Bệnh thận mạn tính đang là một thách thức lớn đối với hệ thống y tế toàn cầu cũng như tại Việt Nam. Theo PGS, TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, tỷ lệ mắc bệnh có xu hướng gia tăng nhanh chóng, gắn liền với sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, cùng với quá trình già hóa dân số và những thay đổi trong lối sống hiện đại. Phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm, dẫn đến việc phát hiện muộn khi chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng.

Theo TS, bác sĩ Nghiêm Trung Dũng, Giám đốc Trung tâm Thận-Tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai, thực tế điều trị tại Bệnh viện cho thấy bệnh suy thận mạn tính có xu hướng trẻ hóa. Ông cho biết, các bác sĩ đang nghiên cứu và sẽ sớm công bố những số liệu báo cáo cụ thể trong thời gian tới. Đây cũng là lời cảnh báo đối với cộng đồng về sự cần thiết phải điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt, duy trì vận động hợp lý nhằm phòng tránh các bệnh lý chuyển hóa ở giới trẻ. Bác sĩ Nghiêm Trung Dũng nhận định, ngoài nguyên nhân viêm cầu thận mạn, xu hướng trẻ hóa bệnh suy thận còn liên quan chặt chẽ đến các rối loạn chuyển hóa, đặc biệt là tình trạng thừa cân, béo phì ngày càng phổ biến trong giới trẻ. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ lối sống: Thói quen sinh hoạt, ăn uống không lành mạnh, sử dụng nhiều thực phẩm chế biến sẵn chứa hàm lượng chất bảo quản và lượng muối cao; cùng với đó là chế độ sinh hoạt không điều độ, kết hợp với việc ít vận động của giới trẻ hiện nay. Chính những yếu tố này đã làm gia tăng tình trạng béo phì và các bệnh lý chuyển hóa, từ đó thúc đẩy nhanh quá trình trẻ hóa của bệnh nhân suy thận mạn tính giai đoạn cuối tại Việt Nam.

Bác sĩ Nghiêm Trung Dũng cũng cho biết thêm, các triệu chứng lâm sàng của bệnh thận mạn tính, đặc biệt ở giai đoạn đầu thường rất âm thầm và khó nhận biết. Chỉ khi bệnh tiến triển nặng, các biểu hiện mới trở nên rõ ràng hơn. Những dấu hiệu cảnh báo sớm như tiểu máu, tiểu bọt, tiểu đêm... thường bị người bệnh bỏ qua. Nhiều trường hợp chỉ đến bệnh viện khi xuất hiện các triệu chứng nặng như phù, tăng huyết áp không kiểm soát, suy tim, thiếu máu, nôn ói... Vì vậy, khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường, người dân cần đến khám tại các cơ sở chuyên khoa để được đánh giá và điều trị kịp thời. Đặc biệt, những người thừa cân, béo phì, mắc đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc có người thân trong gia đình mắc bệnh thận mạn tính cần được tầm soát sớm. Việc phát hiện bệnh từ giai đoạn đầu giúp kéo dài thời gian điều trị bảo tồn, hạn chế nguy cơ tiến triển đến giai đoạn cuối phải chạy thận chu kỳ.

Để duy trì sức khỏe và phát hiện sớm bệnh lý thận, bác sĩ Nghiêm Trung Dũng khuyến cáo người dân nên kiểm tra sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm. Trong đó xét nghiệm nước tiểu là phương pháp đơn giản, chi phí thấp nhưng có giá trị gợi ý quan trọng trong phát hiện bệnh thận mạn tính. Bên cạnh đó, việc thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu như đánh giá mức lọc cầu thận và các chỉ số chức năng thận sẽ giúp phát hiện sớm những bất thường. Đối với các nhóm nguy cơ cao, cần được thăm khám bởi bác sĩ chuyên khoa để tầm soát và can thiệp kịp thời, góp phần ngăn ngừa tiến triển của bệnh.