Bế con trên tay, chị Giàng Thị Gống, bản Huổi Chua, xã Na Sang chia sẻ: “Cháu mới 6 tháng tuổi, sốt cao, nổi mụn đỏ. Gia đình đưa đi khám thì bác sĩ kết luận bị sởi. Nhờ nhập viện kịp thời, sau một tuần điều trị cháu đã đỡ nhiều, không phải thở máy nữa”.
Theo thống kê của Bệnh viện Đa khoa tỉnh, từ đầu năm đến nay, số ca mắc các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là sởi, có dấu hiệu gia tăng. Riêng 3 tháng đầu năm 2026, Bệnh viện tiếp nhận 32 ca sởi, tăng 10 ca so với cùng kỳ năm 2025. Thời kỳ cao điểm lên tới 7 - 8 ca/tuần; riêng trong tháng 4, có ngày ghi nhận 5 ca nhập viện.
Bác sĩ Đỗ Tiến Lập, Trưởng khoa Bệnh nhiệt đới, cho biết: “Sởi là bệnh dễ lây lan, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng, môi trường đông người, sức đề kháng của trẻ giảm. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, biện pháp hiệu quả nhất vẫn là tiêm chủng đầy đủ. Theo khuyến cáo mới của Bộ Y tế, trẻ có thể tiêm phòng từ 6 tháng tuổi. Bên cạnh đó, cần giữ vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi tiếp xúc nguồn bệnh, bổ sung dinh dưỡng và vitamin A cho trẻ nhỏ”.
Không chỉ sởi, nhiều bệnh truyền nhiễm khác cũng gia tăng trong mùa hè. Thống kê, trong 3 tháng đầu năm, toàn tỉnh ghi nhận 3.009 ca mắc các bệnh truyền nhiễm. Trong đó, tiêu chảy chiếm tỷ lệ cao nhất với 1.665 ca, cúm 1.096 ca, sởi 166 ca, lỵ trực trùng 70 ca, tay chân miệng 7 ca. So với cùng kỳ năm trước, một số bệnh có xu hướng giảm như: Sởi giảm 569 ca, tiêu chảy giảm 440 ca, cúm giảm 72 ca.
Tuy nhiên, diễn biến dịch bệnh tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn tỉnh đã ghi nhận 6 ổ dịch. Trong đó 4 ổ dịch sởi tại các xã Chiềng Sinh, Pu Nhi, Mường Luân, Xa Dung với 74 ca mắc; 1 ổ dịch quai bị tại xã Mường Luân với 29 ca; 1 ổ dịch thủy đậu tại xã Pu Nhi với 28 ca. Các ổ dịch được phát hiện, khoanh vùng và xử lý kịp thời, không để lan rộng.
Thực tế, công tác phòng, chống dịch bệnh tại cơ sở đối mặt với nhiều khó khăn. Là tỉnh miền núi, địa bàn rộng, nhiều bản cách xa trung tâm, giao thông đi lại khó khăn, nhất là vào mùa mưa. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc giám sát, phát hiện sớm ca bệnh. Không ít trường hợp người dân khi mắc bệnh chưa đến cơ sở y tế kịp thời, dẫn đến nguy cơ lây lan trong cộng đồng.
Tại tuyến cơ sở, nhiều trạm y tế thiếu nhân lực, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều chương trình. Năng lực chuyên môn về dịch tễ, giám sát dịch chưa đồng đều. Kinh phí dành cho công tác phòng dịch hạn chế, chưa có cơ chế linh hoạt để xử lý tình huống khẩn cấp. Bên cạnh đó, hoạt động qua lại biên giới cả chính thức và không chính thức làm tăng nguy cơ dịch bệnh xâm nhập từ bên ngoài.
Trước thực tế đó, ngành Y tế tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Bác sĩ Từ Bá Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết: “Thời gian tới đơn vị tiếp tục theo dõi sát diễn biến dịch bệnh trong và ngoài tỉnh, chủ động xây dựng các phương án ứng phó. Đồng thời, tăng cường tập huấn nâng cao năng lực giám sát, phát hiện và xử lý dịch cho cán bộ y tế các tuyến, đặc biệt tại tuyến xã”.
Ngành Y tế đã chủ động dự trù kinh phí, đảm bảo đủ hóa chất, vật tư, trang thiết bị phục vụ phòng, chống dịch. Công tác truyền thông được đẩy mạnh, giúp người dân nhận biết sớm dấu hiệu bệnh, chủ động phòng tránh và đến cơ sở y tế khi cần thiết.
Theo khuyến cáo của ngành Y tế, trong mùa nắng nóng, người dân cần thực hiện nghiêm các biện pháp phòng bệnh. Với các bệnh do muỗi truyền như sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, cần diệt muỗi, lăng quăng, đậy kín dụng cụ chứa nước, ngủ màn kể cả ban ngày. Trẻ em cần được tiêm phòng đầy đủ.
Đối với bệnh đường tiêu hóa, cần ăn chín, uống sôi, sử dụng thực phẩm đảm bảo an toàn, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Với bệnh đường hô hấp như cúm, Covid-19, cần đeo khẩu trang nơi đông người, giữ môi trường sống thông thoáng.
Riêng với bệnh tay chân miệng và bệnh lây qua tiếp xúc, cần vệ sinh cá nhân, vệ sinh đồ dùng, đồ chơi của trẻ thường xuyên. Trẻ có biểu hiện bất thường cần được theo dõi và đưa đến cơ sở y tế sớm.
Mùa hè đang bước vào giai đoạn cao điểm, nguy cơ bùng phát dịch bệnh luôn hiện hữu. Việc nâng cao ý thức phòng bệnh của mỗi người dân cùng với sự chủ động của ngành Y tế, sẽ là yếu tố quyết định để kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.