studio đã kín lịch đặt hàng từ trước đó một đến hai tháng. Các gói dịch vụ ngày càng đa dạng, từ chụp ảnh, trang điểm, cho thuê trang phục đến quay video, đáp ứng xu hướng đầu tư bài bản của học sinh. Anh Huỳnh Thế Cường, thợ chụp ảnh ở phường Điện Biên Phủ cho biết: "Lịch chụp kỷ yếu thường dày đặc vào cuối tuần. Nhiều lớp phải đặt sớm studio mới có thể sắp xếp được. Bên cạnh ekip chính, nhu cầu thuê nhiếp ảnh riêng để ghi lại khoảnh khắc cá nhân gia tăng nên nhiều studio rơi vào tình trạng kín lịch kéo dài trong mùa cao điểm".

Ở góc độ gia đình, việc chụp kỷ yếu được nhìn nhận là cần thiết nhưng cần cân nhắc hợp lý. Nhiều phụ huynh ủng hộ con lưu giữ kỷ niệm, song định hướng lựa chọn dịch vụ phù hợp, tránh cầu kỳ, tốn kém; giá trị cốt lõi vẫn là ý nghĩa của những khoảnh khắc tuổi học trò.

Bên cạnh sự sôi động của thị trường, rủi ro cũng nảy sinh khi nhiều học sinh thuê thợ chụp riêng để ghi lại khoảnh khắc cá nhân. Lợi dụng nhu cầu này, một số đối tượng quảng cáo dịch vụ hấp dẫn trên mạng xã hội, yêu cầu đặt cọc khoảng 1/3 giá trị gói chụp để giữ lịch. Em Nguyễn Đức Minh, học sinh Trường THPT Phan Đình Giót cho biết: Bản thân đã chuyển 500 nghìn đồng tiền cọc cho gói chụp 1,5 triệu đồng sau một thỏa thuận qua mạng. Nhưng đến ngày chụp, gọi điện lại không liên lạc được, nhắn tin cũng không có phản hồi”.

Tình huống tương tự cũng xảy ra đối với Mai Thu Hà và Nguyễn Huyền Trang, học sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn. Sau khi chuyển tiền đặt cọc, đến sát ngày chụp, người nhận chụp không xuất hiện, mất luôn tiền đặt cọc, kế hoạch chụp ảnh cá nhân buộc phải hủy bỏ.

Theo anh Huỳnh Thế Cường, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các giao dịch thiếu ràng buộc. Phần lớn thỏa thuận chỉ thực hiện qua tin nhắn, không có hợp đồng, không xác thực rõ thông tin bên cung cấp dịch vụ; vì vậy khi xảy ra sự cố, hầu như không có cơ sở để bảo vệ quyền lợi.

Trong bối cảnh kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến diễn ra sớm hơn, vào ngày 11 – 12/6, việc nhiều lớp chủ động chụp kỷ yếu từ tháng 3 được xem là lựa chọn hợp lý. Cách làm này giúp học sinh sắp xếp thời gian, giảm áp lực khi bước vào giai đoạn ôn tập cao điểm. Theo cô giáo Nguyễn Thúy Hạnh, giáo viên chủ nhiệm lớp 12C7, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn chia sẻ: "Chụp kỷ yếu sớm là xu hướng tích cực nếu được tổ chức khoa học. Nhà trường luôn ủng hộ việc lưu giữ kỷ niệm, đồng thời nhắc nhở học sinh cân đối thời gian, giữ tinh thần ổn định để tập trung cho kỳ thi sắp tới".

Thực tế cho thấy, ưu tiên các đơn vị có thông tin minh bạch, hạn chế giao dịch qua tài khoản không xác thực, nhất là khi thuê thợ chụp riêng, sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tránh những sự cố đáng tiếc. Để những khoảnh khắc kỷ yếu thực sự trọn vẹn, việc lựa chọn dịch vụ uy tín, thỏa thuận rõ ràng và cân đối thời gian học tập là điều học sinh cần đặc biệt lưu ý.