Nhìn lại bức tranh tai nạn lao động trong 3 năm gần đây cho thấy xu hướng giảm khá rõ nét. Trong khu vực có quan hệ lao động, năm 2024 toàn tỉnh xảy ra 4 vụ tai nạn lao động làm 5 người bị nạn, trong đó 4 người tử vong. Năm 2025 số vụ tai nạn lao động giảm còn 1 vụ, số nạn nhân giảm còn 2 người và số người tử vong giảm còn 2 người (tương đương giảm 75%, số nạn nhân giảm 60% và số người tử vong giảm 50%). Sang 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh ghi nhận 1 vụ tai nạn lao động làm 1 người bị nạn.

Đối với khu vực lao động không có quan hệ hợp đồng lao động, kết quả chuyển biến tích cực hơn. Năm 2024, toàn tỉnh xảy ra 11 vụ làm 11 người bị nạn, trong đó 6 người tử vong và 5 người bị thương nặng. Năm 2025, số vụ giảm xuống còn 10 vụ, không có trường hợp tử vong. Đặc biệt, 6 tháng đầu năm 2026 chỉ ghi nhận 1 vụ tai nạn lao động, giảm tới 90% số vụ và số nạn nhân so với cùng kỳ năm trước. Nếu so với năm 2024, số vụ tai nạn lao động đã giảm tới hơn 90%. Nhiều đơn vị, doanh nghiệp điển hình trong đảm bảo an toàn lao động như Công ty Cổ phần Cao su Điện Biên; Điện lực Điện Biên; Công ty Cổ phần Cấp nước...

Dù số vụ tai nạn lao động đã giảm đáng kể song mỗi vụ việc xảy ra đều để lại hậu quả nặng nề. Điển hình là vụ tai nạn lao động xảy ra ngày 10/1/2026 tại xã Chiềng Sinh. Trong quá trình thi công tuyến đường bê tông và rãnh thoát nước trên địa bàn, một bức tường rào ven đường bất ngờ đổ sập, vùi lấp 2 công nhân đang làm việc. Hậu quả, làm 2 người tử vong tại chỗ. Vụ việc là lời cảnh báo về những nguy cơ mất an toàn luôn tiềm ẩn trong hoạt động xây dựng nếu công tác khảo sát, đánh giá rủi ro và giám sát thi công không thực hiện chặt chẽ.

Tại nhiều công trình xây dựng nhà ở dân dụng, công trình nhỏ lẻ trên địa bàn tỉnh, việc chấp hành các quy định về an toàn, vệ sinh lao động còn những hạn chế nhất định. Do quy mô nhỏ, thời gian thi công ngắn, sử dụng lao động thời vụ và thiếu sự giám sát chuyên môn nên không ít chủ công trình chưa thực sự quan tâm đến công tác bảo đảm an toàn lao động. Việc trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân như mũ, giày, găng tay bảo hộ chưa thực hiện đầy đủ. Thực tế cho thấy, khu vực xây dựng dân dụng, công trình riêng lẻ vẫn là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro nhưng lại khó kiểm soát do phân tán, quy mô nhỏ và thường xuyên thay đổi lao động.

Tai nạn lao động không chỉ gây tổn thất về con người mà còn kéo theo những thiệt hại kinh tế đáng kể. Năm 2025, khoản bồi thường, trợ cấp cho tai nạn lao động trong khu vực có quan hệ lao động lên tới 646 triệu đồng. Trong khi đó, 6 tháng đầu năm 2026, chi phí thiệt hại do tai nạn lao động được ghi nhận khoảng 290 triệu đồng, cho thấy hậu quả của tai nạn lao động không dừng lại ở nỗi đau của gia đình nạn nhân mà ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Kết quả giảm tai nạn lao động từ nhiều nguyên nhân. Trong đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động được triển khai thường xuyên; các cơ quan chức năng tăng cường thanh tra, kiểm tra tại các lĩnh vực có nguy cơ cao như xây dựng, giao thông, điện lực, khai thác khoáng sản và sản xuất vật liệu xây dựng. Các doanh nghiệp ngày càng quan tâm hơn đến việc huấn luyện an toàn lao động, trang bị phương tiện bảo hộ cá nhân, xây dựng quy trình làm việc an toàn và chủ động kiểm soát các yếu tố nguy hiểm tại nơi làm việc.

Là một trong những điểm sáng trong công tác bảo đảm an toàn lao động, Công ty Cổ phần Cao su Điện Biên hiện có gần 900 lao động, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số. Đặc thù công việc thường xuyên ở ngoài trời, trên đồi, địa bàn rộng khiến nguy cơ mất an toàn luôn hiện hữu. Vì vậy, công ty xác định phòng ngừa tai nạn, bảo vệ sức khỏe người lao động phải được thực hiện thường xuyên, từ những khâu nhỏ nhất trong quá trình sản xuất.

Theo ông Nguyễn Công Tám, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Cao su Điện Biên, cùng với tuyên truyền, phổ biến quy định về an toàn vệ sinh lao động, Công ty thường xuyên tổ chức huấn luyện, kiểm tra việc chấp hành quy trình làm việc, sử dụng trang thiết bị bảo hộ; đồng thời chủ động rà soát, nhận diện các nguy cơ mất an toàn để có biện pháp phòng ngừa. Qua đó, nâng cao ý thức tự bảo vệ mình và đồng nghiệp của người lao động, góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, ổn định.

Bên cạnh việc thực hiện nghiêm quy định về an toàn lao động của doanh nghiệp và người lao động cần siết chặt công tác quản lý nhà nước về an toàn lao động. Thực tế tỷ lệ doanh nghiệp thực hiện chế độ báo cáo tai nạn lao động còn thấp, năm 2025 chỉ đạt khoảng 8%, trong khi 6 tháng đầu năm 2026 mới đạt khoảng 9%. Điều này ảnh hưởng đến việc tổng hợp, đánh giá đầy đủ tình hình tai nạn lao động trên địa bàn tỉnh... Từ thực tiễn tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp cho thấy, bảo đảm an toàn lao động không thể chỉ dừng ở từng đợt tuyên truyền, mà cần trở thành nhiệm vụ thường xuyên, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu và từng người lao động.

Tại lễ phát động Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động và Tháng công nhân tỉnh Điện Biên năm 2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đoạt nhấn mạnh, công tác an toàn vệ sinh lao động, không chỉ nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe người lao động mà còn là điều kiện tiên quyết để phát triển bền vững. Vì vậy, an toàn lao động phải trở thành yêu cầu bắt buộc, là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp. Người đứng đầu phải trực tiếp chịu trách nhiệm về công tác an toàn lao động; đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra, nhất là đối với những lĩnh vực, ngành nghề có nguy cơ cao, kịp thời phát hiện và khắc phục các nguy cơ mất an toàn ngay từ cơ sở.

Tai nạn lao động vẫn luôn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra, nhất là tại các công trình xây dựng tư nhân, lĩnh vực sản xuất có yếu tố nguy hiểm và khu vực lao động tự do. Vì vậy, cùng với sự vào cuộc của cơ quan quản lý nhà nước, mỗi doanh nghiệp, người sử dụng lao động và người lao động cần nâng cao hơn nữa ý thức chấp hành các quy định về an toàn lao động, chủ động phòng ngừa rủi ro, góp phần duy trì đà giảm tai nạn lao động và xây dựng môi trường làm việc an toàn, bền vững.