Trước yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, ngày 22/8/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành Nghị quyết số 24-NQ/TW về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết đặt yêu cầu lấy kết quả, sản phẩm cụ thể, hiệu quả thực thi và khả năng tháo gỡ điểm nghẽn làm thước đo. Với Điện Biên, những yêu cầu này đang trở thành một phép thử cụ thể đối với từng chi bộ và người đứng đầu. Địa bàn rộng hơn, khoảng cách xa hơn, cộng đồng đa dạng hơn. Vậy các chi bộ đang làm thế nào để chuyển từ “nhận thức đúng” sang “hành động hiệu quả”? Tuyến bài “Khi Chi bộ bước vào thời đại mới” nhìn vào những chuyển động từ cơ sở để tìm câu trả lời…

Bài 1: 24 giờ của bí thư chi bộ thời đại mới

Giảm hàng trăm chi bộ, những con số tinh gọn trên báo cáo hành chính đã hoàn tất. Nhưng, cuộc “thử lửa” thực sự ở địa bàn mới chỉ vừa bắt đầu. Liệu một tổ chức mới có tự động tạo ra một cách làm mới, hay chỉ là bộ máy cũ được đặt vào một không gian rộng lớn hơn? Lần theo từng bước chân mòn gót qua 24 giờ của một Bí thư Chi bộ trẻ nhất phường ở Điện Biên Phủ mới thấy, “chìa khóa” không nằm ở mệnh lệnh hành chính, mà bắt đầu bằng tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” từ những điều nhỏ nhất!

Không có giờ hành chính

Tờ mờ sáng, khi lớp sương mù dày đặc còn giăng kín con đường bê tông, uốn lượn bao quanh các sườn đồi dẫn lên bản Pa Pốm, phường Điện Biên Phủ, căn nhà nhỏ của anh Vàng A Chí đã sáng đèn. Nơi góc phòng nhỏ hẹp, vang lên tiếng gõ phím lách cách đều đặn trên chiếc máy tính để bàn cũ. Tân Bí thư Chi bộ đang tỉ mẩn rà soát lại từng lô đất, từng diện tích nương của bà con trong bản, để chuẩn bị bước vào một ngày làm việc mới.

Rời màn hình vi tính khi sương tan hẳn, anh Chí lên xe ngược dốc xuống vạt nương ngô vừa thu hoạch. Tiến lại gần khu bạt của một nhóm hộ, anh ngồi bệt xuống cùng bà con dân bản, tay bốc thử vài hạt ngô mẩy tròn rồi xởi lởi, rủ rỉ trò chuyện. Không đưa ra mệnh lệnh, cũng chẳng vẽ ra dự án cây trồng, vật nuôi gì xa vời, anh chọn cách chia sẻ trăn trở cùng bà con: “Nếu mình cứ ôm khư khư lấy cây ngô, cây lúa theo cách cũ thế này, thì cái nghèo nó còn đuổi sau lưng mãi. Liệu đất bản mình có hợp để đưa thử mấy giống cây mới về làm không?”.

Sau thời gian dài nghiên cứu, anh Chí hiểu “cái lý” của đất và “cái bụng” của người Pa Pốm. Ở vùng này, nhắc đến cây trồng mới là chạm trực tiếp vào bát cơm của từng nếp nhà, sẩy một ly là dân đứt bữa. Muốn vận động bà con bước ra khỏi lối mòn, người Bí thư Chi bộ tuyệt đối không được nói suông, lý thuyết, mà phải có con số cụ thể, có kiến thức dắt lưng, quan trọng nhất là phải dám tiên phong làm trước, tạo cơ sở thực tế để bà con có thể nhìn thấy, đánh giá và làm theo.

Trở về từ nương ngô, ăn vội bát cơm trưa, anh lại ngồi ôm chiếc máy vi tính. Sau mấy chuyến lặn lội đi thực tế, anh Chí đang dồn sức “cày xới” tài liệu về kỹ thuật trồng ổi và táo lê. Anh nhẩm tính kỹ từng vùng khí hậu, từng chất đất ở bản, để xem cây có sống nổi không, rồi tính tiếp đến tiền giống, phân bón và đầu ra cho sản phẩm. Toàn bộ kiến thức được gom góp, tích lũy không phải để cất trong tủ, mà anh muốn có sự chuẩn bị kỹ càng cho bước đi tiếp theo: Vận động một số hộ đảng viên cùng anh “dám làm” trước.

Nắng chiều vừa nhạt, anh Chí lại tất tưởi ngược lên đồi chanh leo 1ha của gia đình đang vào vụ thu hoạch. Đây chính là mô hình được Sở Nông nghiệp và Môi trường triển khai ở bản, mà anh là người duy nhất ở bản đứng ra thử nghiệm, lấy kinh nghiệm vận động người dân mở rộng diện tích. Đứng giữa giàn chanh sai trĩu quả, vừa thoăn thoắt đôi tay thu hoạch, anh đồng thời trao đổi với những hộ dân đến tham quan. Bà con vây quanh hỏi đủ thứ, từ việc lấy giống, đào hố, bón phân… cho đến tìm đầu ra như thế nào. Nhìn bà con gật gù, anh Chí hiểu, những câu trả lời tỉ mỉ của mình lúc này chính là nhiệm vụ quan trọng nhất của một Bí thư Chi bộ.

Mặt trời khuất sau dãy núi cũng là lúc nương rẫy khép lại một ngày lao động, nhưng chiếc đèn bàn trong nhà anh Vàng A Chí lại bật sáng. Từ khi thực hiện mô hình mới, phần lớn thời gian buổi tối, anh dành để nghiên cứu từng trang tài liệu, soi kỹ từng Nghị quyết mới của Đảng. Có những dòng văn bản phải đọc đi đọc lại, tra cứu “nát” cả mạng internet để tìm cho đúng, hiểu cho thấu, trước khi mang ra quán triệt ở Chi bộ.

Trải lòng về áp lực đè nặng trên vai, Bí thư trẻ Vàng A Chí bộc bạch: “Giờ chỉ còn chính quyền hai cấp, nên việc ở cơ sở dồn về nhiều lắm, trách nhiệm của Bí thư hay Trưởng bản vì thế mà tăng lên gấp bội. Mình là Bí thư Chi bộ trẻ nhất phường, địa bàn lại thuộc diện khó khăn nhất. Mỗi lần đi họp, đứng trước các bác, các anh, chị bí thư ở khu vực trung tâm, họ vừa giàu kinh nghiệm lại giỏi kiến thức, thú thật mình thấy khá ái ngại! Nhưng chính điều đó đã thôi thúc mình phải học, học mỗi ngày để theo kịp yêu cầu công việc”.

Làm gì để xứng tầm?

Sinh năm 1992, anh Chí đã có 4 năm làm Bí thư Chi bộ. Đợt sắp xếp vừa rồi, anh tiếp tục được tín nhiệm giữ nguyên vị trí. Pa Pốm vẫn nằm trong vùng “lõi nghèo” của phường Điện Biên Phủ. Phần lớn thanh niên trong bản đi làm ăn xa tại các khu công nghiệp, những người còn ở lại chủ yếu là người già và trẻ nhỏ. Chi bộ vỏn vẹn 7 đảng viên, gánh trên vai trọng trách quản lý 50 hộ, với trên 270 nhân khẩu, 100% là đồng bào Mông. Đội ngũ đảng viên còn lại ở địa phương đa phần lớn tuổi, việc tiếp cận kiến thức mới hay công nghệ thông tin là một rào cản vô cùng lớn. Trong điều kiện đó, yêu cầu đặt ra với Bí thư Chi bộ không chỉ là duy trì hoạt động của tổ chức Đảng, mà phải tìm cách đổi mới phương thức vận động, tập hợp người dân và tạo chuyển biến từ những việc cụ thể ở bản.

Áp lực đè nặng lên vai một Bí thư trẻ, nhưng nhìn vào bản lĩnh và hành trình của anh, đảng viên và bà con dân bản vẫn đặt trọn niềm tin. Tốt nghiệp đại học chuyên ngành Quản lý đất đai, anh vinh dự được kết nạp Đảng năm 2018 và liên tiếp 2 nhiệm kỳ được cử tri tín nhiệm bầu làm Đại biểu HĐND xã, phường. Trong đợt cao điểm chiến dịch số hóa dữ liệu đất đai vừa qua, anh là một trong những hạt nhân chủ lực góp phần đẩy nhanh tiến độ. Khi điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu, anh đã tự bỏ tiền túi ra để mua máy tính phục vụ công việc chung của Chi bộ và bản.

Bí thư Vàng A Chí chia sẻ rằng, trong giai đoạn hiện nay công nghệ vô cùng quan trọng. Muốn thực hiện tốt nhiệm vụ, Bí thư bắt buộc phải phải chủ động học hỏi, làm chủ công nghệ và sử dụng thành thạo công nghệ trong công việc hằng ngày. Sóng 4G ở Pa Pốm hiện nay còn chập chờn, lúc có lúc mất. Nhưng không để khó khăn trở thành rào cản công việc, anh tự mua sim 4G, mày mò trên chiếc điện thoại thông minh để quay lại từng công đoạn kỹ thuật chăn nuôi, cách ủ phân hữu cơ, phòng trị bệnh cho gia súc… Rồi anh tự cắt, dựng thành các clip ngắn. Tranh thủ lúc mạng ổn định, anh gửi video vào các nhóm chung của bản và đăng tải trực tiếp lên Zalo, Facebook cá nhân. Cán bộ nói miệng, có khi dân nghe rồi quên, song những video trực quan giúp người dân có thể xem lại khi cần và dễ thực hiện theo. Với anh Chí, đó cũng là một cách đưa công nghệ vào công tác tuyên truyền, vận động ở cơ sở, để thông tin đến với người dân thuận tiện và thiết thực hơn.

Tuy nhiên, ở Pa Pốm, bằng cấp hay công nghệ cũng khó thuyết phục người dân bằng những gì họ “mắt thấy tai nghe”. Dân bản chỉ tin khi thấy cán bộ dám làm và mô hình cho hiệu quả thực tế. Đó là lý do anh Chí quyết định tham gia dự án trồng chanh leo thí điểm trên diện tích 1ha nương bạc màu. Khi giàn chanh leo bắt đầu khép tán, đơm hoa, bài toán đặt ra là nguồn nước tưới giữa mùa khô. Cả tháng trời, mặc cho cái nắng cháy da cháy thịt, người ta thấy vị Bí thư trẻ một mình hì hục tự tay đào bể chứa, kéo hàng trăm mét đường ống và đặt máy bơm hút nước lên đỉnh đồi tưới cho giàn cây. Mồ hôi đổ xuống giọt nào, thấm sâu vào lòng đất mẹ giọt đó, rồi trả lại cho anh những mùa quả ngọt. Mô hình chanh leo của anh Chí hiện tại trở thành điểm sáng kinh tế của cả vùng.

Đánh giá về sự trưởng thành của Bí thư Chi bộ trẻ nhất phường, đồng chí Nguyễn Quang Hưng, Bí thư Đảng ủy phường Điện Biên Phủ chỉ rõ: Câu chuyện của Bí thư Vàng A Chí là minh chứng sống động cho vai trò của một “hạt nhân” quyết định sức chiến đấu của toàn hệ thống tổ chức Đảng ở cơ sở. Khi áp lực dồn về cơ sở ngày một lớn, sức mạnh của một chi bộ không nằm ở nghị quyết trên giấy, mà chính là năng lực “bắt mạch, bốc thuốc” của người đứng đầu trước những vấn đề của dân.

Chuyện ở bản Pa Pốm với vị Bí thư 9X Vàng A Chí chỉ là một “mảnh ghép” nhỏ trong bức tranh chung của toàn tỉnh. So với những bản biên giới xa ngút ngàn, hay các địa bàn vùng đặc biệt khó khăn của Điện Biên, Pa Pốm có thể chưa phải là nơi gian khổ nhất. Nhưng chính lát cắt bình dị này đã cho thấy, sự “nhập cuộc” của một thế hệ bí thư thời đại mới.

Một ngày 24 giờ của anh Vàng A Chí rồi cũng khép lại khi ánh đèn đêm muộn tắt, nhưng nhịp đập ở 888 chi bộ sau ngày sáp nhập vẫn thôi thúc chúng tôi đi tìm lời giải cho bài toán: Khi khoảng cách địa lý mở rộng qua hàng chục cây số đường rừng, thì “Làm sao để sự chỉ đạo của Đảng vẫn sâu sát đến từng nếp nhà?” và “Làm thế nào để “tiếng lòng” của đồng bào vẫn không bị lỡ nhịp chỉ vì rào cản đường xa hơn?”…

Bài 2: Xa mặt nhưng không để “cách lòng”