Với mật độ dân cư đông, trung bình một ngày, đêm lượng rác thải sinh hoạt phát sinh tại phường Điện Biên Phủ lên tới 40 tấn. Để thu gom rác thải, khoảng 40 điểm tập kết rác đã được bố trí khắp địa bàn phường song việc phân loại rác tại nguồn vẫn chưa thực hiện quyết liệt.

Chị Phạm Thị Nghĩa, người dân phường Điện Biên Phủ chia sẻ: Khi đổ rác, tôi chỉ tách riêng một số loại dễ nhận biết như chai, lọ, nhựa; còn lại phần lớn rác sinh hoạt vẫn bỏ chung vào túi nilon và đặt trước nhà để công nhân vệ sinh môi trường thu gom.

Đô thị đã khó, ở nông thôn việc phân loại rác tại nguồn càng khó hơn. Ghi nhận ở nhiều điểm tập kết rác, ngay cả những loại rác khó xử lý như: Thủy tinh, sành sứ, pin hỏng hay bóng đèn cũng được bỏ chung với các loại rác thải khác.

Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường, mỗi hộ gia đình phải phân loại rác thành ba nhóm: Chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế; chất thải thực phẩm và chất thải rắn sinh hoạt khác. Tuy nhiên, không ít người dân vẫn còn lúng túng, băn khoăn trong việc thực hiện.

Bà Hoàng Thị Phương, phường Mường Thanh cho rằng: Dù ủng hộ chủ trương này và đã nhắc nhở người thân thực hiện, song việc phân loại rác vẫn chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Tại nhiều điểm tập kết chưa bố trí phương tiện thu gom riêng cho từng loại rác, cuối cùng rác vẫn bị dồn chung khi vận chuyển, làm giảm hiệu quả của việc phân loại tại nguồn.

Theo thống kê, trung bình một ngày, đêm tổng lượng rác phát sinh trên toàn tỉnh là 340 tấn. Tỷ lệ thu gom khu vực đô thị là trên 80%; tỷ lệ thu gom khu vực nông thôn từ 30 - 50%. Rác được thu gom hằng ngày bằng xe chuyên dụng, vận chuyển về nhà máy xử lý, như: Nhà máy xử lý rác thải Điện Biên với công suất 80 - 100 tấn/ngày; nhà máy xử lý rác thải Tuần Giáo 45 - 48 tấn/ngày...

Tỉnh đã ban hành Quyết định số 08/2024/QĐ-UBND quy định về quản lý chất thải rắn trên địa bàn tỉnh. Khu vực trung tâm phường Điện Biên Phủ, phường Mường Thanh đã bắt đầu thí điểm đặt các thùng rác phân loại tại nơi công cộng, trường học và cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, việc thực hiện vẫn chưa đồng bộ, tỷ lệ rác được phân loại tại nguồn còn thấp, chủ yếu dừng lại ở một phần rác tái chế và rác hữu cơ, hoặc chỉ thực hiện rải rác, lẻ tẻ đối với một số hộ gia đình.

Bà Đinh Thu Thảo, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Môi trường Điện Biên cho biết: Việc phân loại rác tại nguồn vẫn khó thực hiện do công tác tuyên truyền, vận động người dân chưa được tổ chức đồng bộ; khó thay đổi ý thức của người dân. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu, đơn vị phải trang bị xe thu gom có vách ngăn và cải tạo các trạm trung chuyển để tiếp nhận rác đã phân loại. Nhiều bãi rác hiện nay vẫn là chôn lấp hoặc nhà máy rác bằng công nghệ đốt, chưa có dây chuyền tách lọc rác thực phẩm riêng biệt. Vì vậy, hầu hết rác thải sinh hoạt sau khi thu gom vẫn phải xử lý chung.

Mục tiêu của việc phân loại rác tại nguồn là giảm lượng rác phải chôn lấp, tiết kiệm tài nguyên đất, giảm chi phí xử lý, đồng thời tăng tỷ lệ tái chế, tái sử dụng, mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng. Quan trọng hơn, đây là giải pháp góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự triển khai đồng bộ từ đầu tư hệ thống thu gom, xử lý phù hợp, đến nâng cao trách nhiệm chung của cộng đồng trong việc xử lý chất thải rắn sinh hoạt.

“Hiện nay Công ty Cổ phần Môi trường Điện Biên đang thi công nhà máy sản xuất phân hữu cơ tại bản Púng Min, xã Sam Mứn với công suất 50.000 tấn/năm. Nhà máy sau khi đi vào hoạt động sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác phân loại rác trên địa bản tỉnh” -bà Đinh Thu Thảo cho biết.

Phân loại rác tại nguồn là trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với môi trường sống. Chỉ khi nào nhận thức thay đổi, hành động mới thay đổi và khi thói quen được hình thành, môi trường sống sẽ từng bước được cải thiện theo hướng xanh, sạch, bền vững.