Từ sáng sớm, khi sương còn giăng mờ, những người trồng hoa, cây cảnh đã có mặt ngoài vườn. Người tỉ mẩn tỉa cành, tỉa lá, người kiểm tra sâu bệnh, người bón phân, điều chỉnh nước tưới để cây sinh trưởng đúng nhịp. Hoa cúc, hoa ly, thược dược, đào cảnh, quất… mỗi loại đều có đặc tính riêng, đòi hỏi sự chăm sóc cẩn thận và khác nhau. Chỉ cần lơ là một khâu nhỏ, hoa có thể nở sớm hoặc muộn, kéo theo công sức cả vụ gần như mất trắng vì giá trị hoa sụt giảm nghiêm trọng.

Tại xã Thanh Nưa, một trong những địa phương có nhiều diện tích trồng hoa, cây cảnh; gia đình bà Nguyễn Thị Bảy trồng hơn 2.000m² các loại hoa, cây cảnh phục vụ thị trường Tết như hồng, cúc, ly, đào cảnh, quất. Trên khu vườn được quy hoạch gọn gàng, mỗi loại hoa, cây cảnh được bố trí diện tích phù hợp với đặc tính sinh trưởng, vừa thuận tiện chăm sóc, vừa bảo đảm sản lượng và chất lượng khi xuất bán.

Theo bà Nguyễn Thị Bảy, trồng hoa, cây cảnh Tết đòi hỏi sự tỉ mỉ và theo dõi sát sao từng ngày. Với hoa hồng, hoa cúc cần chú trọng khâu cắt tỉa, phòng trừ sâu bệnh để cây ra hoa đều, màu sắc đẹp; hoa ly phải điều chỉnh nước tưới, nhiệt độ để tránh nở sớm; còn đào, quất lại cần tính toán kỹ thời điểm tuốt lá, tạo dáng để cây ra hoa, kết quả đúng dịp. “Mỗi loại một cách chăm, không thể làm qua loa. Chỉ cần sai nhịp là ảnh hưởng cả vụ.” - bà Bảy chia sẻ.

Nhờ tích lũy kinh nghiệm qua nhiều năm và chủ động đầu tư cải tạo đất, lựa chọn giống phù hợp, vườn hoa của gia đình bà Nguyễn Thị Bảy năm nào cũng sinh trưởng tốt, cho sản phẩm ổn định. Nhiều thương lái và người dân trong vùng thường đến đặt mua từ sớm, nhất là các loại hoa cúc, ly và quất cảnh. Thu nhập từ vụ hoa, cây cảnh Tết trở thành nguồn kinh tế quan trọng, giúp gia đình có điều kiện trang trải chi tiêu cuối năm và tái đầu tư cho vụ sau.

Những năm gần đây, nhu cầu chơi hoa, cây cảnh trong dịp Tết của người dân ngày càng đa dạng. Không chỉ dừng lại ở những loại hoa truyền thống, thị trường còn đón nhận thêm nhiều giống hoa mới, mẫu mã phong phú, phù hợp với nhiều không gian từ nhà ở, cơ quan đến các khu dịch vụ, du lịch. Nắm bắt xu hướng đó, người trồng hoa trên địa bàn tỉnh cũng linh hoạt trong lựa chọn giống, vừa giữ những loại hoa truyền thống, vừa thử nghiệm các giống mới để đáp ứng thị hiếu và nâng cao giá trị kinh tế.

Tuy vậy, trồng hoa Tết không dễ dàng. Khác với nhiều loại cây trồng, hoa và cây cảnh chịu tác động rất lớn của thời tiết. Chỉ một đợt rét đậm kéo dài hoặc mưa trái mùa cũng có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng, làm giảm chất lượng hoa. Vì thế, bên cạnh kinh nghiệm truyền thống, nhiều hộ đã chủ động áp dụng tiến bộ kỹ thuật, sử dụng nhà lưới, che phủ nilon, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hợp lý để hạn chế rủi ro, bảo đảm hoa nở đúng thời điểm.

Tại bản Bó, xã Thanh Nưa, chị Lò Thị Nương là một trong những hộ trồng đào cảnh có kinh nghiệm. Năm nay, gia đình chị trồng khoảng 200 gốc đào, tập trung chủ yếu vào đào thế và đào tán tròn phục vụ nhu cầu chơi Tết của người dân. Thời điểm này, chị Nương đang tiến hành tỉa lá, uốn cành, tạo dáng cho cây, đồng thời theo dõi sát diễn biến thời tiết để điều chỉnh tiến độ chăm sóc phù hợp. Theo chị, công đoạn tỉa lá đóng vai trò đặc biệt quan trọng, quyết định việc đào có ra hoa đúng dịp hay không. Nếu tỉa sớm, hoa dễ nở trước Tết; còn muộn quá, đào có thể trổ hoa không kịp, làm giảm giá trị.

Gắn bó với nghề trồng đào nhiều năm, chị Lò Thị Nương chia sẻ, trồng đào cảnh đòi hỏi sự kiên trì và tỉ mỉ hơn so với nhiều loại cây trồng khác. Từ khâu chọn giống, làm đất đến tạo thế, tạo dáng đều cần sự tính toán kỹ lưỡng. Bên cạnh đó, chi phí đầu tư ban đầu khá lớn, thời gian chăm sóc kéo dài, trong khi rủi ro do thời tiết luôn tiềm ẩn. Tuy nhiên, nếu đào nở đẹp, đúng dịp, giá bán ổn định thì đây vẫn là hướng phát triển kinh tế mang lại hiệu quả khá cho nhiều hộ dân. Hiện nay, một số tiểu thương đã liên hệ đặt đào phục vụ dịp Tết sắp tới.

Thực tế sản xuất cho thấy, dù nhiều vất vả và rủi ro, nghề trồng hoa và cây cảnh vẫn thu hút ngày càng nhiều hộ dân tham gia. Bởi lẽ, so với các loại cây trồng truyền thống, hoa, cây cảnh cho giá trị cao hơn trên cùng một diện tích đất, đặc biệt vào dịp Tết. Khi thị trường ổn định, người trồng có thể chủ động tính toán thời vụ, phân bổ chi phí và công chăm sóc hợp lý để nâng cao hiệu quả. Chính sự nhạy bén trong nắm bắt nhu cầu, kết hợp kinh nghiệm sản xuất tích lũy qua từng vụ đã giúp nhiều hộ mạnh dạn đầu tư, từng bước coi hoa, cây cảnh là hướng phát triển kinh tế lâu dài, góp phần cải thiện thu nhập.

Theo tính toán của người trồng hoa, hiệu quả kinh tế từ hoa, cây cảnh cao hơn rõ rệt so với nhiều loại cây trồng truyền thống. Trung bình, với khoảng 1.000m² đất canh tác, mỗi vụ hoa, cây cảnh có thể mang lại nguồn thu từ 20 – 25 triệu đồng, tùy loại cây và thời điểm tiêu thụ. Những hộ đầu tư bài bản, lựa chọn giống phù hợp, nắm vững kỹ thuật và có đầu ra ổn định còn đạt mức thu nhập từ 100 – 150 triệu đồng mỗi năm.

Khi Tết đến gần, nhịp sống ở vùng lòng chảo Điện Biên càng trở nên hối hả. Người trồng hoa vừa tất bật chăm sóc, vừa thấp thỏm chờ đợi thời tiết thuận hòa, thị trường ổn định để vụ hoa Tết trọn vẹn niềm vui. Từ những bàn tay cần mẫn nơi ruộng vườn, sắc xuân được ươm mầm, chắt chiu từng ngày. Để rồi, khi Tết về, những chậu hoa, cây cảnh từ vùng lòng chảo sẽ theo người mua mang hương sắc mùa xuân đến từng nếp nhà.