Trước đó (ngày 16/10), trên địa bàn xã Nậm Kè ghi nhận trường hợp tử vong do mắc bệnh lỵ trực trùng. Bệnh nhân là em G.A.C.S. (11 tuổi), học sinh lớp 6A4 Trường PTDTBT THCS Nậm Kè, trú tại bản Chuyên Gia 2, xã Nậm Kè. Theo thông tin, ngày 8/10, em bắt đầu có biểu hiện đau đầu, được gia đình đón về nhà theo dõi nhưng không đưa đến cơ sở y tế. Từ ngày 13 - 14/10, tại trường, em tiếp tục có triệu chứng sốt nhẹ, ăn uống kém, đi ngoài phân lỏng nhiều lần. Đến sáng 15/10, gia đình đưa em về nhà theo dõi và đến khoảng 3 giờ ngày 16/10, em S. tử vong tại nhà.
Sau sự việc, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã lấy 4 mẫu bệnh phẩm, gồm mẫu của bệnh nhân và một số người cùng bản có triệu chứng tương tự. Kết quả xét nghiệm ngày 20/10 từ Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương cho thấy cả 4 mẫu đều dương tính với vi khuẩn Shigella flexneri - tác nhân gây bệnh lỵ trực trùng. Vì vậy, ngành y tế và chính quyền địa phương đang khẩn trương khoanh vùng, giám sát và tuyên truyền phòng chống dịch bệnh lây lan.
Theo khảo sát, nguồn nước sinh hoạt của người dân trên địa bàn xã Nậm Kè chủ yếu là nước khe, nước mó. Tỷ lệ hộ có nhà tiêu trong toàn xã đạt 83,4%, nhưng chỉ có 44,9% được đánh giá hợp vệ sinh. Việc người dân, đặc biệt là học sinh, vẫn còn đi vệ sinh ngoài môi trường đã ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước sinh hoạt, làm tăng nguy cơ lây lan bệnh.
Ông Nguyễn Tiến Thành, Chủ tịch UBND xã Nậm Kè cho biết: Ngay sau khi dịch bùng phát, xã đã thành lập Ban Chỉ đạo phòng chống dịch bệnh, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên và thực hiện phương châm 4 tại chỗ để chủ động ứng phó. Ban Chỉ đạo đã phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh và Trung tâm Y tế Mường Nhé họp khẩn, ban hành kế hoạch phòng chống dịch, chỉ đạo các trường học và 21 bản trong xã tăng cường tuyên truyền, giám sát và lấy mẫu xét nghiệm.
Sau khi có kết quả dương tính, xã tiếp tục tổ chức các đợt tuyên truyền trực tiếp, gửi thông tin qua các nhóm Zalo, loa truyền thanh và huy động lực lượng y tế, biên phòng, đoàn thể cùng vào cuộc. Đồng thời, xã yêu cầu các trường tăng cường kiểm tra vệ sinh môi trường, nguồn nước, an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể, quản lý học sinh chặt chẽ và kịp thời báo cáo các trường hợp nghi mắc bệnh.
Đến chiều ngày 24/10, toàn xã ghi nhận 115 trường hợp mắc lỵ, trong đó có 1 ca tử vong. Theo thống kê, số ca bệnh tập trung chủ yếu tại các trường học: Trường Mầm non Nậm Kè có 6 ca, Trường PTDTBT Tiểu học số 2 Nậm Kè 17 ca, Trường PTDTBT THCS Nậm Kè 82 ca và tại cộng đồng có 10 ca. Do đặc thù sinh hoạt tập thể, ăn ở nội trú, các trường học đang là nơi bệnh lây lan nhanh chóng. Trước tình hình đó, các cơ sở giáo dục trên địa bàn và khu vực lân cận đã khẩn trương triển khai các biện pháp phòng, chống dịch; tăng cường vệ sinh môi trường, khử khuẩn lớp học, kiểm tra nguồn nước, hướng dẫn học sinh rửa tay bằng xà phòng và theo dõi sức khỏe hằng ngày nhằm ngăn chặn dịch bệnh lây lan.
Năm học này, Trường Tiểu học Nậm Pố (xã Mường Nhé) có 739 học sinh, trong đó 251 em bán trú, học tại 4 điểm trường (gồm 1 điểm trung tâm và 3 điểm lẻ). Khi dịch lỵ bùng phát tại một số sơ sở giáo dục tại xã Nậm Kè, nhằm phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cho học sinh, nhà trường đã chủ động triển khai nhiều giải pháp.
Thầy Vũ Văn Nguyện, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nậm Pố cho biết: Nhà trường luôn coi trọng công tác vệ sinh phòng bệnh. Chúng tôi thường xuyên tuyên truyền cho học sinh sau khi ăn uống phải rửa tay sạch sẽ, giữ vệ sinh cá nhân và đặc biệt là vệ sinh khu vực nhà vệ sinh. Bên cạnh đó, nhà trường cũng bố trí một cán bộ phụ trách y tế học đường thường xuyên phối hợp với đội ngũ y tế địa phương để kiểm tra sức khỏe, tuyên truyền phòng dịch cho học sinh và phụ huynh. Với học sinh bán trú, nhà trường hợp đồng 5 nhân viên nấu ăn, đảm bảo bữa ăn luôn được nấu chín, uống sôi giúp hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.
Mặc dù cách xa ổ dịch lỵ trực trùng tại xã Nậm Kè, nhưng Trường PTDTBT Tiểu học Phìn Hồ (xã Si Pa Phìn) cũng chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch nhằm bảo vệ sức khỏe học sinh và cán bộ, giáo viên. Ngay sau khi nắm được thông tin về tình hình bệnh lỵ bùng phát, Ban Giám hiệu nhà trường đã tổ chức tuyên truyền đến toàn thể giáo viên, học sinh và phụ huynh về nguyên nhân, đường lây truyền và cách phòng tránh bệnh.
Thầy Nguyễn Văn Quân, Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học Phìn Hồ cho biết: “Dù dịch bùng phát tại Nậm Kè, trường tôi ở xa chưa bị ảnh hưởng nhưng Ban Giám hiệu vẫn tăng cường các biện pháp đề phòng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho học sinh. Bệnh lỵ lây chủ yếu qua hệ thống vệ sinh và đường tiêu hóa, nên nhà trường đã chỉ đạo các lớp thực hiện vệ sinh 3 lần mỗi ngày, dùng xà phòng rửa tay và dung dịch tẩy rửa để làm sạch nhà vệ sinh và khu vực sinh hoạt chung. Chúng tôi yêu cầu 100% học sinh khi có dấu hiệu ốm đau phải được đưa đến cơ sở y tế, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc tại trường. Cùng với đó, nhà trường còn đẩy mạnh tuyên truyền qua các nhóm lớp, nhóm phụ huynh để nâng cao ý thức phòng bệnh, quyết tâm không để dịch lây lan vào trường học”.
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh lỵ trực trùng tại xã Nậm Kè, Thường trực Tỉnh ủy đã chỉ đạo các cấp, ngành và địa phương tăng cường công tác phòng, chống, khống chế không để dịch lây lan trên diện rộng. Theo đó, UBND tỉnh được yêu cầu chỉ đạo quyết liệt các cơ quan chức năng triển khai đồng bộ biện pháp xử lý dứt điểm ổ dịch, đặc biệt tại Trường PTDTBT THCS Nậm Kè - nơi ghi nhận nhiều ca mắc. Đồng thời, phải kiểm soát chặt chẽ nguồn thực phẩm và nước sinh hoạt tại các trường bán trú, đảm bảo an toàn cho học sinh.
Giao nhiệm vụ cho Đảng ủy xã Nậm Kè huy động toàn hệ thống chính trị tham gia phòng, chống dịch; phối hợp với các cơ quan chuyên môn của tỉnh để giám sát, tuyên truyền và báo cáo kịp thời tình hình dịch bệnh. Bên cạnh đó, các xã, phường trong toàn tỉnh phải chủ động triển khai biện pháp phòng dịch, không để phát sinh ổ dịch mới. Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy có trách nhiệm theo dõi, tham mưu cho Thường trực Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời công tác phòng, chống và khống chế, không để dịch bệnh lỵ trực trùng lây lan trên địa bàn.
Bệnh lỵ trực trùng đang diễn biến phức tạp nên sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các cấp ủy, chính quyền, ngành y tế và toàn hệ thống chính trị là hết sức cần thiết. Với tinh thần chủ động, trách nhiệm và quyết tâm cao, cấp ủy, chính quyền các cấp và cơ quan chức năng đang tập trung kiểm soát, khống chế không để dịch bệnh lan rộng. Song song với đó, mỗi người dân, học sinh cần nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân, ăn chín uống sôi, rửa tay bằng xà phòng để chung tay bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngăn ngừa dịch bệnh hiệu quả.