Những “lớp học” đặc biệt

Nắng chiều hanh hao vẫn không làm vơi đi sự háo hức của hàng chục em nhỏ tại bể bơi Hoàng Gia (phường Điện Biên Phủ). Nhiều năm nay, Trung tâm Huấn luyện Thể dục thể thao (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) duy trì lớp dạy bơi miễn phí dành cho trẻ em đang được nuôi dưỡng tại Cơ sở Bảo trợ xã hội tổng hợp tỉnh. Với 79 em nhỏ, phần lớn là con em đồng bào dân tộc thiểu số, mùa hè bắt đầu bằng những buổi học đầu tiên làm quen với môi trường nước.

Lần đầu tham gia lớp học, cậu bé Giàng A Sàng (11 tuổi) không giấu được sự hồi hộp. Từ cảm giác sợ hãi ban đầu, từng động tác sải tay, đạp chân của em cùng nhiều bạn nhỏ ngày càng thuần thục. Dù khá rụt rè khi trò chuyện, Sàng lại đầy tự tin mỗi khi xuống bể bơi. Em chia sẻ: “Ban đầu con hơi sợ, nhưng được thầy cô hướng dẫn cách lấy hơi, sải tay, đạp chân nên dần quen. Bây giờ con đã có thể tự lặn và bơi một vòng quanh bể. Ngày nào đi học con cũng rất vui”.

Mỗi buổi học là sự kết hợp giữa vui chơi và rèn luyện. Qua các bài tập dưới nước, các em được trang bị kỹ năng phòng, chống đuối nước, biết cách xử lý tình huống khi gặp nguy hiểm. Theo bà Trần Thị Tươi, Giám đốc Cơ sở Bảo trợ xã hội tổng hợp tỉnh: Điều mong muốn nhất là mang đến cho các con một mùa hè an toàn, giúp những đứa trẻ chịu nhiều thiệt thòi có thêm điều kiện phát triển thể chất, tích lũy kỹ năng sống và tự tin hơn trên hành trình trưởng thành.

Nếu lớp học bơi trang bị kỹ năng bảo vệ bản thân thì “Học kỳ quân đội” tại Tiểu đoàn Bộ binh 1 (Trung đoàn 741) lại mang đến môi trường rèn luyện toàn diện cho 85 học sinh đến từ nhiều địa phương trong tỉnh. Cùng ăn, cùng ở, cùng sinh hoạt trong doanh trại, các em đều phải trải qua lịch trình 11 chế độ trong ngày trong môi trường quân đội. Bắt đầu từ 5 giờ sáng và kết thúc lúc 21 giờ 30 phút, các “chiến sĩ nhí” phải làm quen từ việc gấp chăn màn vuông vức, học 10 lời thề danh dự, đến những buổi hành quân dã ngoại đổ mồ hôi trên thao trường.

Điểm mới của chương trình năm nay là Chuyên đề “Chiến sĩ số tinh nhuệ”. Các em được tiếp cận kiến thức về trí tuệ nhân tạo (AI), học cách khai thác công nghệ phục vụ học tập và trong cuộc sống. Sự kết hợp giữa giáo dục truyền thống với kỹ năng số, đã tạo nên nét khác biệt của “Học kỳ quân đội”, hướng đến mục tiêu xây dựng thế hệ trẻ có bản lĩnh, thích ứng nhanh với thay đổi của xã hội.

Anh Lò Xuân Hạnh, Phó Bí thư Tỉnh đoàn, Trưởng Ban tổ chức chương trình khẳng định: “Qua quá trình rèn luyện, các em được bồi dưỡng bản lĩnh, ý thức kỷ luật. Chương trình cũng góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lòng biết ơn các thế hệ cha ông; đồng thời giúp các em bổ sung kỹ năng cần thiết trong bối cảnh chuyển đổi số đang phát triển mạnh mẽ hiện nay”.

Sự thay đổi trong cách tổ chức các hoạt động hè tại Điện Biên xuất phát từ nhu cầu thực tế của trẻ em ở cả thành thị và nông thôn. Tại khu vực đô thị, nhiều em chịu áp lực học tập, hoặc dành quá nhiều thời gian cho điện thoại và máy tính bảng. Trong khi đó, trẻ em vùng cao lại thiếu sân chơi an toàn và điều kiện tham gia các hoạt động trải nghiệm. Để những mùa hè thêm ý nghĩa, nhiều địa phương, đơn vị đã mở rộng các chương trình giáo dục kỹ năng, tạo thêm không gian để trẻ vận động, khám phá và trưởng thành. Bên cạnh các lớp học cộng đồng còn có nhiều mô hình bán trú như “SSPORT Summer Camp 2026” với hoạt động bóng rổ chuyên nghiệp hay “Camp hè 4T” của Trung tâm Tâm Tuệ mang thông điệp: “Tự lập - Tự giác - Tự chủ - Trưởng thành”. Mỗi chương trình mang một màu sắc riêng, nhưng đều hướng đến mục tiêu giúp trẻ phát triển toàn diện. Qua các tình huống thực tế như: Quản lý thời gian, làm việc nhóm, giao tiếp, ứng xử trên mạng xã hội hay xử lý các tình huống phát sinh trong cuộc sống, nhiều em đã vượt qua sự rụt rè, bỡ ngỡ ban đầu, mạnh dạn thể hiện bản thân và biết chịu trách nhiệm với hành động của mình.

Hè thêm ý nghĩa

Đây là năm thứ hai anh Nguyễn Mạnh Hùng (phường Mường Thanh) đăng ký cho con tham gia các lớp trải nghiệm hè, trong đó “Học kỳ quân đội” luôn là lựa chọn ưu tiên. Anh chia sẻ: “Sau mỗi khóa học, tôi nhận thấy con thay đổi rõ rệt. Con chủ động hơn trong sinh hoạt, biết quan tâm giúp đỡ bố mẹ, hạn chế sử dụng điện thoại và tự tin hơn khi giao tiếp. Những điều đó rất khó có được nếu chỉ học trên lớp”.

Bên cạnh những trại hè sôi động, một không gian lắng đọng cũng thu hút đông đảo thiếu niên, học sinh trong dịp nghỉ hè. Tại chùa Linh Quang (xã Thanh Nưa) khóa sinh hoạt Phật pháp mùa hè năm 2026 với chủ đề “Phật giáo và Tuổi trẻ - Ươm mầm trí tuệ, nuôi dưỡng yêu thương” thu hút hơn 200 khóa sinh, trong đó có nhiều em đến từ các bản vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn.

Sau một tuần tham gia, em Lò Thị Hậu (SN 2008), bản Nà Chua, xã Mường Mùn tâm sự: “Ở bản con ít có cơ hội tham gia những hoạt động như thế này. Đến đây con được gặp nhiều bạn, hiểu thêm cuộc sống ở nhiều nơi khác nhau. Qua những bài pháp thoại về công ơn sinh thành, con thấy thương bố mẹ hơn và tự nhủ sẽ chăm chỉ học tập, giúp đỡ gia đình nhiều hơn”.

Mùa hè rồi sẽ qua đi, tiếng trống trường ngày khai giảng mới lại sắp vang lên. Song những điều mà các em nhỏ tích lũy được sau một mùa hè trải nghiệm chính là những kiến thức, kỹ năng bổ ích mới. Quan trọng hơn, đó là sự chuyển biến trong nhận thức, thói quen tích cực được hình thành và tinh thần sẻ chia được vun đắp. Hành trang ấy để các em trưởng thành, trở thành những công dân có ích cho gia đình, quê hương và xã hội, tự tin vững bước vào tương lai.