Theo tín ngưỡng dân gian, Táo quân gồm ba vị thần cai quản bếp núc, giữ gìn nề nếp gia đình và ghi nhận công – tội của mỗi nhà. Bởi vậy, lễ cúng ông Công – ông Táo không chỉ là nghi thức tâm linh mà còn là dịp để mỗi gia đình nhìn lại một năm đã qua, gửi gắm mong ước cho năm mới thuận hòa, may mắn.

Ghi nhận của phóng viên, trong sáng 23 tháng Chạp âm lịch tại các chợ dân sinh trên địa bàn phường Điện Biên Phủ, lượng người mua sắm tăng mạnh. Các hàng bán cá chép đỏ, vàng mã, mũ áo Táo quân, hương hoa bày bán dày đặc. Người mua, người bán trao đổi, tạo không khí sôi động từ sớm. Năm nay, giá cá chép phục vụ lễ cúng dao động khoảng từ 15.000 đến 25.000 đồng/3 con, tùy kích cỡ.

Cùng với việc mua sắm lễ vật, nhiều gia đình cũng tranh thủ dọn dẹp bếp, lau dọn bàn thờ, sắp xếp lại không gian sinh hoạt với quan niệm “bếp ấm – nhà yên”, tiễn Táo quân về trời trong sự trang nghiêm, thành kính. Như thường lệ nhiều năm nay, gia đình bà Trần Thị Hợi, tổ dân phố 3, phường Điện Biên Phủ chuẩn bị lễ cúng từ sớm. Mâm lễ được bày biện đầy đủ hương, hoa, nước, trầu cau, mâm cơm, vàng mã, mũ áo Táo quân và cá chép sống.

Bà Hợi chia sẻ: “Năm nào gia đình tôi cũng làm lễ cúng ông Công – ông Táo rất chu đáo. Đây là nét đẹp truyền thống nên con cháu trong nhà đều được nhắc nhở cùng chuẩn bị. Không chỉ là lễ tiễn Táo quân, mà còn là dịp để cả nhà quây quần, dọn dẹp bếp núc sạch sẽ, sửa soạn cho những ngày Tết sắp tới. Tôi luôn dạy các cháu phải làm lễ bằng sự thành tâm, không cần mâm cao cỗ đầy nhưng phải gọn gàng, ấm cúng".

Tại các điểm thả cá trên sông Nậm Rốm, nhiều gia đình mang cá chép đến phóng sinh sau khi hoàn tất nghi lễ, người dân đã có ý thức hơn trong việc thu gom túi đựng, không xả rác xuống sông.

Chị Đinh Thị Hương, tổ dân phố 23, phường Điện Biên Phủ chia sẻ “Dù bận công việc cuối năm nhưng gia đình tôi vẫn giữ thói quen cúng ông Táo. Sau khi thắp hương xong, tôi đưa các con đi thả cá để các cháu hiểu thêm về phong tục truyền thống. Tôi cũng nhắc các cháu sau khi thả cá, không vứt túi nilon xuống sông để giữ môi trường sạch đẹp”.

Theo phong tục, lễ cúng ông Công – ông Táo thường được tiến hành trong ngày 23 tháng Chạp âm lịch, một số gia đình có thể cúng sớm từ ngày 21 hoặc 22 tháng Chạp. Các khung giờ được nhiều người lựa chọn là giờ Mão, giờ Thìn, giờ Tỵ hoặc giờ Ngọ; trong đó giờ Tỵ và giờ Ngọ được xem là thuận lợi theo quan niệm dân gian.

Cùng với nhịp sống hiện đại, cách thức tổ chức nghi lễ có thể linh hoạt hơn, song giá trị cốt lõi của tục cúng ông Công – ông Táo vẫn được người dân Điện Biên gìn giữ. Đó không chỉ là nét đẹp tín ngưỡng mà còn là sợi dây kết nối các thế hệ trong gia đình, nhắc nhớ về đạo lý, nề nếp và những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp mỗi độ tết đến, xuân về.