Đưa pháp luật đến gần phụ nữ vùng biên

Trong những năm gần đây, tội phạm mua bán người có nhiều diễn biến phức tạp. Các đối tượng không còn chỉ tiếp cận nạn nhân bằng những lời hứa hẹn việc làm, hôn nhân hay xuất khẩu lao động như trước mà ngày càng lợi dụng mạng xã hội, các ứng dụng trực tuyến để tạo dựng lòng tin, sau đó lừa bán phụ nữ, trẻ em vào các đường dây cưỡng bức lao động, lừa đảo trực tuyến hoặc bóc lột sức lao động.

Là tổ chức đại diện chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ, trẻ em, Hội LHPN tỉnh xác định công tác phòng, chống mua bán người là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Bà Pờ Diệu Ninh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh cho biết: Giai đoạn 2021 - 2025, các cấp Hội đã duy trì hiệu quả 31 mô hình, câu lạc bộ phòng, chống mua bán người và phòng, chống tội phạm với trên 1.000 thành viên; quản lý và phát huy hiệu quả 19 hòm thư tố giác tội phạm tại cơ sở, tạo thêm kênh tiếp nhận thông tin từ Nhân dân.

Song song với đó, công tác tuyên truyền được đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung và hình thức. Ngoài các buổi truyền thông trực tiếp tại thôn, bản, Hội còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, duy trì chuyên mục "Phụ nữ Điện Biên" trên sóng truyền hình tỉnh bằng tiếng phổ thông, tiếng Mông và tiếng Thái; xây dựng các bản tin sử dụng phát thanh viên ảo ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), tổ chức các cuộc thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật...

Thông qua các hoạt động truyền thông, nhiều phụ nữ đã được trang bị kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, biết cách kiểm chứng thông tin về việc làm, xuất khẩu lao động, hôn nhân có yếu tố nước ngoài và chủ động thông báo với chính quyền khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn.

Đồng hành cùng nạn nhân trở về

Đối với những phụ nữ từng là nạn nhân của tội phạm mua bán người, điều họ cần sau khi trở về là sự sẻ chia, cảm thông của cộng đồng. Đặc biệt là tạo sinh kế ổn định để có thể tự đứng vững bằng chính sức lao động của mình. Chính vì vậy, Hội LHPN tỉnh luôn chú trọng các hoạt động hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, giúp nạn nhân từng bước vượt qua mặc cảm, ổn định cuộc sống.

Cuối năm 2025, Hội LHPN tỉnh đã phối hợp với Trung tâm Hỗ trợ Phụ nữ phát triển Việt Nam triển khai xác minh, kết nối và hỗ trợ 2 phụ nữ là nạn nhân của mua bán người trở về địa phương. Đây đều là những trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, từng trải qua những biến cố lớn về tinh thần và cuộc sống.

Chị S.T.C ở một xã vùng cao của Điện Biên được hỗ trợ mô hình sinh kế "heo giống, gà giống" với kinh phí 10 triệu đồng. Từ nguồn hỗ trợ ban đầu, chị chăm chỉ gây dựng chăn nuôi, từng bước mở rộng đàn gia súc, gia cầm, có thêm nguồn thu nhập để trang trải cuộc sống. Đến nay, gia đình chị đã ổn định kinh tế, cuộc sống ngày càng khởi sắc. Quan trọng hơn, chị đã vượt qua mặc cảm của quá khứ, tích cực tham gia các hoạt động của địa phương.

Trong khi đó, chị V.T.D cũng ở một địa phương vùng sâu, vùng xa khi trở về nhà được hỗ trợ 15 triệu đồng để tham gia khóa học nghề làm tóc. Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo, chị có việc làm ổn định, tự chủ về kinh tế và từng bước xây dựng cuộc sống mới. Có thể thấy, khi có sinh kế, nghề nghiệp và được cộng đồng đồng hành, những phụ nữ từng là nạn nhân của mua bán người có thể vững vàng vượt qua quá khứ, ổn định cuộc sống và giảm thiểu nguy cơ tái trở thành nạn nhân của các đường dây mua bán người.

Cùng với các hoạt động đó, thông qua Dự án 8, Quỹ Phụ nữ phát triển và các nguồn vốn ủy thác, Hội LHPN tỉnh còn phối hợp với nhiều tổ chức như Tầm nhìn Thế giới, Trẻ em Rồng Xanh triển khai các mô hình sinh kế, hỗ trợ vốn, tư vấn tâm lý, trợ giúp pháp lý và đào tạo nghề cho phụ nữ bị mua bán trở về.

Từng bước xây dựng "lá chắn" bảo vệ

Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, tội phạm mua bán người tiếp tục diễn biến phức tạp, lợi dụng mạng xã hội để tuyển dụng giả, lừa bán nạn nhân vào các trung tâm lừa đảo trực tuyến hoặc cưỡng bức lao động ở nước ngoài. Chủ đề của Ngày Thế giới phòng, chống mua bán người năm 2026 là "Mắc kẹt sau bẫy lừa đảo", cũng là lời cảnh báo về những nguy cơ hiện hữu trên không gian mạng.

Bà Pờ Diệu Ninh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh cho biết thêm: Để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người trong thời gian tới, Hội LHPN tỉnh xác định 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là tiếp tục đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, tập trung vào vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và những địa bàn có nguy cơ cao; giúp người dân nhận diện phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm trên môi trường mạng.

Cùng với đó là kiện toàn các mô hình, câu lạc bộ sau sáp nhập đơn vị hành chính; duy trì hiệu quả hòm thư tố giác tội phạm; tăng cường phối hợp với lực lượng công an, bộ đội biên phòng và chính quyền địa phương để kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi mua bán người. Tiếp tục làm tốt vai trò cầu nối, huy động các nguồn lực hỗ trợ tâm lý, pháp lý, đào tạo nghề, chuyển đổi sinh kế cho phụ nữ và trẻ em gái là nạn nhân bị mua bán trở về, quyết tâm không để ai bị bỏ lại phía sau.

Trong bối cảnh tội phạm mua bán người ngày càng tinh vi, công tác phòng ngừa chỉ thực sự hiệu quả khi có sự chung tay của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Với mạng lưới tổ chức rộng khắp đến tận cơ sở cùng những cách làm sáng tạo, các cấp Hội LHPN trong tỉnh đang từng bước xây dựng "lá chắn" bảo vệ phụ nữ và trẻ em từ sớm, từ xa, góp phần giữ gìn cuộc sống bình yên nơi vùng biên cương Tổ quốc.