Chị Vũ Thị Thu Hà, cán bộ quản trang tại Nghĩa trang Liệt sĩ Độc Lập đã 14 năm gắn bó với công việc tại không gian linh thiêng này. Dù ngày thường hay những ngày lễ tết, chị cùng đồng nghiệp luôn cẩn trọng trong việc chăm sóc từng phần mộ. Vào dịp 7/5 và 27/7 hằng năm, công việc của đội ngũ cán bộ quản trang luôn được bắt đầu từ sớm, chuẩn bị chu đáo điều kiện để đón các đoàn khách cả trong và ngoài tỉnh về thăm viếng, tri ân các AHLS. “Công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, trách nhiệm. Chúng tôi luôn nỗ lực thực hiện từng phần việc bằng tình cảm, lòng thành kính và biết ơn trước sự hy sinh của cha ông, để nhân dân và thân nhân liệt sĩ về thăm đều cảm thấy yên lòng. Với chúng tôi, các liệt sĩ như người thân của mình. Mỗi ngày chăm sóc phần mộ các liệt sĩ chính là niềm vui và hạnh phúc” - chị Hà xúc động chia sẻ.

Cùng với chị Hà, ông Vương Xuân Thấm là người quản trang có thời gian gắn bó với công việc lâu nhất tại Nghĩa trang Liệt sĩ Độc Lập. Gần 30 năm gắn bó nên ông thuộc từng khu mộ, hàng cây, góc nhỏ trong không gian này. Từ những ngày nghĩa trang còn hoang sơ, ông tự tay phát cỏ, chăm sóc phần mộ, trồng và chăm cây, góp phần tạo nên khuôn viên xanh tốt, trang nghiêm hôm nay. Có những ngày mọi người đã về hết, ông vẫn lặng lẽ bên từng hàng cây, bởi chỉ khi mỗi phần mộ được chăm sóc chu đáo, ông mới thấy yên lòng. Ông Vương Xuân Thấm chia sẻ: “Mỗi phần mộ là một cuộc đời và là thành viên trong một gia đình. Chăm sóc phần mộ các AHLS chu đáo, chúng tôi mong muốn giúp cho những gia đình có người thân hy sinh trên chiến trường thêm yên lòng”.

Sáng 23/7, bà Trần Thị Lập, ở thôn 10, xã Sam Mứn cùng gia đình đến Nghĩa trang Liệt sĩ Độc Lập thắp hương cho các liệt sĩ, trong đó có liệt sĩ Nguyễn Văn Thắng là người thân trong gia đình. Đi qua những hàng mộ nối dài, trước những tấm bia ghi “Liệt sĩ chưa xác định được thông tin”, bà Lập không khỏi nghẹn ngào. Biết các cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cùng cán bộ, công chức nhiều sở, ngành đang thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, bà cảm thấy ấm lòng: “Đằng sau dòng chữ ấy là một cuộc đời đã gửi lại chiến trường và bao gia đình mòn mỏi chờ thông tin. Tôi mong Chiến dịch sớm hoàn thành, để những liệt sĩ chưa xác định được danh tính tìm lại tên tuổi, quê quán; để những người thân đang mong ngóng được đón người con, người cha, người anh trở về”.

Đại tá Dương Quốc Long, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cho biết: Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai tại tỉnh Điện Biên từ ngày 6/6, với hơn 120 cán bộ, chiến sĩ cùng các lực lượng tham gia khai quật, lấy mẫu hài cốt tại 4.594 phần mộ ở 7 nghĩa trang liệt sĩ. Riêng Nghĩa trang Liệt sĩ Độc Lập có 2.042 phần mộ chưa xác định được thông tin, cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Từ ngày 23/7, lực lượng thành viên Ban Chỉ đạo tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ tỉnh Điện Biên bắt đầu thực hiện nhiệm vụ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Độc Lập. Khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự cẩn trọng, chính xác trong từng công đoạn, bởi mỗi mẫu hài cốt được thu thập, là có thêm cơ hội tìm lại tên tuổi cho các AHLS sau nhiều thập kỷ.

Tháng Bảy ở Nghĩa trang Liệt sĩ Độc Lập, những nén hương thành kính, những bước chân lặng lẽ tìm về, cùng hướng đến các AHLS với lòng biết ơn sâu sắc. Mỗi người đều mong những phần mộ còn thiếu thông tin sớm được xác định đầy đủ tên, tuổi, quê quán; để những gia đình sau bao năm chờ đợi có thể biết nơi người thân mình yên nghỉ. Đó cũng là cách thế hệ hôm nay tôn vinh, gìn giữ và tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, để sự hy sinh của các anh hùng, liệt sĩ mãi được khắc ghi trong lòng dân tộc.