Thống kê cho thấy, 6 tháng qua, dịch tả lợn châu Phi đã xảy ra tại hơn 2.250 hộ thuộc 406 thôn, bản của 30 xã, phường. Hơn 9.500 con lợn, với tổng trọng lượng trên 500 tấn, buộc phải tiêu hủy. Những con số này không chỉ phản ánh mức độ nguy hiểm của dịch bệnh mà còn cho thấy những thiệt hại nặng nề về kinh tế, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người chăn nuôi.
Dịch tả lợn châu Phi chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Khi dịch bùng phát, thiệt hại gần như không thể tránh khỏi. Vì vậy, phòng bệnh luôn là giải pháp quan trọng nhất. Chỉ khi chủ động ngăn chặn dịch bệnh từ sớm, ngành chăn nuôi mới có thể phát triển ổn định, giảm thiểu rủi ro và bảo đảm nguồn cung thực phẩm cho thị trường.
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn bám sát cơ sở, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch theo quy định. Công tác giám sát đàn vật nuôi được tăng cường; các ổ dịch mới được phát hiện sớm, khoanh vùng và xử lý kịp thời. Cùng với đó, hoạt động vệ sinh, tiêu độc khử trùng được thực hiện thường xuyên; việc tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng chăn nuôi an toàn sinh học được đẩy mạnh.
Tuy nhiên, kinh nghiệm thực tế cho thấy, nỗ lực của cơ quan chức năng chỉ phát huy hiệu quả khi có sự tham gia tích cực của người chăn nuôi. Chính ý thức chủ động của mỗi hộ dân mới là "lá chắn" vững chắc nhất trước dịch bệnh. Nhiều hộ đã thay đổi tập quán sản xuất theo hướng an toàn sinh học, thường xuyên vệ sinh chuồng trại, kiểm soát nguồn thức ăn, nguồn nước, hạn chế người ra vào khu vực chăn nuôi và theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi hằng ngày. Đây là những chuyển biến tích cực cần tiếp tục được nhân rộng.
Ngành chuyên môn cũng khuyến cáo người chăn nuôi thực hiện nghiêm các biện pháp phòng bệnh, đặc biệt là nguyên tắc "5 không": Không giấu dịch; không mua bán, vận chuyển lợn bệnh, lợn chết; không giết mổ, tiêu thụ thịt lợn bệnh, lợn chết; không vứt xác lợn ra môi trường; không sử dụng thức ăn dư thừa chưa qua xử lý nhiệt. Đây không chỉ là quy định bắt buộc mà còn là trách nhiệm đối với cộng đồng, góp phần ngăn chặn dịch bệnh lây lan trên diện rộng.
Bên cạnh đó, người chăn nuôi cần quản lý chặt chẽ con giống, thức ăn, nguồn nước; vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại định kỳ; theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi hằng ngày và kịp thời báo cho cơ quan thú y khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Chủ động khai báo dịch bệnh không làm tăng thiệt hại, mà ngược lại sẽ giúp khoanh vùng, xử lý nhanh, hạn chế lây lan và giảm tổn thất cho cả cộng đồng.
Trong các giải pháp phòng bệnh, tiêm phòng vắc xin vẫn được xem là biện pháp chủ động, hiệu quả và bền vững nhất. Từ nguồn vốn hỗ trợ phát triển nông nghiệp năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã cung ứng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh cho gia súc, gia cầm. Việc tổ chức tiêm phòng đồng loạt giúp tạo miễn dịch chủ động cho đàn vật nuôi, hình thành miễn dịch cộng đồng, giảm nguy cơ phát sinh dịch bệnh và tạo nền tảng cho ngành chăn nuôi phát triển ổn định.
Mục tiêu phát triển chăn nuôi bền vững không chỉ phụ thuộc vào quy mô đàn vật nuôi mà còn được quyết định bởi khả năng kiểm soát dịch bệnh. Phòng, chống dịch tả lợn châu Phi vì thế không còn là nhiệm vụ riêng của ngành Nông nghiệp hay lực lượng thú y, mà là trách nhiệm chung của chính quyền, cơ quan chuyên môn và từng hộ chăn nuôi. Khi mỗi người dân nâng cao ý thức, thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn sinh học, chủ động tiêm phòng và phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng, ngành chăn nuôi Điện Biên sẽ từng bước vượt qua dịch bệnh, phát triển theo hướng an toàn, hiệu quả và bền vững, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế nông nghiệp của tỉnh.