Vừa rửa tay bên vòi nước mới, bà Lò Thị Xuân, người dân bản Phiêng Hin, xã Chiềng Sinh phấn khởi chia sẻ: “Trước đây mỗi khi bước vào mùa khô, nước ở khe cạn dần, nhiều hộ phải thay nhau đi lấy nước, sinh hoạt rất vất vả. Từ khi có hệ thống nước tự chảy dẫn về tận nhà, cuộc sống của bà con thuận lợi hơn nhiều, ai cũng yên tâm lao động, sản xuất”.
Công trình nước sinh hoạt tự chảy của bản Phiêng Hin, do Quỹ Y tế - Văn hóa - Giáo dục Việt Nam (VNHELP) tài trợ, người dân trong bản đóng góp ngày công lao động. Nhớ lại những ngày thi công vô cùng vất vả, từng tốp người dân trong bản thay nhau đào rãnh, vận chuyển vật liệu, kéo từng cuộn ống vượt qua các triền đồi để đưa nước về bản. Bản Phiêng Hin có 116 hộ dân, trước đây 51 hộ thường xuyên thiếu nước sinh hoạt vào mùa khô. Có thời điểm, 4 - 5 hộ phải dùng chung một đường ống dẫn nước từ khe suối về nên lượng nước rất ít, người dân phải đi xin hoặc mang can ra khe suối chở nước về sử dụng.
Kể lại những tháng ngày thiếu nước, chị Lò Thị Thoa, người dân bản Phiêng Hin chia sẻ: “Chỉ cách đây hơn một tháng gia đình tôi vẫn phải mang can nhựa, chậu sang nhà hàng xóm xin nước; nhiều hôm nhà hàng xóm cũng hết, lại phải đi xe máy ra tận suối chở về phục vụ việc sinh hoạt của gia đình. Nguồn nước ít ỏi được ưu tiên cho việc nấu ăn, sinh hoạt, chăn nuôi, còn tắm giặt chủ yếu phải ra suối”.
Vào cao điểm mùa khô, không riêng gia đình chị Thoa nhiều hộ dân bản Phiêng Hin phải đi lấy nước từ sáng sớm hoặc chiều tối. Có thời điểm, những chiếc can nhựa xếp thành hàng, người lớn, trẻ nhỏ tắm giặt nhộn nhịp cả khu vực ven suối đã trở thành hình ảnh quen thuộc ở bản vùng cao Phiêng Hin. Bởi vậy, khi công trình nước tự chảy được triển khai, người dân trong bản đều nhiệt tình góp ngày công.
Anh Cà Văn Thoáng, Trưởng bản Phiêng Hin cho biết: “Được quan tâm hỗ trợ, bà con trong bản ai cũng đồng tình, tự nguyện đóng góp ngày công để đào rãnh, kéo đường ống. Giờ có nước ổn định rồi, bà con dân bản rất phấn khởi”.
Phiêng Hin chỉ là một trong nhiều bản từng đối mặt với tình trạng thiếu nước ở xã Chiềng Sinh. Toàn xã có 28 bản, địa hình chủ yếu là đồi núi, dân cư phân tán, nguồn nước sinh hoạt của người dân phần lớn phụ thuộc vào các công trình nước tự chảy, khe suối tự nhiên và các bể chứa nhỏ lẻ nên thời tiết ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đời sống. Qua rà soát của UBND xã Chiềng Sinh, nhiều công trình nước sinh hoạt trên địa bàn được đầu tư từ nhiều năm trước đã xuống cấp. Một số tuyến ống bị hư hỏng, thất thoát nước khiến lưu lượng giảm mạnh. Vào mùa khô, nhiều hộ dân tại các bản Hua Sát, Huổi Nôm, Khong Tở, Co Đứa, Muông, Yên, Hốc Chứn, Thẳm Xả… luôn trong tình trạng thiếu nước sinh hoạt.
Trước thực tế đó, UBND xã Chiềng Sinh đã chỉ đạo bộ phận chuyên môn phối hợp với các bản rà soát hiện trạng công trình cấp nước, huy động người dân sửa chữa các tuyến ống bị hư hỏng; tuyên truyền sử dụng nước tiết kiệm, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa nhằm từng bước giải quyết khó khăn về nước sinh hoạt. Từ nguồn kinh phí hơn 5,1 tỷ đồng do Quỹ Y tế - Văn hóa - Giáo dục Việt Nam (VNHELP) tài trợ, từ tháng 4/2026, nhân dân các bản Khong Nưa, Phai Mướng, Phiêng Hin, Thín A và Thín B đã triển khai xây dựng 5 hệ thống cấp nước tự chảy. Đến nay, các công trình đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, góp phần đáp ứng nhu cầu sử dụng nước cho toàn bộ hộ dân trong các bản.
Ông Đỗ Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sinh cho biết: “Thời gian tới xã tiếp tục rà soát toàn bộ các công trình nước sinh hoạt xuống cấp để đề xuất đầu tư, sửa chữa đồng bộ từ nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030; ưu tiên các bản vùng cao, khu vực thường xuyên thiếu nước, đồng thời tăng cường xã hội hóa và huy động cộng đồng tham gia quản lý, duy tu, bảo dưỡng công trình nước sinh hoạt”.
Với sự vào cuộc của chính quyền địa phương, sự chung tay đồng hành của các tổ chức, các nhà hảo tâm và ngày công tự nguyện của người dân, những công trình cấp nước đang dần hiện hữu trên các bản vùng cao của Chiềng Sinh.
Chiều muộn, chúng tôi rời Phiêng Hin, những đứa trẻ ríu rít chơi đùa bên vòi nước mới, tiếng cười hòa cùng niềm vui của người lớn sau bao mùa “khô khát”. Những dòng nước mát đã về với bản, mang theo niềm tin về một cuộc sống ổn định hơn tại các bản vùng cao Chiềng Sinh.