Công tác giảm nghèo là một trong những kết quả nổi bật sau 5 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nếu như năm 2021, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh còn 34,9% thì đến năm 2024 giảm xuống 21,29%, dự ước hết năm 2025 còn 17,66%. Có được kết quả đó, nhiều mô hình sinh kế, hỗ trợ phát triển sản xuất đã được triển khai hiệu quả.

Đơn cử như dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng chăn nuôi gà HʼMông thương phẩm triển khai tại địa bàn Mường Ảng từ tháng 10/2024. Gần 12 nghìn con gà H’Mông đã được bàn giao cho hơn 250 hộ gia đình. Đến nay, mô hình tiếp tục được duy trì, mở rộng tại địa phương nhờ phát huy hiệu quả, trở thành hướng phát triển sinh kế phù hợp, mang lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

Ông Lý Giống Khá, Bí thư Chi bộ bản Tát Hẹ, xã Mường Ảng chia sẻ: Tham gia dự án, ngoài được hỗ trợ con giống, thức ăn chăn nuôi, hóa chất sát trùng, chế phẩm sinh học, vắc xin, bà con được tập huấn kỹ thuật chăm sóc, phát triển giống gà H’Mông tại gia đình. Qua kiến thức học tập theo cách “cầm tay chỉ việc”, các hộ nắm vững kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng gà theo từng giai đoạn, các biện pháp cơ bản vệ sinh phòng bệnh cho gà, việc điều trị một số bệnh thường gặp... để đảm bảo gà phát triển tốt nhất.

Bên cạnh dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng chăn nuôi gà HʼMông thương phẩm, căn cứ điều kiện thực tiễn từng địa bàn, tỉnh triển khai các mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện tự nhiên, tập quán sản xuất của đồng bào dân tộc thiểu số, như: trồng cây sa nhân dưới tán rừng, trồng bí xanh, cây dược liệu, mô hình chăn nuôi trâu, bò sinh sản... Theo thống kê, giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh đã triển khai trên 320 mô hình, dự án giảm nghèo, hỗ trợ phát triển sản xuất cho hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều mô hình được nhân rộng nhờ phát huy hiệu quả, giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất, từng bước chuyển từ sản xuất tự cung, tự cấp sang sản xuất hàng hóa gắn với thị trường.

Cùng với phát triển sinh kế, công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài nhằm nâng cao đời sống người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bình quân mỗi năm, tỉnh đào tạo nghề cho hơn 9.000 lao động, giải quyết việc làm hơn 10.000 lao động, trong đó phần lớn là lao động thuộc hộ nghèo, cận nghèo. Nhiều lao động sau đào tạo tìm được việc làm ổn định tại các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh, một số lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, từng bước tiếp cận phương thức lao động mới, nâng cao thu nhập. Nhờ đó, thu nhập bình quân đầu người năm 2021 đạt 21,84 triệu đồng; đến năm 2025 ước đạt 54 triệu đồng.

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tỉnh đặc biệt chú trọng cải thiện điều kiện sống căn bản cho người dân, nhất là vấn đề nhà ở. Giai đoạn 2021 - 2025, từ các chương trình, chính sách và nguồn lực xã hội hóa, tỉnh đã hỗ trợ xây dựng, sửa chữa hàng nghìn căn nhà cho hộ nghèo, cận nghèo. Đặc biệt, qua các chương trình do Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các bộ, ngành Trung ương phát động, tỉnh Điện Biên đã triển khai hỗ trợ nhà ở cho hơn 22.000 hộ nghèo, giúp người dân yên tâm lao động sản xuất, chăm lo con cháu học hành, tạo động lực vươn lên trong cuộc sống.

Ông Lò Văn Ngơi, bản Na Hý, xã Thanh Nưa phấn khởi chia sẻ: Cuối tháng 12/2025, gia đình tôi được chuyển vào sinh sống trong căn nhà Đại đoàn kết khang trang, kiên cố, do các cấp, ngành quan tâm hỗ trợ kinh phí, người dân trong bản chung tay góp ngày công xây dựng. Có nhà ở ổn định, gia đình không còn lo mưa gió như trước, yên tâm tập trung phát triển kinh tế, nuôi dạy con cái, từng bước cải thiện đời sống.

Nâng cao đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn thể hiện qua khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Đến nay, 98% đồng bào dân tộc thiểu số tham gia bảo hiểm y tế, 100% hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ tham gia bảo hiểm y tế. Trong lĩnh vực giáo dục, tỉnh chú trọng đầu tư cơ sở vật chất trường lớp học vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thực hiện đầy đủ chính sách hỗ trợ học sinh theo quy định. Đến nay, tỷ lệ trẻ em dân tộc thiểu số đi học đúng độ tuổi đạt trên 87%, công tác phổ cập giáo dục tiếp tục được duy trì.

Hạ tầng kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số được đầu tư ngày càng đồng bộ. 100% xã có đường ô tô đến trung tâm xã được cứng hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, phát triển sản xuất. Tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt 94%. Hệ thống thông tin cơ sở được quan tâm đầu tư, giúp người dân tiếp cận kịp thời chủ trương, chính sách và thông tin phục vụ sản xuất, đời sống...

Diện mạo Điện Biên hôm nay đang từng ngày thay đổi. Từng nếp nhà kiên cố nơi bản làng vùng cao đến đời sống người dân không ngừng được cải thiện... Đó là kết quả của quá trình triển khai đồng bộ chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Trung ương, của tỉnh, trong đó các chương trình mục tiêu quốc gia giữ vai trò quan trọng, góp phần cải thiện đời sống nhân dân, thúc đẩy phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.