Ở xã Tìa Dình, khi dự án kéo điện thắp sáng được triển khai, phản ứng ban đầu của một số hộ dân là chưa đồng thuận. Có người thẳng thắn bày tỏ: Đất vườn là sinh kế của cả gia đình, không thể đặt cột điện tùy tiện. Có người đặt câu hỏi: Điện kéo để phục vụ khu vực khác, vì sao cột lại đặt trên đất nhà mình.
Những ý kiến trái chiều khiến không khí các cuộc họp dân trở nên căng thẳng, có lúc tưởng chừng khó tìm được tiếng nói chung. Trước thực tế đó, chính quyền địa phương không chọn cách thúc ép tiến độ. Các cuộc họp được tổ chức lại, lần này không phải để “thông báo phương án” mà để người dân được nói hết những băn khoăn. Bản đồ tuyến điện được treo tại nhà văn hóa, từng vị trí cột điện được chỉ rõ. Có hộ đề nghị dịch cột ra khỏi vườn; có hộ yêu cầu cam kết hoàn trả mặt bằng sau thi công. Mỗi ý kiến đều được ghi nhận, không gạt đi vì “khó”.
Từng là người kiên quyết không đồng ý cho dựng cột điện trên đất sản xuất của gia đình, ông Vừ A Chía, bản Tìa Mùng, xã Tìa Dình nhớ lại quãng thời gian địa phương triển khai dự án. Theo ông, điều khiến gia đình lo lắng nhất là sinh kế bị ảnh hưởng khi cột điện đặt vào đất vườn. “Lúc đầu tôi không đồng ý vì nghĩ đất nhà mình trồng ngô, khoai quanh năm, đặt cột điện vào thì rất khó cày bừa. Sau đó, xã tổ chức họp bản, có cán bộ xã, Ban Công tác Mặt trận, các đoàn thể và bên điện lực cùng tham gia. Từng vị trí cột điện được đưa ra bàn công khai, chỗ nào đi qua đất vườn, chỗ nào tránh được đều nói rõ. Người dân được theo dõi từ khâu đo đạc đến thi công. Thấy làm đúng như đã thống nhất trong họp bản thì tôi không còn băn khoăn nữa. Khi điện sáng lên, sinh hoạt thuận lợi hơn, lúc đó mới thấy quyết định khi ấy là hợp lý”. - ông Chía chia sẻ.
Nhờ cách làm dựa trên đối thoại và đồng thuận, đến đầu năm 2025, điện lưới quốc gia đã được kéo tới các xã Tìa Dình, Na Son, Phình Giàng, Pu Nhi và Mường Luân; 100% bản có điện.
Thực hiện chủ trương xây dựng nhà văn hóa thôn, bản, xã Si Pa Phìn triển khai dự án theo phương châm lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm dân chủ, công khai ngay từ khâu chuẩn bị. Trước mỗi hạng mục, phạm vi ảnh hưởng, phương án xây dựng, quyền lợi và trách nhiệm của các bên đều được đưa ra trao đổi, bàn bạc để người dân nắm rõ, theo dõi và giám sát.
Là một trong những hộ bị ảnh hưởng khi triển khai dự án, ông Sùng A Cua, bản Mạy Hốc cho biết, gia đình ông cũng từng băn khoăn khi phần đất sản xuất bị tác động. Nhưng khi thấy chủ trương rõ ràng, mọi việc đều được bàn công khai, lại hiểu nhà văn hóa là của chung, phục vụ sinh hoạt của cả bản, gia đình tôi đã hiến 500m2 đất.
Tại xã Nà Tấu, dự án đường liên bản Xôm - Pọng - Nậm Pọng được triển khai trong điều kiện giao thông còn nhiều khó khăn, nhất là vào mùa mưa khi đường đất lầy lội, việc đi lại và vận chuyển nông sản gặp nhiều trở ngại. Ngay từ khâu chuẩn bị, chính quyền địa phương đã tổ chức họp dân để thông tin đầy đủ về chủ trương, quy mô, phương án và tiến độ thực hiện. Sau khi nắm rõ thông tin, các cuộc họp tiếp tục được tổ chức để người dân bàn bạc cụ thể. Bản đồ tuyến đường được treo tại nhà văn hóa bản, từng đoạn tuyến, độ rộng mặt đường, vị trí rãnh thoát nước được đưa ra trao đổi công khai.
Ông Lý A Páo, bản Nậm Pọng nhớ lại: “Lúc họp bản, chúng tôi hỏi rất kỹ đoạn nào làm cao, đoạn nào dễ ngập, mưa xuống nước chảy đi đâu. Cán bộ giải thích rõ, còn vẽ ra cho bà con xem nên ai cũng hiểu đường sẽ làm như thế nào”.
Trong quá trình thi công, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng với sự tham gia của đại diện các bản được thành lập. Người dân trực tiếp theo dõi các khâu san nền, đổ bê tông, làm rãnh thoát nước, đối chiếu với những nội dung đã thống nhất. Có thời điểm, người dân đề nghị kiểm tra lại độ dày mặt đường ở một số đoạn thấp.
Ông Páo cho biết: “Chúng tôi thấy chỗ ấy làm nhanh quá thì đề nghị dừng lại để kiểm tra cho chắc. Khi kiểm tra xong, làm đúng như đã bàn thì bà con yên tâm”.
Tuyến đường liên bản hoàn thành, việc nghiệm thu được thực hiện với sự tham gia của người dân.
Từ thực tiễn các địa bàn, tỉnh xác định việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở là nhiệm vụ xuyên suốt trong quản lý, điều hành, nhất là ở những lĩnh vực dễ phát sinh vướng mắc như đầu tư công, giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng nông thôn. Trọng tâm là công khai thông tin, tổ chức đối thoại, lắng nghe và giải quyết kiến nghị từ cơ sở; phát huy vai trò Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, bảo đảm người dân có điều kiện theo dõi, giám sát ngay từ đầu.
Nói về công tác phát huy dân chủ ở cơ sở, ông Mùa A Vảng, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh cho biết: “Thực tiễn cho thấy, nơi nào người dân được tham gia bàn bạc ngay từ đầu, được thông tin đầy đủ và trực tiếp theo dõi quá trình thực hiện, nơi đó chủ trương có điều kiện đi vào cuộc sống bền vững. Sự giám sát của Nhân dân giúp tăng tính minh bạch, củng cố niềm tin và hình thành trách nhiệm chung trong cộng đồng”.
Một mùa xuân mới lại về, mang theo niềm tin và kỳ vọng của người dân vào những công trình phục vụ dân sinh, những chủ trương đi vào thực tiễn bằng sự đồng thuận. Ở cơ sở - nơi gần dân nhất cũng là nơi kiểm nghiệm rõ nhất hiệu quả của đường lối, chính sách. Khi Nhân dân được biết, được bàn và được theo dõi quá trình thực hiện, mỗi chủ trương ban hành đều có điều kiện trở thành việc chung của cộng đồng, đi vào đời sống một cách vững bền.