Quyết liệt từ khâu kiểm tra, xử lý

Những chuyến xe chở thực phẩm không rõ nguồn gốc, những thùng xốp chứa thịt, nội tạng động vật bốc mùi hôi thối đến các lô hàng không có giấy tờ chứng minh xuất xứ... liên tiếp bị lực lượng chức năng phát hiện, ngăn chặn trước khi kịp đưa ra thị trường. 

Theo đó, rạng sáng 27/5/2026, trên quốc lộ 279, đoạn qua bản Tân Lập, xã Quài Tở, Đội Quản lý thị trường số 2 phối hợp với Tổ công tác thực hiện Kế hoạch số 1266 của Công an tỉnh kiểm tra một xe khách lưu thông trên tuyến. Kết quả kiểm tra phát hiện 475kg mỡ động vật đã biến đổi màu sắc, bốc mùi hôi thối. Tại thời điểm kiểm tra, lái xe không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của lô hàng.

Ông Hoàng Trung Tuyên, Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 2 (Chi cục Quản lý thị trường tỉnh) cho biết: “Khối lượng vi phạm lên tới gần nửa tấn. Nếu không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, toàn bộ số mỡ động vật này có thể đã được đưa vào chế biến, tiêu thụ trên thị trường. Đây là nguy cơ rất nghiêm trọng bởi nguyên liệu đã biến đổi chất lượng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, gây mất an toàn thực phẩm và rất khó kiểm soát khi đã lưu thông”.

Vụ việc trên không phải là cá biệt. Ngày 14/1/2026, Đội Quản lý thị trường số 2 cũng phát hiện một phương tiện vận chuyển hơn 384kg thực phẩm tươi sống gồm: Lòng lợn, thịt gà, vịt, nội tạng dê, xúc xích, trứng gà non, chim cút... được cất giấu trong các thùng xốp. Toàn bộ số hàng hóa đều không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ và đã bị lập hồ sơ xử lý theo quy định của pháp luật.

Đến ngày 10/2/2026, tại Km379+250, thuộc địa phận xã Quài Tở, lực lượng chức năng liên tiếp phát hiện 4 vụ vận chuyển thực phẩm và hoa quả không rõ nguồn gốc, chưa qua kiểm định an toàn thực phẩm với tổng khối lượng gần 1 tấn, gồm: Thịt lợn, vịt, chân vịt cùng nhiều loại hoa quả.

Những vụ việc liên tiếp được phát hiện trong thời gian ngắn cho thấy tình trạng vận chuyển, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn vẫn diễn biến phức tạp. Các đối tượng lợi dụng nhu cầu tiêu dùng lớn, hoạt động vào thời điểm đêm khuya hoặc rạng sáng, sử dụng xe khách, xe tải để vận chuyển nhằm qua mắt lực lượng chức năng.

Theo thống kê của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, từ đầu năm 2026 đến nay, cơ quan chức năng đã buộc tiêu hủy 637 sản phẩm thực phẩm bao gói sẵn (ngô, hạt hướng dương, bánh cá, xúc xích, kẹo...), 145kg thực phẩm, gần 385kg hoa quả, hơn 2.400kg động vật, sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc xuất xứ, không bảo đảm điều kiện lưu thông trên thị trường.

Ông Nguyễn Minh Cường, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh cho biết: Điều đáng lo ngại là những lô hàng này khi được đưa vào thị trường thì việc truy xuất, thu hồi rất khó khăn, trong khi hậu quả đối với sức khỏe người tiêu dùng là rất lớn. Vì vậy, lực lượng Quản lý thị trường sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng, tăng cường kiểm tra đột xuất, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bảo vệ an toàn cho người tiêu dùng.

Xây dựng thị trường thực phẩm an toàn

“Kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là giải pháp cấp thiết nhưng chưa phải là giải pháp căn cơ. Muốn ngăn chặn nguy cơ thực phẩm bẩn từ sớm, từ xa, không để thực phẩm không bảo đảm an toàn có cơ hội len lỏi vào thị trường, cần triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa, kiểm soát và giám sát xuyên suốt toàn bộ chuỗi sản xuất, lưu thông và tiêu dùng” - ông Nguyễn Minh Cường, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, phần lớn các vụ vi phạm đều xuất phát từ việc các tổ chức, cá nhân cố tình kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ để thu lợi bất chính. Trong khi đó, không ít người tiêu dùng vẫn còn tâm lý lựa chọn hàng hóa theo giá rẻ, chưa quan tâm đúng mức đến nguồn gốc, nhãn mác, điều kiện bảo quản hay hạn sử dụng của sản phẩm. Đây là những yếu tố tạo điều kiện để thực phẩm kém chất lượng có cơ hội len lỏi vào thị trường.

Khắc phục tình trạng này, cùng với việc tăng cường kiểm tra, kiểm soát, lực lượng chức năng tỉnh đã đẩy mạnh phổ biến các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm; hướng dẫn các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực hiện đúng quy trình, điều kiện bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và ký cam kết không kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Từ đầu năm 2026 đến nay, gần 1.700 lượt tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh đã được tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an toàn thực phẩm. Công tác truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng cũng được tăng cường, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của các cơ sở kinh doanh cũng như người tiêu dùng.

Ông Nguyễn Minh Cường, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh cho biết: Đấu tranh với thực phẩm bẩn là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành chức năng. Tuy nhiên, quan trọng hơn cả là xây dựng ý thức tự giác chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh và hình thành văn hóa tiêu dùng an toàn trong xã hội. Chỉ khi người sản xuất, kinh doanh không đánh đổi sức khỏe cộng đồng để trục lợi và người tiêu dùng kiên quyết tẩy chay thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ thì thực phẩm bẩn mới thực sự không còn "đất sống".