Vì một Điện Biên xanh không phải là khẩu hiệu mà là một hành trình bền bỉ của từng bước đi cụ thể, bắt đầu từ chủ trương, định hướng của bộ máy chính quyền đến việc làm thiết thực của mỗi người dân và sự chung tay của cả cộng đồng, doanh nghiệp.

Hành trình ấy có cơ sở vững chắc khi Điện Biên sở hữu những lợi thế tự nhiên đặc biệt. Từ lòng chảo Mường Thanh rộng lớn, bốn bề là núi, là rừng, hình thành các tầng sinh thái đa dạng. Thung lũng Mường Thanh với cánh đồng lúa xanh mướt trải dài bất tận, giữa là dòng Nậm Rốm chảy quanh co giữa lòng thung tạo không gian sống hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Cùng với đó, hệ thống sông suối và 5 hồ lớn: Pa Khoang, Huổi Phạ, Hồng Sạt, Pe Luông, Hồng Khếnh không chỉ điều hòa khí hậu mà còn góp phần hình thành “lá phổi xanh” tự nhiên.

Dựa trên nền tảng vốn có, đồng thời thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế xanh - thông minh - bền vững, tỉnh đang từng bước cụ thể hóa mục tiêu này bằng hệ thống cơ chế, chính sách đồng bộ. Nghị định 35/2026/NĐ-CP của Chính phủ về phân loại đô thị đã đặt ra những yêu cầu rõ ràng đối với phát triển đô thị thích ứng biến đổi khí hậu, phù hợp với Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và điều kiện thực tiễn từng địa phương. Trên cơ sở đó, Điện Biên chủ động lồng ghép các tiêu chí xanh vào quy hoạch, kế hoạch phát triển, tạo nền tảng pháp lý và định hướng lâu dài cho quá trình “xanh hóa” không gian sống.

Nghị quyết số 20-NQ/TU ngày 27/2/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, gắn với phát triển đô thị theo hướng hiện đại, xanh, thông minh tỉnh Điện Biên giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035 đã xác định: Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng và đô thị của tỉnh gắn chặt với mục tiêu xanh, thông minh, bền vững; phù hợp với Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Trong đó đô thị liên phường Điện Biên Phủ - Mường Thanh được xác định là trung tâm, hạt nhân đổi mới sáng tạo và dịch vụ du lịch. Tại đây, các công trình xanh, giải pháp tiết kiệm năng lượng, cùng việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc được ưu tiên triển khai, tạo nên một diện mạo đô thị hiện đại và giàu bản sắc. Không gian xanh được mở rộng từ trung tâm đến các khu vực phụ cận. Các công viên được cải tạo, chỉnh trang. Không gian công cộng, tiện ích được quy hoạch đồng bộ trong các khu đô thị. Hệ thống cây xanh tại các đồi di tích, khu trung tâm phường Điện Biên Phủ và Mường Thanh được bổ sung, tạo cảnh quan hài hòa. Đặc biệt, các giá trị tự nhiên đặc trưng như hoa ban, hoa anh đào, dòng sông Nậm Rốm được bảo tồn, trở thành điểm nhấn trong phát triển du lịch, góp phần định hình “bản sắc xanh” cho Điện Biên.

Tinh thần “không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng” được quán triệt xuyên suốt trong quá trình triển khai các chương trình, dự án. Đây không phải là khẩu hiệu, mà đã trở thành nguyên tắc lựa chọn đầu tư: Ưu tiên dự án có hàm lượng công nghệ cao, thân thiện môi trường. Thu hút đầu tư nhưng có chọn lọc, tiên tiến, đảm bảo sự tham gia của các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị và phát triển hài hòa giữa các vùng miền phù hợp với điều kiện đặc thù. Các không gian phát triển mới đều coi trọng yếu tố “xanh” đặt ở vị trí trung tâm, diện tích cây xanh, khuôn viên thể thao, giải trí, công trình tiết kiệm năng lượng.

Là một trong những dự án hạ tầng đô thị lớn triển khai trên địa bàn tỉnh thời gian qua, Dự án Khu dân cư đô thị mới phía Bắc đường Hoàng Văn Thái - Khe Chít có tổng diện tích 9,26ha. Ngay từ khâu thiết kế, chủ đầu tư đã dành quỹ đất gần 1ha cho công viên (7 công viên mini) và hệ thống cây xanh cùng các tiện ích thể thao ngoài trời.

Ông Lưu Văn Bốn, Giám đốc Ban quản lý dự án cho biết: Đến nay, hạ tầng kỹ thuật đã cơ bản hoàn thiện. Hiện đang tiến hành xây dựng 32 căn nhà mẫu ở liền kề và 6 căn nhà ở biệt thự. Bám sát định hướng phát triển đô thị xanh, hiện đại của tỉnh, dự án chú trọng không gian sinh thái, hạ tầng giao thông đồng bộ, thông minh và tiện ích nội khu đa dạng, gắn với công nghệ và quản lý thông minh, hướng tới nâng cao chất lượng sống và tạo dựng môi trường sống bền vững cho người dân.

Chỉ số xanh cấp tỉnh (PGI) là bộ chỉ số đánh giá và xếp hạng địa phương thân thiện với môi trường dưới góc nhìn từ thực tiễn kinh doanh. Thông qua bộ chỉ số này, chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp có thêm cơ sở để điều chỉnh hành vi, nâng cao mức độ ứng dụng công nghệ thân thiện môi trường, hướng tới đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Với Điện Biên, PGI không chỉ là con số xếp hạng mà còn là động lực để cải thiện môi trường đầu tư, đưa Điện Biên trở thành một điểm đến của các dự án xanh.

Hiện nay, Điện Biên đang đẩy mạnh chiến lược thu hút đầu tư nhưng có chọn lọc. Danh mục hơn 100 dự án trọng điểm kêu gọi đầu tư giai đoạn 2026 - 2030 của tỉnh, trong đó 12 dự án đô thị, bất động sản cho thấy rõ định hướng ưu tiên các dự án đô thị sinh thái, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, kết hợp vui chơi giải trí. Như Tổ hợp đô thị - du lịch hồ Pá Khoang, quần thể nghỉ dưỡng khoáng nóng Uva, khu đô thị sinh thái ven sông Nậm Rốm... không chỉ mở ra không gian phát triển mới mà còn khẳng định hướng đi “xanh hóa” trong thu hút đầu tư. Đặc biệt trong số đó, Dự án Khu đô thị mới, du lịch nghỉ dưỡng và dịch vụ thể thao phía Tây Bắc phường Điện Biên Phủ sẽ tổ chức động thổ trong khuôn khổ Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2026 vào ngày 11/5 tới đây, hứa hẹn tạo thêm động lực cho phát triển đô thị xanh của tỉnh.

Ở lĩnh vực năng lượng và hạ tầng, hiện nay Điện Biên đang đẩy mạnh kêu gọi đầu tư vào logistics xanh, ưu tiên các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời. Trong phát triển du lịch, định hướng “du lịch xanh” được cụ thể hóa bằng việc khuyến khích các mô hình nghỉ dưỡng sinh thái, chăm sóc sức khỏe, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa và môi trường tự nhiên.

Đằng sau những thay đổi rõ nét ấy là tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt, nhất quán của tỉnh: Phát triển phải đi đôi với gìn giữ, tăng trưởng phải dựa trên nền tảng vững bền và không đánh đổi môi trường lấy lợi ích trước mắt. Chính định hướng đó đã và đang tạo nền tảng vững chắc từ công tác lập quy hoạch, thu hút đầu tư đến tổ chức thực hiện. Khi “xanh” trở thành tiêu chí bắt buộc, thành thước đo chất lượng phát triển, thì mỗi công trình, mỗi dự án, mỗi không gian sống đều góp phần nâng tầm chất lượng đời sống người dân.